Ο Θοδωρής Δημόπουλος για θέματα κοινωνικής πρόνοιας και πολιτικής

Ολοκληρώθηκε στις 29 Οκτωβρίου η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης του Σχεδίου Νόμου «Μέτρα ενίσχυσης των εργαζομένων και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, κοινωνικοασφαλιστικές διατάξεις και διατάξεις για την ενίσχυση των ανέργων», το οποίο αναμένεται να εισαχθεί προς συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή

Ολοκληρώθηκε στις 29 Οκτωβρίου η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης του Σχεδίου Νόμου «Μέτρα ενίσχυσης των εργαζομένων και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, κοινωνικοασφαλιστικές διατάξεις και διατάξεις για την ενίσχυση των ανέργων», το οποίο αναμένεται να εισαχθεί προς συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής.

Για το τι προβλέπεται στο εν λόγω Σ/Ν, όσον αφορά τα θέματα κοινωνικής πρόνοιας και πολιτικής, τα «ΣΤΕΡΕΑ ΝΕΑ» μίλησαν με τον Κοινωνικό Λειτουργό, BSc, MSc, PhD student, πρώην Πρόεδρο του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, Θοδωρή Δημόπουλο.

Συνέντευξη: Παύλος Σφέτσας

Στη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης, μεγάλο ενδιαφέρον εστιάστηκε στα ΚΔΑΠ, θέμα το οποίο συζητήθηκε αρκετά το περασμένο διάστημα. Τι είναι αυτό που προβλέπεται στο Σχέδιο Νόμου και ποια είναι η δική σας άποψη για το τι θα έπρεπε να γίνει;

Και είναι λογικό, καθώς πρόκειται για κομβικής σημασίας δομές που συνεισφέρουν τόσο στην καλλιέργεια και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων των παιδιών, όσο και στην ενδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής, αφού μέσω των δομών αυτών υποστηρίζεται η καθημερινότητα της ελληνικής οικογένειας. Δυστυχώς, το προηγούμενο διάστημα, υπήρξε μεγάλη αναστάτωση, καθώς εκ μέρους των αρμοδίων δεν πραγματοποιήθηκε οικονομικός σχεδιασμός υπό το πρίσμα των αναγκών, αλλά εκ των προτέρων και χωρίς να συνεκτιμηθεί η αναμενόμενη αυξημένη ζήτηση.

Παρά ταύτα, υπήρξαν εξαγγελίες και πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση της διευθέτησης του προβλήματος, που όμως επιβεβαίωσαν τον αρχικά εσφαλμένο τρόπο διαχείρισης. Σε ό,τι αφορά το νομοσχέδιο που δόθηκε στη διαβούλευση και ανάμεσα σε διάφορα διαδικαστικά ζητήματα που μπορεί να εντοπίσει κανείς, εγείρεται μεγαλύτερος προβληματισμός σε ότι αφορά την καθημερινή, ηλεκτρονική καταγραφή προσέλευσης και αποχώρησης παιδιών σε πραγματικό χρόνο. Και αυτό είναι κάτι που εκτιμώ ότι θα θιγεί στη συζήτηση επί του νομοσχεδίου στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, τόσο από τους Αυτοδιοικητικούς, όσο και από τους εκπροσώπους των σωματείων εργαζομένων, εφόσον κληθούν.

Αναρωτιέται κανείς, πως σε δομές που η μείωση της χρηματοδότησης για τα voucher για ΚΔΑΠ και ο αποκλεισμός περίπου 7.500 χιλιάδων παιδιών, ο οποίος έχει επιφέρει επιπτώσεις ως προς το ωράριο εργασίας και τον αριθμό του προσωπικού και των ειδικοτήτων, προστίθενται υποχρεώσεις. Επιπροσθέτως, διερωτάται κανείς, κατά πόσο αυτό είναι εφικτό, όταν το υφιστάμενο, λιγοστό προσωπικό έχει εκείνη την ώρα να ασχοληθεί με τη σίτιση, τη διδασκαλία, διδασκαλία, την καθαριότητα και την κάλυψη αναγκών των παιδιών και παιδιών ΑμεΑ, πολύ σημαντικότερων από την ζητούμενη καταγραφή.

Τέλος, ανάγεται στο επίπεδο της δευτερογενούς νομοθέτησης το γεγονός της διαμόρφωσης ενός πλαισίου κανονισμών, όρων και προϋποθέσεων λειτουργίας. Ίσως, εκεί να επισυμβεί αυτό που θεωρώ ότι είναι αίτημα των όσων συλλειτουργούν στις δομές αυτές. Δηλαδή, η διαμόρφωση ενός πρότυπου κανονισμού εσωτερικής λειτουργίας, όπως συμβαίνει στους παιδικούς σταθμούς. Με ενιαίες προβλέψεις για το προσωπικό, ώστε να μην υπάρχουν τυχόν κενά νομοθεσίας που άπτονται των δικαιωμάτων των εργαζομένων.

Προωθείται η διαδικασία αναδοχής και υιοθεσίας; Απλοποιείται; Γιατί μέχρι σήμερα δεν είναι εύκολο…

Είναι αρκετοί οι παράγοντες που καθιστούσαν και καθιστούν κατά τη γνώμη μου, όχι τόσο εύκολη την ευόδωσή τους. Κατ’ αρχήν είναι σημαντικό να υπάρξει μία διάκριση των δύο κ. Σφέτσα, καθώς ούτε αυτό είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο, παρά τις μεμονωμένες προσπάθειες ενημέρωσης των πολιτών που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια και στη Στερεά Ελλάδα. Γνωρίζετε ότι θεσπίστηκε ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο χαιρετίστηκε τότε από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Ο ν. 4538/2018, ο οποίος φιλοδοξούσε να επιταχύνει αλλά και να εγκαθιδρύσει διαφανείς και ψηφιακές διαδικασίες. Μετείχα τότε στη συζήτηση της ακρόασης των φορέων στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής και θυμάμαι ότι ήταν ελάχιστες οι φωνές που διατύπωσαν ενστάσεις επί του νομοσχεδίου.

Έπειτα, δημιουργήθηκε η ψηφιακή πλατφόρμα www.anynet.gr στην οποία οι ενδιαφερόμενοι μπορούσαν να εκφράσουν το ενδιαφέρον τους, ώστε να εκκινήσει η προβλεπόμενη από το νόμο διαδικασία, ενώ προβλέφθηκαν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την εκπαίδευση των υποψηφίων αναδόχων ή θετών γονέων από εξειδικευμένους επιστήμονες, κατά κύριο λόγο κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους, αλλά κ.ά. Όμως η πλήρης εφαρμογή του νόμου, αλλά και οι εύλογες τροποποιήσεις στοιχείων που χρήζουν βελτίωσης υπόκεινται στην αρμοδιότητα της διοίκησης. Και θα περίμενα από όσους έχουν εισάγει στη δημόσια συζήτηση το δόγμα της ενεργητικής πρόνοιας να περάσουν από το στάδιο της διαπίστωσης και της διάγνωσης σε εκείνο της διόρθωσης και της βελτιστοποίησης. Να μην περιορίζονται δηλαδή σε δημόσιες δηλώσεις του τύπου «την προσπάθειά μας δεν την αγκαλιάζουν όλες οι δομές παιδικής προστασίας», καθώς αυτές βρίσκονται στην αρμοδιότητά τους και οφείλουν να ενεργούν κατά τις επιταγές του εκάστοτε πολιτικού σχεδίου, αίροντας με αποφασιστικότητα τα «εμπόδια» και κάμπτοντας τις «αντιστάσεις» για τις οποίες κάνουν λόγο.

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να γίνουν πράγματα που πιθανώς να μην ολοκληρώθηκαν πριν και ένα εξ αυτών είναι η στελέχωση με μόνιμο τρόπο των μονάδων παιδικής προστασίας, ιδίως στην Περιφέρεια, με επαρκή αριθμό ειδικοτήτων που άπτονται της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης των παιδιών και της υποστήριξης της αναδοχής και της υιοθεσίας, δηλαδή με κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους. Η έλλειψη αυτών των ειδικοτήτων σε μόνιμη βάση οδηγούσαν στην ασύμμετρη επιφόρτιση υποχρεώσεων άλλων αποκεντρωμένων μονάδων και περιφερειακών υπηρεσιών και σε λύσεις που δε συμβάλλουν στη διατήρηση της αναγκαίας «συνέχειας» που επιβάλλεται τόσο για τη φροντίδα, όσο και για την παρακολούθηση της κάθε περίπτωσης.

Παρόλα αυτά, το σπέρμα της κουλτούρας εξωστρέφειας εκτιμώ ότι εισήχθη στη δημόσια συζήτηση. Ωστόσο, χρειάζεται επιμονή, πίστη και παροχή ουσιαστικών κινήτρων, όπως η οικονομική υποστήριξη των αναδόχων και μία συντεταγμένη και συστηματική καμπάνια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών. Διότι κ. Σφέτσα, παρά τη μείωση του αριθμού των ανήλικων φιλοξενουμένων που πραγματοποιήθηκε στο παρελθόν, σήμερα, σύμφωνα και με την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης του σχεδίου νόμου που θα τεθεί προς ψήφιση τις επόμενες ημέρες, παραμένουν ακόμη 1.713 παιδιά στα γνωστά σε πολλούς ορφανοτροφεία. Παιδιά που αξίζουν κάτι καλύτερο από ένα ίδρυμα. Κι αυτό το καλύτερο είναι μόνο η οικογένεια.

Αποϊδρυματοποίηση Ατόμων με Αναπηρία και ανεξάρτητη διαβίωση. Είχαμε ακούσει και για τον προσωπικό βοηθό. Προωθείται αυτός ο σχεδιασμός με το προτεινόμενο νομοσχέδιο;

Το προηγούμενο διάστημα έγιναν σημαντικές προσπάθειες προς την κατεύθυνση οικονομικής υποστήριξης και υλοποίησης εγχειρημάτων που υπηρετούν την αποστολή της αποϊδρυματοποίησης. Ενδεικτικά, ήταν 15 Δεκεμβρίου του 2017 όπου για λογαριασμό δύο Κέντρων Κοινωνικής Πρόνοιας δύο Περιφερειών προβλέφθηκαν με Κοινή Υπουργική Απόφαση 15 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία και θα κάλυπταν το κόστος υλοποίησης δράσεων αποϊδρυματοποίησης Ατόμων με Αναπηρία για την περίοδο 2018 – 2020, ενώ στο πλαίσιο της παρουσίασης της Εθνικής Στρατηγικής Αποϊδρυματοποίησης που παρουσιάστηκε τον Ιούνιο του 2019 από την τότε πολιτική ηγεσία του αρμόδιου Υπουργείου, υπήρξε πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση, μέσα από ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία της λειτουργίας 160 Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης για 2.230 άτομα με αναπηρία, με προϋπολογισμό 51 εκατ. ευρώ. Η ολοκλήρωση αυτών που σχεδιάστηκαν και δρομολογήθηκαν μέσα σε ένα δυσμενές δημοσιονομικό περιβάλλον, σύμφωνα με το κείμενο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία που αναρτήθηκε στη δημόσια διαβούλευση, στις 21 Σεπτεμβρίου 2020, μετατοπίζεται χρονικά για το διάστημα από 2021 έως και 2023.

Ως προς τον προσωπικό βοηθό, πράγματι πρόκειται για θεσμό που ήδη εφαρμόζεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, την ώρα που στη χώρα μας η κυρίαρχη επωδός είναι η ιδρυματικού τύπου φροντίδα, αφού δυστυχώς πτυχές του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου δεν προάγουν -όσο πιθανώς θα έπρεπε- την επιλογή της ανοικτού τύπου φροντίδας. Εντός του εν λόγω νομοσχεδίου δεν γίνεται κάποια αναφορά στον προσωπικό βοηθό, πράγμα που εκτιμώ και ευελπιστώ ότι μπορεί να αποτελέσει θέμα προς εξέταση στις επόμενες συζητήσεις στη Βουλή. Ωστόσο, στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία του Σεπτεμβρίου, γίνεται λόγος για τη θεσμοθέτησή του, αλλά και για την υλοποίηση πιλοτικού προγράμματος καθώς και την επέκταση του ανά την επικράτεια μέσα στο 2021, με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι μία πρόταση που εκτιμώ ότι θα τύχει ευρείας αποδοχής και θα υποστηριχθεί από όλους.

Η κρίση βαθαίνει και μόλις πριν λίγες ημέρες μπήκαμε σε ένα ημί-απαγορευτικό. Ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος του κοινωνικού κράτους την επόμενη ημέρα;

Κε Σφέτσα, δεν υπάρχει έκθεση τόσο σε διεθνές, όσο και σε εγχώριο επίπεδο που να μην κάνει αναφορά στην επιδείνωση των οικονομικών μεγεθών και στη ραγδαία διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων εξαιτίας της πανδημίας του κορωνοϊού. Αυτό σε συνδυασμό με ετεροχρονισμένη λήψη πρωτοβουλιών ως προς τη διαχείριση του υγειονομικού και οικονομικούς σκέλους της πανδημίας και επιμέρους πολιτικές που έχουν ως σκοπό την αναδιάρθρωση της αγοράς, οι οποίες εκτιμάται ότι θα προκαλέσουν μελλοντικούς κοινωνικό-οικονομικούς μετασχηματισμούς, δημιουργούν μία αίσθηση ανασφάλειας, αβεβαιότητας και απαισιοδοξίας, η οποία καταγράφεται κι αν θέλετε διαβρώνει και το αίσθημα εμπιστοσύνης προς τους διοικούντες.

Ενδεικτικά, θα σας πω ότι σύμφωνα με στοιχεία έκθεσης του «Eurofound», στα τέλη Σεπτεμβρίου, η εμπιστοσύνη των ερωτωμένων φαίνεται ότι διαρρηγνύεται, απέναντι στην πλειονότητα των κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πράγμα το οποίο σημειώνεται και στη χώρα μας, ενώ σε ό,τι αφορά τους νεότερους σε ηλικία, έκθεση του ΟΟΣΑ που εστιάζει στις δυσμενείς επιπτώσεις της πανδημίας όπως η ψυχική υγεία, η απασχόληση και η συρρίκνωση του διαθεσίμου εισοδήματός τους, αναφέρει ότι οι νέοι εμπιστεύονται τις κυβερνήσεις τους λιγότερο, συγκριτικά με τον υπόλοιπο πληθυσμό, από ό,τι το έπρατταν την περίοδο της βαθιάς οικονομικής κρίσης, με τη χώρα μας να βρίσκεται ανάμεσα στις υψηλότερες θέσεις αυτής της κατηγορίας.

Ο ίδιος οργανισμός τον Μάιο του 2020 αναφέρει -μεταξύ άλλων- ότι η παροχή ενός ελάχιστου επιπέδου βοήθειας προς εκείνους που έχουν ανάγκη, αποτελεί μια βασική λειτουργία των συστημάτων κοινωνικής προστασίας, με το ελάχιστο εισόδημα να είναι ίσως το τελευταίο καταφύγιο για τα νοικοκυριά χωρίς πρόσβαση σε άλλες πηγές. Ταυτόχρονα, έχουμε προσλαμβάνουσες από το εξωτερικό, όπου ευρωπαϊκές χώρες υιοθετούν τις παραπάνω παροτρύνσεις και στο πλαίσιο του οικονομικού σχεδιασμού και του δημοσιονομικού προγραμματισμού τους, εν όψει του 2021, προετοιμάζουν τη γενναία διοχέτευση σημαντικών οικονομικών πόρων στην ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, με σκοπό όχι μόνο την ανακούφιση των πολιτών τους από τις πληγές της πανδημίας, αλλά την επιτάχυνση της πορείας ανάκαμψης και τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής.

Στον αντίποδα των όσων έχουν δει μέχρι στιγμής το φως της δημοσιότητας και τα οποία αναμένεται να επικαιροποιηθούν και να παρουσιαστούν ως ολοκληρωμένος Εθνικός Σχεδιασμός, στο πλαίσιο υποβολής πρότασης της χώρας για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του Ταμείου Ανάκαμψης, έχουν κατατεθεί στη δημόσια συζήτηση, προτάσεις απολύτως εναρμονισμένες, όχι μόνο με αυτά που υπαγορεύουν διεθνείς οργανισμοί, αλλά και η κοινωνική συγκυρία. Προτάσεις που αφορούν ένα νέο δίχτυ κοινωνικής προστασίας, με την παροχή οικονομικής υποστήριξης συγκεκριμένου επιπέδου προς οικονομικά ασθενέστερους αλλά και προς συγκεκριμένες βαθμίδες της μεσαίας κοινωνικής και οικονομικής διαστρωμάτωσης. Εκτιμώ ότι είναι προτάσεις που αντανακλούν το ποιος οφείλει να είναι ο ρόλος του κοινωνικού κράτους το επόμενο χρονικό διάστημα και ότι αργά ή γρήγορα θα αποτελέσουν την καταφυγή της κοινωνικής πλειονότητας.

Ολοκληρώθηκε στις 29 Οκτωβρίου η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης του Σχεδίου Νόμου «Μέτρα ενίσχυσης των εργαζομένων και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, κοινωνικοασφαλιστικές διατάξεις και διατάξεις για την ενίσχυση των ανέργων», το οποίο αναμένεται να εισαχθεί προς συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής.

Για το τι προβλέπεται στο εν λόγω Σ/Ν, όσον αφορά τα θέματα κοινωνικής πρόνοιας και πολιτικής, τα «ΣΤΕΡΕΑ ΝΕΑ» μίλησαν με τον Κοινωνικό Λειτουργό, BSc, MSc, PhD student, πρώην Πρόεδρο του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, Θοδωρή Δημόπουλο.

Συνέντευξη: Παύλος Σφέτσας

Στη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης, μεγάλο ενδιαφέρον εστιάστηκε στα ΚΔΑΠ, θέμα το οποίο συζητήθηκε αρκετά το περασμένο διάστημα. Τι είναι αυτό που προβλέπεται στο Σχέδιο Νόμου και ποια είναι η δική σας άποψη για το τι θα έπρεπε να γίνει;

Και είναι λογικό, καθώς πρόκειται για κομβικής σημασίας δομές που συνεισφέρουν τόσο στην καλλιέργεια και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων των παιδιών, όσο και στην ενδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής, αφού μέσω των δομών αυτών υποστηρίζεται η καθημερινότητα της ελληνικής οικογένειας. Δυστυχώς, το προηγούμενο διάστημα, υπήρξε μεγάλη αναστάτωση, καθώς εκ μέρους των αρμοδίων δεν πραγματοποιήθηκε οικονομικός σχεδιασμός υπό το πρίσμα των αναγκών, αλλά εκ των προτέρων και χωρίς να συνεκτιμηθεί η αναμενόμενη αυξημένη ζήτηση.

Παρά ταύτα, υπήρξαν εξαγγελίες και πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση της διευθέτησης του προβλήματος, που όμως επιβεβαίωσαν τον αρχικά εσφαλμένο τρόπο διαχείρισης. Σε ό,τι αφορά το νομοσχέδιο που δόθηκε στη διαβούλευση και ανάμεσα σε διάφορα διαδικαστικά ζητήματα που μπορεί να εντοπίσει κανείς, εγείρεται μεγαλύτερος προβληματισμός σε ότι αφορά την καθημερινή, ηλεκτρονική καταγραφή προσέλευσης και αποχώρησης παιδιών σε πραγματικό χρόνο. Και αυτό είναι κάτι που εκτιμώ ότι θα θιγεί στη συζήτηση επί του νομοσχεδίου στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, τόσο από τους Αυτοδιοικητικούς, όσο και από τους εκπροσώπους των σωματείων εργαζομένων, εφόσον κληθούν.

Αναρωτιέται κανείς, πως σε δομές που η μείωση της χρηματοδότησης για τα voucher για ΚΔΑΠ και ο αποκλεισμός περίπου 7.500 χιλιάδων παιδιών, ο οποίος έχει επιφέρει επιπτώσεις ως προς το ωράριο εργασίας και τον αριθμό του προσωπικού και των ειδικοτήτων, προστίθενται υποχρεώσεις. Επιπροσθέτως, διερωτάται κανείς, κατά πόσο αυτό είναι εφικτό, όταν το υφιστάμενο, λιγοστό προσωπικό έχει εκείνη την ώρα να ασχοληθεί με τη σίτιση, τη διδασκαλία, διδασκαλία, την καθαριότητα και την κάλυψη αναγκών των παιδιών και παιδιών ΑμεΑ, πολύ σημαντικότερων από την ζητούμενη καταγραφή.

Τέλος, ανάγεται στο επίπεδο της δευτερογενούς νομοθέτησης το γεγονός της διαμόρφωσης ενός πλαισίου κανονισμών, όρων και προϋποθέσεων λειτουργίας. Ίσως, εκεί να επισυμβεί αυτό που θεωρώ ότι είναι αίτημα των όσων συλλειτουργούν στις δομές αυτές. Δηλαδή, η διαμόρφωση ενός πρότυπου κανονισμού εσωτερικής λειτουργίας, όπως συμβαίνει στους παιδικούς σταθμούς. Με ενιαίες προβλέψεις για το προσωπικό, ώστε να μην υπάρχουν τυχόν κενά νομοθεσίας που άπτονται των δικαιωμάτων των εργαζομένων.

Προωθείται η διαδικασία αναδοχής και υιοθεσίας; Απλοποιείται; Γιατί μέχρι σήμερα δεν είναι εύκολο…

Είναι αρκετοί οι παράγοντες που καθιστούσαν και καθιστούν κατά τη γνώμη μου, όχι τόσο εύκολη την ευόδωσή τους. Κατ’ αρχήν είναι σημαντικό να υπάρξει μία διάκριση των δύο κ. Σφέτσα, καθώς ούτε αυτό είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο, παρά τις μεμονωμένες προσπάθειες ενημέρωσης των πολιτών που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια και στη Στερεά Ελλάδα. Γνωρίζετε ότι θεσπίστηκε ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο χαιρετίστηκε τότε από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Ο ν. 4538/2018, ο οποίος φιλοδοξούσε να επιταχύνει αλλά και να εγκαθιδρύσει διαφανείς και ψηφιακές διαδικασίες. Μετείχα τότε στη συζήτηση της ακρόασης των φορέων στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής και θυμάμαι ότι ήταν ελάχιστες οι φωνές που διατύπωσαν ενστάσεις επί του νομοσχεδίου.

Έπειτα, δημιουργήθηκε η ψηφιακή πλατφόρμα www.anynet.gr στην οποία οι ενδιαφερόμενοι μπορούσαν να εκφράσουν το ενδιαφέρον τους, ώστε να εκκινήσει η προβλεπόμενη από το νόμο διαδικασία, ενώ προβλέφθηκαν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την εκπαίδευση των υποψηφίων αναδόχων ή θετών γονέων από εξειδικευμένους επιστήμονες, κατά κύριο λόγο κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους, αλλά κ.ά. Όμως η πλήρης εφαρμογή του νόμου, αλλά και οι εύλογες τροποποιήσεις στοιχείων που χρήζουν βελτίωσης υπόκεινται στην αρμοδιότητα της διοίκησης. Και θα περίμενα από όσους έχουν εισάγει στη δημόσια συζήτηση το δόγμα της ενεργητικής πρόνοιας να περάσουν από το στάδιο της διαπίστωσης και της διάγνωσης σε εκείνο της διόρθωσης και της βελτιστοποίησης. Να μην περιορίζονται δηλαδή σε δημόσιες δηλώσεις του τύπου «την προσπάθειά μας δεν την αγκαλιάζουν όλες οι δομές παιδικής προστασίας», καθώς αυτές βρίσκονται στην αρμοδιότητά τους και οφείλουν να ενεργούν κατά τις επιταγές του εκάστοτε πολιτικού σχεδίου, αίροντας με αποφασιστικότητα τα «εμπόδια» και κάμπτοντας τις «αντιστάσεις» για τις οποίες κάνουν λόγο.

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να γίνουν πράγματα που πιθανώς να μην ολοκληρώθηκαν πριν και ένα εξ αυτών είναι η στελέχωση με μόνιμο τρόπο των μονάδων παιδικής προστασίας, ιδίως στην Περιφέρεια, με επαρκή αριθμό ειδικοτήτων που άπτονται της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης των παιδιών και της υποστήριξης της αναδοχής και της υιοθεσίας, δηλαδή με κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους. Η έλλειψη αυτών των ειδικοτήτων σε μόνιμη βάση οδηγούσαν στην ασύμμετρη επιφόρτιση υποχρεώσεων άλλων αποκεντρωμένων μονάδων και περιφερειακών υπηρεσιών και σε λύσεις που δε συμβάλλουν στη διατήρηση της αναγκαίας «συνέχειας» που επιβάλλεται τόσο για τη φροντίδα, όσο και για την παρακολούθηση της κάθε περίπτωσης.

Παρόλα αυτά, το σπέρμα της κουλτούρας εξωστρέφειας εκτιμώ ότι εισήχθη στη δημόσια συζήτηση. Ωστόσο, χρειάζεται επιμονή, πίστη και παροχή ουσιαστικών κινήτρων, όπως η οικονομική υποστήριξη των αναδόχων και μία συντεταγμένη και συστηματική καμπάνια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών. Διότι κ. Σφέτσα, παρά τη μείωση του αριθμού των ανήλικων φιλοξενουμένων που πραγματοποιήθηκε στο παρελθόν, σήμερα, σύμφωνα και με την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης του σχεδίου νόμου που θα τεθεί προς ψήφιση τις επόμενες ημέρες, παραμένουν ακόμη 1.713 παιδιά στα γνωστά σε πολλούς ορφανοτροφεία. Παιδιά που αξίζουν κάτι καλύτερο από ένα ίδρυμα. Κι αυτό το καλύτερο είναι μόνο η οικογένεια.

Αποϊδρυματοποίηση Ατόμων με Αναπηρία και ανεξάρτητη διαβίωση. Είχαμε ακούσει και για τον προσωπικό βοηθό. Προωθείται αυτός ο σχεδιασμός με το προτεινόμενο νομοσχέδιο;

Το προηγούμενο διάστημα έγιναν σημαντικές προσπάθειες προς την κατεύθυνση οικονομικής υποστήριξης και υλοποίησης εγχειρημάτων που υπηρετούν την αποστολή της αποϊδρυματοποίησης. Ενδεικτικά, ήταν 15 Δεκεμβρίου του 2017 όπου για λογαριασμό δύο Κέντρων Κοινωνικής Πρόνοιας δύο Περιφερειών προβλέφθηκαν με Κοινή Υπουργική Απόφαση 15 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία και θα κάλυπταν το κόστος υλοποίησης δράσεων αποϊδρυματοποίησης Ατόμων με Αναπηρία για την περίοδο 2018 – 2020, ενώ στο πλαίσιο της παρουσίασης της Εθνικής Στρατηγικής Αποϊδρυματοποίησης που παρουσιάστηκε τον Ιούνιο του 2019 από την τότε πολιτική ηγεσία του αρμόδιου Υπουργείου, υπήρξε πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση, μέσα από ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία της λειτουργίας 160 Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης για 2.230 άτομα με αναπηρία, με προϋπολογισμό 51 εκατ. ευρώ. Η ολοκλήρωση αυτών που σχεδιάστηκαν και δρομολογήθηκαν μέσα σε ένα δυσμενές δημοσιονομικό περιβάλλον, σύμφωνα με το κείμενο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία που αναρτήθηκε στη δημόσια διαβούλευση, στις 21 Σεπτεμβρίου 2020, μετατοπίζεται χρονικά για το διάστημα από 2021 έως και 2023.

Ως προς τον προσωπικό βοηθό, πράγματι πρόκειται για θεσμό που ήδη εφαρμόζεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, την ώρα που στη χώρα μας η κυρίαρχη επωδός είναι η ιδρυματικού τύπου φροντίδα, αφού δυστυχώς πτυχές του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου δεν προάγουν -όσο πιθανώς θα έπρεπε- την επιλογή της ανοικτού τύπου φροντίδας. Εντός του εν λόγω νομοσχεδίου δεν γίνεται κάποια αναφορά στον προσωπικό βοηθό, πράγμα που εκτιμώ και ευελπιστώ ότι μπορεί να αποτελέσει θέμα προς εξέταση στις επόμενες συζητήσεις στη Βουλή. Ωστόσο, στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία του Σεπτεμβρίου, γίνεται λόγος για τη θεσμοθέτησή του, αλλά και για την υλοποίηση πιλοτικού προγράμματος καθώς και την επέκταση του ανά την επικράτεια μέσα στο 2021, με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι μία πρόταση που εκτιμώ ότι θα τύχει ευρείας αποδοχής και θα υποστηριχθεί από όλους.

Η κρίση βαθαίνει και μόλις πριν λίγες ημέρες μπήκαμε σε ένα ημί-απαγορευτικό. Ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος του κοινωνικού κράτους την επόμενη ημέρα;

Κε Σφέτσα, δεν υπάρχει έκθεση τόσο σε διεθνές, όσο και σε εγχώριο επίπεδο που να μην κάνει αναφορά στην επιδείνωση των οικονομικών μεγεθών και στη ραγδαία διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων εξαιτίας της πανδημίας του κορωνοϊού. Αυτό σε συνδυασμό με ετεροχρονισμένη λήψη πρωτοβουλιών ως προς τη διαχείριση του υγειονομικού και οικονομικούς σκέλους της πανδημίας και επιμέρους πολιτικές που έχουν ως σκοπό την αναδιάρθρωση της αγοράς, οι οποίες εκτιμάται ότι θα προκαλέσουν μελλοντικούς κοινωνικό-οικονομικούς μετασχηματισμούς, δημιουργούν μία αίσθηση ανασφάλειας, αβεβαιότητας και απαισιοδοξίας, η οποία καταγράφεται κι αν θέλετε διαβρώνει και το αίσθημα εμπιστοσύνης προς τους διοικούντες.

Ενδεικτικά, θα σας πω ότι σύμφωνα με στοιχεία έκθεσης του «Eurofound», στα τέλη Σεπτεμβρίου, η εμπιστοσύνη των ερωτωμένων φαίνεται ότι διαρρηγνύεται, απέναντι στην πλειονότητα των κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πράγμα το οποίο σημειώνεται και στη χώρα μας, ενώ σε ό,τι αφορά τους νεότερους σε ηλικία, έκθεση του ΟΟΣΑ που εστιάζει στις δυσμενείς επιπτώσεις της πανδημίας όπως η ψυχική υγεία, η απασχόληση και η συρρίκνωση του διαθεσίμου εισοδήματός τους, αναφέρει ότι οι νέοι εμπιστεύονται τις κυβερνήσεις τους λιγότερο, συγκριτικά με τον υπόλοιπο πληθυσμό, από ό,τι το έπρατταν την περίοδο της βαθιάς οικονομικής κρίσης, με τη χώρα μας να βρίσκεται ανάμεσα στις υψηλότερες θέσεις αυτής της κατηγορίας.

Ο ίδιος οργανισμός τον Μάιο του 2020 αναφέρει -μεταξύ άλλων- ότι η παροχή ενός ελάχιστου επιπέδου βοήθειας προς εκείνους που έχουν ανάγκη, αποτελεί μια βασική λειτουργία των συστημάτων κοινωνικής προστασίας, με το ελάχιστο εισόδημα να είναι ίσως το τελευταίο καταφύγιο για τα νοικοκυριά χωρίς πρόσβαση σε άλλες πηγές. Ταυτόχρονα, έχουμε προσλαμβάνουσες από το εξωτερικό, όπου ευρωπαϊκές χώρες υιοθετούν τις παραπάνω παροτρύνσεις και στο πλαίσιο του οικονομικού σχεδιασμού και του δημοσιονομικού προγραμματισμού τους, εν όψει του 2021, προετοιμάζουν τη γενναία διοχέτευση σημαντικών οικονομικών πόρων στην ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, με σκοπό όχι μόνο την ανακούφιση των πολιτών τους από τις πληγές της πανδημίας, αλλά την επιτάχυνση της πορείας ανάκαμψης και τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής.

Στον αντίποδα των όσων έχουν δει μέχρι στιγμής το φως της δημοσιότητας και τα οποία αναμένεται να επικαιροποιηθούν και να παρουσιαστούν ως ολοκληρωμένος Εθνικός Σχεδιασμός, στο πλαίσιο υποβολής πρότασης της χώρας για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του Ταμείου Ανάκαμψης, έχουν κατατεθεί στη δημόσια συζήτηση, προτάσεις απολύτως εναρμονισμένες, όχι μόνο με αυτά που υπαγορεύουν διεθνείς οργανισμοί, αλλά και η κοινωνική συγκυρία. Προτάσεις που αφορούν ένα νέο δίχτυ κοινωνικής προστασίας, με την παροχή οικονομικής υποστήριξης συγκεκριμένου επιπέδου προς οικονομικά ασθενέστερους αλλά και προς συγκεκριμένες βαθμίδες της μεσαίας κοινωνικής και οικονομικής διαστρωμάτωσης. Εκτιμώ ότι είναι προτάσεις που αντανακλούν το ποιος οφείλει να είναι ο ρόλος του κοινωνικού κράτους το επόμενο χρονικό διάστημα και ότι αργά ή γρήγορα θα αποτελέσουν την καταφυγή της κοινωνικής πλειονότητας.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *