Η μουσική που δεν υπάρχει πια, την πάτησε η… μόδα!

Γράφει ο Παύλος Σφέτσας p.sfetsas@stereanews.gr «Η μουσική είναι καθ’ όλα ιερή όντας εφεύρεση των θεών», είπε ο Πλούταρχος. «Χωρίς μουσική η ζωή θα ήταν ένα λάθος», σημείωσε ο Νίτσε. «Η μουσική ξεπλένει από την ψυχή τη σκόνη της καθημερινότητας»,

Γράφει ο Παύλος Σφέτσας

p.sfetsas@stereanews.gr

«Η μουσική είναι καθ’ όλα ιερή όντας εφεύρεση των θεών», είπε ο Πλούταρχος. «Χωρίς μουσική η ζωή θα ήταν ένα λάθος», σημείωσε ο Νίτσε. «Η μουσική ξεπλένει από την ψυχή τη σκόνη της καθημερινότητας», τόνισε ο Αουαμπάχ. «Η μουσική είναι η μόνη απόλαυση των αισθήσεων χωρίς αμαρτία», ανέφερε ο Σάμουελ Τζόνσον.

Τόσα γνωμικά και αποφθέγματα που λίγοι θα ήταν όσοι διαφωνούν μ’ αυτά, καθώς η μουσική είναι το αγαθό που δεν αγγίζεται. Είναι ο σύντροφος και στη χαρά και στη λύπη. Είναι η έκφραση των συναισθημάτων, όταν δεν βγαίνουν λόγια απ’ το στόμα. Είναι συναισθήματα που δεν εκφράζονται με λόγια. Απλώς τα νοιώθεις, δεν εξηγούνται με λέξεις.

Είναι ένα παγκόσμιο μέσο επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων. Μπορεί να ακούσεις μουσική από τον τόπο σου σε μια άλλη ήπειρο και να πλησιάσεις την παρέα, μπορεί να συνεννοηθείς μέσω αυτής με άλλους λαούς χωρίς να ξέρεις τη γλώσσα που μιλάνε. Είναι μια έννοια παγκόσμια, ενιαία και γι’ αυτό σε όλες τις γλώσσες καταλαβαίνεις πως αναφέρονται σ’ αυτή όταν την προφέρουν.

Η δική μας μουσική, η ελληνική, είναι ξεχωριστή. Είναι ξεχωριστή, όχι γιατί προέρχεται από μια ανώτερη φυλή, αλλά γιατί μόνο σ’ αυτή κυριαρχεί το μπουζούκι. Όταν άλλοι λαοί ζητούν ν’ ακούσουν ελληνική μουσική, μπουζούκι θέλουν ν’ ακούσουν. Στον παγκόσμια διαδεδομένο «Ζορμπά» το μπουζούκι ακούνε, σε συνδυασμό με τον τρελό ρυθμό.

Ο σύγχρονος ανθός φρεσκομύρισε την περίοδο των ρεμπετών, όπου η καθημερινότητα, τα βιώματα, η κουλτούρα, οι παραστάσεις και τα συναισθήματα μιας εποχής εκφράστηκαν όπως όλοι γνωρίζουμε και πέρασαν πλέον στη δημοτική μας παράδοση. Εξελίχθηκε, άλλαξε στο πέρασμα των δεκαετιών, αλλά ήταν εκεί για να συντροφεύει τις νύχτες διασκέδασης των Ελλήνων.

Το κύριο χαρακτηριστικό των τραγουδιών μέχρι το 2000 ήταν το μπουζούκι κι αυτό ήταν που έδινε εκ του αποτελέσματος την ελληνική ταυτότητα στη μουσική. Άκουγες ελληνικό τραγούδι και την κύρια μελωδία την έδινε το μπουζούκι. Άκουγες μπουζούκι κι έλεγες ότι ακούς ελληνική μουσική. Σταδιακά όμως από το 2000 τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν…

Η ραγδαία εξάπλωση της ηλεκτρονικής και δη της rave μουσικής τη δεκαετία του 1990 επηρέασε συνθέτες και στη χώρα μας, οι οποίοι -για τους δικούς τους λόγους- ενσωμάτωσαν ηλεκτρονικά στοιχεία στην ελληνική μουσική. Λες κι ο Έλληνας αν ήθελε να ακούσει trance, δεν θα έβαζε ένα cd των Astral Projection, αλλά περίμενε αυτόν που μέχρι πρότινος του πετούσε γαρύφαλλα…

Εκ του αποτελέσματος, μετά από είκοσι χρόνια μπορούμε με σιγουριά να μιλήσουμε για αλλαγή των ακουσμάτων και παράλληλα για εξαφάνιση της ταυτότητας. Μπουζούκι δεν ακούγεται και ζεϊμπέκικα δεν βγαίνουν. Η επιδίωξη να το… παίξουμε άλλοι απ’ αυτό που είμαστε, είχε σαν αποτέλεσμα να χαθεί η ταυτότητα από τη μουσική μας.

Τα σημερινά ακούσματα δεν είναι διαχρονικά γιατί δεν έχουν ταυτότητα. Δανείζονται στοιχεία από ‘δω κι από ‘κει κι αλλού ψάχνουν να βρουν ταυτότητα κι επειδή δεν έχουν, είναι ένας αχταρμάς. Και latin και jazz και funky και rock ταυτόχρονα, αρκεί να είμαστε τρόπον τινά… μοντέρνοι. Να είμαστε, αλλά γιατί χωρίς τη δική μας ταυτότητα;

Τι δουλειά έχει η Κούβα σε τσιφτετέλι που ακούγεται στα πανηγύρια; Αν θέλω να ακούσω latin, υπάρχουν διαδικτυακοί ραδιοφωνικοί σταθμοί. Πως σέρνεσαι στο χορό συνεχώς από τέσσερις τρομπέτες; Από πότε έγινε trendy η τρομπέτα και μπήκε στην ημερήσια διάταξη; Γιατί πρέπει να πληρώσει η ελληνική μουσική το τίμημα του ότι δεν κάνετε διεθνή καριέρα κι ενσωματώσατε σ’ αυτή την techno και την trance; Γιατί πρέπει να πληρώσει η ελληνική μουσική το τίμημα του ότι δεν μπορείτε φωνητικά να υποστηρίξετε τα παλιότερα ακούσματα;

Έπαιξε κι ο λαός όμως ρόλο σ’ αυτή την αλλαγή και μετεξέλιξη. Αυτός ήταν που τη… στόλισε με διάφορα επίθετα. Τα παραδοσιακά ήταν «βλάχικα» και τα κλαρίνα «γύφτικα». Για τα ζεϊμπέκικα βγήκαν ζυγαριές κι ήταν «βαριά». Μπήκε ώρα λειτουργίας στο συναίσθημα και σε ρωτούσαν, «καλά, τέτοια ώρα πως τ’ ακούς αυτά;» Με ορθάνοιχτα αυτιά και ψυχή! Αφού έτσι μ’ αρέσει, αυτά γουστάρω και μ’ αυτά μερακλώνω (λέξη που δεν μεταφράζεται κι έχει να κάνει αμιγώς με την ελληνική μουσική), γιατί πρέπει να νοιώσω άσχημα γι’ αυτό που με γεμίζει;

Αλλαγή σημειώθηκε και στον υπόλοιπο κόσμο πάντως και πρέπει να καταγραφεί. Αυτό που σήμερα αποκαλούν hip hop καπέλωσε τα πάντα! Και λέω αποκαλούν, καθώς καμία σχέση με τη rap δεν έχει τόσο μουσικά, όσο και στην κουλτούρα. Δεν υφίσταται καμία σοβαρότητα στον στίχο, αντ’ αυτού ακούς συνέχεια για χρήματα, γυναίκες και ναρκωτικά, για μια χλιδή που καμία σχέση με την κουλτούρα της μουσικής αυτής δεν έχει. Και καπέλωσε τα πάντα, αφού μπορεί να ακούσεις το ίδιο τραγούδι από την Αμερική μέχρι το Πακιστάν… Μέχρι και άρθρο διάβασα ότι πέθανε η rock! Απίστευτα πράγματα!

Αλλαγή και επιστροφή στα παλιά ακούσματα σίγουρα δεν μπορεί να συμβεί. Είναι στο DNA άλλωστε το να προσποιούμαστε πως είμαστε κάποιοι άλλοι. Σε μια εποχή που μετράει η εικόνα και το φαίνεσθε, προσπαθήστε τουλάχιστον να βγάζετε που και που κανένα ζεϊμπέκικο. Κι ας το υποστηρίζετε φωνητικά όπως μπορείτε… Όχι για να διατηρηθεί και να συνεχιστεί η ελληνική ταυτότητα που χάθηκε, αλλά για να μη χάσετε εντελώς την επαφή με αυτό απ’ όπου ξεκινήσατε. Δεν θα ξέρετε που πατάτε και που βρίσκεστε!

Γράφει ο Παύλος Σφέτσας

p.sfetsas@stereanews.gr

«Η μουσική είναι καθ’ όλα ιερή όντας εφεύρεση των θεών», είπε ο Πλούταρχος. «Χωρίς μουσική η ζωή θα ήταν ένα λάθος», σημείωσε ο Νίτσε. «Η μουσική ξεπλένει από την ψυχή τη σκόνη της καθημερινότητας», τόνισε ο Αουαμπάχ. «Η μουσική είναι η μόνη απόλαυση των αισθήσεων χωρίς αμαρτία», ανέφερε ο Σάμουελ Τζόνσον.

Τόσα γνωμικά και αποφθέγματα που λίγοι θα ήταν όσοι διαφωνούν μ’ αυτά, καθώς η μουσική είναι το αγαθό που δεν αγγίζεται. Είναι ο σύντροφος και στη χαρά και στη λύπη. Είναι η έκφραση των συναισθημάτων, όταν δεν βγαίνουν λόγια απ’ το στόμα. Είναι συναισθήματα που δεν εκφράζονται με λόγια. Απλώς τα νοιώθεις, δεν εξηγούνται με λέξεις.

Είναι ένα παγκόσμιο μέσο επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων. Μπορεί να ακούσεις μουσική από τον τόπο σου σε μια άλλη ήπειρο και να πλησιάσεις την παρέα, μπορεί να συνεννοηθείς μέσω αυτής με άλλους λαούς χωρίς να ξέρεις τη γλώσσα που μιλάνε. Είναι μια έννοια παγκόσμια, ενιαία και γι’ αυτό σε όλες τις γλώσσες καταλαβαίνεις πως αναφέρονται σ’ αυτή όταν την προφέρουν.

Η δική μας μουσική, η ελληνική, είναι ξεχωριστή. Είναι ξεχωριστή, όχι γιατί προέρχεται από μια ανώτερη φυλή, αλλά γιατί μόνο σ’ αυτή κυριαρχεί το μπουζούκι. Όταν άλλοι λαοί ζητούν ν’ ακούσουν ελληνική μουσική, μπουζούκι θέλουν ν’ ακούσουν. Στον παγκόσμια διαδεδομένο «Ζορμπά» το μπουζούκι ακούνε, σε συνδυασμό με τον τρελό ρυθμό.

Ο σύγχρονος ανθός φρεσκομύρισε την περίοδο των ρεμπετών, όπου η καθημερινότητα, τα βιώματα, η κουλτούρα, οι παραστάσεις και τα συναισθήματα μιας εποχής εκφράστηκαν όπως όλοι γνωρίζουμε και πέρασαν πλέον στη δημοτική μας παράδοση. Εξελίχθηκε, άλλαξε στο πέρασμα των δεκαετιών, αλλά ήταν εκεί για να συντροφεύει τις νύχτες διασκέδασης των Ελλήνων.

Το κύριο χαρακτηριστικό των τραγουδιών μέχρι το 2000 ήταν το μπουζούκι κι αυτό ήταν που έδινε εκ του αποτελέσματος την ελληνική ταυτότητα στη μουσική. Άκουγες ελληνικό τραγούδι και την κύρια μελωδία την έδινε το μπουζούκι. Άκουγες μπουζούκι κι έλεγες ότι ακούς ελληνική μουσική. Σταδιακά όμως από το 2000 τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν…

Η ραγδαία εξάπλωση της ηλεκτρονικής και δη της rave μουσικής τη δεκαετία του 1990 επηρέασε συνθέτες και στη χώρα μας, οι οποίοι -για τους δικούς τους λόγους- ενσωμάτωσαν ηλεκτρονικά στοιχεία στην ελληνική μουσική. Λες κι ο Έλληνας αν ήθελε να ακούσει trance, δεν θα έβαζε ένα cd των Astral Projection, αλλά περίμενε αυτόν που μέχρι πρότινος του πετούσε γαρύφαλλα…

Εκ του αποτελέσματος, μετά από είκοσι χρόνια μπορούμε με σιγουριά να μιλήσουμε για αλλαγή των ακουσμάτων και παράλληλα για εξαφάνιση της ταυτότητας. Μπουζούκι δεν ακούγεται και ζεϊμπέκικα δεν βγαίνουν. Η επιδίωξη να το… παίξουμε άλλοι απ’ αυτό που είμαστε, είχε σαν αποτέλεσμα να χαθεί η ταυτότητα από τη μουσική μας.

Τα σημερινά ακούσματα δεν είναι διαχρονικά γιατί δεν έχουν ταυτότητα. Δανείζονται στοιχεία από ‘δω κι από ‘κει κι αλλού ψάχνουν να βρουν ταυτότητα κι επειδή δεν έχουν, είναι ένας αχταρμάς. Και latin και jazz και funky και rock ταυτόχρονα, αρκεί να είμαστε τρόπον τινά… μοντέρνοι. Να είμαστε, αλλά γιατί χωρίς τη δική μας ταυτότητα;

Τι δουλειά έχει η Κούβα σε τσιφτετέλι που ακούγεται στα πανηγύρια; Αν θέλω να ακούσω latin, υπάρχουν διαδικτυακοί ραδιοφωνικοί σταθμοί. Πως σέρνεσαι στο χορό συνεχώς από τέσσερις τρομπέτες; Από πότε έγινε trendy η τρομπέτα και μπήκε στην ημερήσια διάταξη; Γιατί πρέπει να πληρώσει η ελληνική μουσική το τίμημα του ότι δεν κάνετε διεθνή καριέρα κι ενσωματώσατε σ’ αυτή την techno και την trance; Γιατί πρέπει να πληρώσει η ελληνική μουσική το τίμημα του ότι δεν μπορείτε φωνητικά να υποστηρίξετε τα παλιότερα ακούσματα;

Έπαιξε κι ο λαός όμως ρόλο σ’ αυτή την αλλαγή και μετεξέλιξη. Αυτός ήταν που τη… στόλισε με διάφορα επίθετα. Τα παραδοσιακά ήταν «βλάχικα» και τα κλαρίνα «γύφτικα». Για τα ζεϊμπέκικα βγήκαν ζυγαριές κι ήταν «βαριά». Μπήκε ώρα λειτουργίας στο συναίσθημα και σε ρωτούσαν, «καλά, τέτοια ώρα πως τ’ ακούς αυτά;» Με ορθάνοιχτα αυτιά και ψυχή! Αφού έτσι μ’ αρέσει, αυτά γουστάρω και μ’ αυτά μερακλώνω (λέξη που δεν μεταφράζεται κι έχει να κάνει αμιγώς με την ελληνική μουσική), γιατί πρέπει να νοιώσω άσχημα γι’ αυτό που με γεμίζει;

Αλλαγή σημειώθηκε και στον υπόλοιπο κόσμο πάντως και πρέπει να καταγραφεί. Αυτό που σήμερα αποκαλούν hip hop καπέλωσε τα πάντα! Και λέω αποκαλούν, καθώς καμία σχέση με τη rap δεν έχει τόσο μουσικά, όσο και στην κουλτούρα. Δεν υφίσταται καμία σοβαρότητα στον στίχο, αντ’ αυτού ακούς συνέχεια για χρήματα, γυναίκες και ναρκωτικά, για μια χλιδή που καμία σχέση με την κουλτούρα της μουσικής αυτής δεν έχει. Και καπέλωσε τα πάντα, αφού μπορεί να ακούσεις το ίδιο τραγούδι από την Αμερική μέχρι το Πακιστάν… Μέχρι και άρθρο διάβασα ότι πέθανε η rock! Απίστευτα πράγματα!

Αλλαγή και επιστροφή στα παλιά ακούσματα σίγουρα δεν μπορεί να συμβεί. Είναι στο DNA άλλωστε το να προσποιούμαστε πως είμαστε κάποιοι άλλοι. Σε μια εποχή που μετράει η εικόνα και το φαίνεσθε, προσπαθήστε τουλάχιστον να βγάζετε που και που κανένα ζεϊμπέκικο. Κι ας το υποστηρίζετε φωνητικά όπως μπορείτε… Όχι για να διατηρηθεί και να συνεχιστεί η ελληνική ταυτότητα που χάθηκε, αλλά για να μη χάσετε εντελώς την επαφή με αυτό απ’ όπου ξεκινήσατε. Δεν θα ξέρετε που πατάτε και που βρίσκεστε!

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *