Σωτηρία Μανάρα – Μαυράκη: «Χωρίς τη Δικαιοσύνη, το Κράτος δεν μπορεί να λειτουργήσει»

Συνέντευξη Χρυσάνθη Μαστροκώστα

Ο δικηγορικός κλάδος έχει πληγεί ανεπανόρθωτα

Η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου της Θήβας, με πολυετή ενεργή παρουσία πολιτικά στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και ως Υποψήφια Βουλευτής με τη ΝΔ αλλά και κοινωνικά, κα Σωτηρία Μανάρα – Μαυράκη, μας μίλησε για τον πληττόμενο κλάδο της ενόψει της πανδημίας. Τη δύναμη των γυναικών, μέσα από τη δράση της. Την βία. Και την προσωπική της Ιθάκη.

Με ποιο τρόπο ηθικό ή πρακτικό έχει πληγεί ο κλάδος σας, με αφορμή τα υγειονομικά μέτρα που έχουν επιβληθεί;

Βρισκόμαστε μπροστά σε μια πρωτόγνωρη, για τα ελληνικά και παγκόσμια δεδομένα, πανδημία, η οποία πραγματικά μας έχει ξαφνιάσει και πάνω απ’ όλα, μας έχει γονατίσει οικονομικά, ηθικά και ψυχολογικά. Αυτό δε θα μπορούσε φυσικά να περάσει απαρατήρητο και απ’ τον κλάδο μας, ο οποίος πλήττεται ανεπανόρθωτα, με δεδομένο ότι είναι κλειστά τα δικαστήρια. Έτσι, δεν μπορούμε να δικάσουμε, να εμφανιστούμε, να καταθέσουμε, είναι ελάχιστες οι δυνατότητες που μας δίνονται σε αυτό το lockdown. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την οικονομική μας καταστροφή. Οι δικηγόροι έχουν πληγεί ανεπανόρθωτα από αυτή την πανδημία. Είμαστε 43.000 δικηγόροι σε όλη την Ελλάδα. Αντιλαμβάνεστε το μέγεθος της ζημιάς που έχουμε υποστεί με κλειστά τα δικαστήρια, με κλειστές τις διαδικασίες, με σχεδόν κλειστά τα γραφεία όλοι. Δυστυχώς οδηγούμαστε σε ολική καταστροφή και ως Ολομέλεια έχουμε κάνει πάρα πολλές προσπάθειες να πάρουμε ένα επίδομα από το κράτος. Γιατί με εντολή του κράτους και της Κυβέρνησης έχουν κλείσει τα δικαστήρια.

Αυτό το επίδομα που διεκδίκησε ο κλάδος σας ήταν χρήματα που ήδη είχατε δώσει.

Εμείς όλοι όταν παραδίδουμε τις ασφαλιστικές μας εισφορές υποχρεούμαστε να κόψουμε και ένα ποσό των 120 ευρώ το χρόνο το οποίο αφορά τον ΟΑΕΔ. Αν όλα αυτά τα ποσά τα οποία έχουν κατατεθεί τόσα χρόνια από εμάς, προστεθούν, είναι ένα πολύ μεγάλο και σεβαστό ποσό. Αυτό το ποσό εμείς ζητήσαμε. Ως δικηγόροι, επαιτώντας από την Κυβέρνηση να μας δώσει το επίδομα, αισθανθήκαμε πάρα πολύ άσχημα, γιατί είναι πάρα πολύ μικρό το ποσό σε σχέση με τη ζημιά την οποία έχουμε υποστεί. Θα μπορούσε η Κυβέρνηση-η οποιαδήποτε Κυβέρνηση- αν δεν το είχε διαθέσει-γιατί δεν έχουμε πάρει καμιά απάντηση για το που έχει διατεθεί αυτό το ποσό, να μας το δώσει. Και μάλιστα έχουν γίνει πλέον και εξώδικα για να μας απαντήσουν που βρίσκονται αυτά τα χρήματα. Προφανώς έχουν διατεθεί αλλού και όχι για το σκοπό για τον οποίο έχουν πραγματικά δοθεί. Ο σκοπός είναι αυτός. Σε περίπτωση ανεργίας να μπορέσει να δοθεί, να επιστραφεί δηλαδή αυτό σε εμάς, ως επίδομα. Τι πιο λογικό να παίρναμε ένα επίδομα ανεργίας τώρα, αυτό το χρονικό διάστημα.

Από την έναρξη της πανδημίας και της επιβολής υγειονομικών μέτρων μέχρι σήμερα, ποιες ήταν οι πιο δύσκολες περίοδοι για τον κλάδο σας; Και ποιες περίοδοι ήταν ευκολότερα προσβάσιμες στην άσκηση των καθηκόντων σας;

Η πιο δύσκολη ήταν η πρώτη περίοδος της πανδημίας το Μάρτιο και το Νοέμβριο και η πιο εύκολη μεταξύ Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου.

Τα μέτρα στήριξης της Πολιτείας όπου εντάχθηκαν και οι επαγγελματίες δικηγόροι, πόσο βοήθησαν τον κλάδο σας και τι πιστεύετε ότι θα μπορούσε να γίνει και δεν έγινε;

Θεωρώ ότι δεν υπήρξαν μέτρα στήριξης. Δηλαδή η επιστρεπτέα προκαταβολή απέκλεισε πάρα πολλούς συναδέλφους. Όπως έχουμε ενημερωθεί, από τους 40.000 δικηγόρους, εκτός από τους 3.000 έμμισθους, πήραν 8.000 την πρώτη επιστρεπτέα και 10.000 τη δεύτερη. Είναι πολύ μικρό το ποσοστό. Θα μπορούσαν οι προϋποθέσεις που θέτει να ήταν πιο σωστές για εμάς. Να μπορούν να την πάρουν περισσότεροι, γιατί η επιστρεπτέα είχε τη σκοπιμότητα να διευκολύνει, κατά κάποιο τρόπο, αυτή την κατάσταση. Εκτός από τα 600 ευρώ τα οποία πήραμε ως επίδομα στο πρώτο lockdown, δεν έχουμε πάρει τίποτα άλλο έκτοτε. Τα 400 ευρώ το οποίο μας υποσχέθηκε η Κυβέρνηση τελικά το πήραν – αν το έχουν πάρει – ελάχιστοι μέχρι στιγμής τώρα τελευταία και το οποίο έγινε αντικείμενο τόσων σχολίων, τόσων προσπαθειών. Εμείς ζητήσαμε να δουλέψουμε, να ανοίξουν τα δικαστήρια. Ζητήσαμε από τη Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας να μας δώσει ένα πρωτόκολλο. Να φτιάξει ένα πρωτόκολλο για εμάς για να μπορέσουμε να δουλέψουμε. Υποσχεθήκαμε ότι θα έχουμε θερμομέτρηση, αντισηπτικά, κρατάμε πάντα τις αποστάσεις. Δικάζουμε με ειδικό πρόγραμμα. Σε αυτό, λοιπόν, το πλαίσιο, αν γινόταν ένα πρωτόκολλο το οποίο να είχε κάποια ισχύ κυβερνητικής αξίας και απόφασης, για εμάς θα ήταν πάρα πολύ σημαντικό για να μπορέσουμε να ανοίξουμε και να δουλέψουμε.

Στις κινητοποιήσεις της 6ης Φεβρουαρίου, αποφασίσαμε οι 63 πρόεδροι των Δικηγορικών Συλλόγων, να κάνουμε ένα ψήφισμα το οποίο θα επιδώσουμε προσωπικά στον Πρωθυπουργό. Επίσης, έχει ήδη αποσταλεί και μια κοινή επιστολή στις 12 Φεβρουαρίου, εννέα επιστημονικών κλάδων της χώρας στον Πρωθυπουργό.

 

Ο Πανελλήνιος Δικηγορικός Σύλλογος Ελλάδος, αποχώρισε από το διάλογο με την Κυβέρνηση για την καταβολή του έκτακτου επιδόματος των 400 ευρώ. Ποια είναι η τοποθέτησή σας;

Αποχωρίσαμε με απόφαση της Ολομέλειας που είμαι μέλος, διότι θεωρούσαμε ότι ο τρόπος με τον οποίο μας αντιμετώπισε η Κυβέρνηση αποτελούσε εμπαιγμό. Θεωρήσαμε ότι επαναλαμβάναμε τα ίδια κάθε φορά. Κάθε φορά πήγαινε ο Πρόεδρος με μέλη από τη Συντονιστική και υπήρχαν ατέρμονες συζητήσεις χωρίς αποτέλεσμα.

Τι σημαίνει η αναστολή λειτουργίας των δικαστηρίων για τη Δικαιοσύνη;

Σεβόμενη απόλυτα όλα τα επαγγέλματα, γιατί είμαι μέσα στην κοινωνία, θεωρώ ότι χωρίς Δικαιοσύνη δεν μπορεί να λειτουργήσει ένα Κράτος. Είναι τόσο πρωτόγνωρο να δουλεύουν άλλοι κλάδοι και να μη δουλεύουμε εμείς. Και για τη Δικαιοσύνη αλλά και για το Κράτος είναι πάρα πολύ κακό αυτό. Η Δικαιοσύνη είναι ο πυλώνας της Δημοκρατίας, του Κράτους, δε συγκρίνεται με κανένα άλλο αγαθό πλην της υγεία μας.

Η εκτέλεση όλων των υποθέσεων θα μετατεθεί;

Αυτό θα συσσωρευτεί. Η συσσώρευση όλων των υποθέσεων θα φέρει αναγκαστικές αναβολές και αυτό θα είναι πάλι εναντίον της Δικαιοσύνης. Θα συσσωρεύονται πάλι στα πινάκια οι υποθέσεις, θα έχουμε καταιγισμό υποθέσεων που εκ των πραγμάτων δε θα μπορούν να εκδικαστούν. Θα έχουμε πάρα πολλά θέματα τα οποία θα αναδειχθούν. Αντιλαμβανόμαστε και σεβόμαστε απόλυτα όλους τους νόμους της Πολιτείας και σεβόμαστε και την ευαισθησία της πάνω σε αυτό το θέμα, απλώς θα μπορούσαν να γίνουν λίγο καλύτερα τα πράγματα, τουλάχιστον ως προς τη Δικαιοσύνη.

Είστε ιδιαίτερα ενεργή πολιτικά από το 1974 ως φοιτητικό μέλος της ΔΑΠ, μέχρι και σήμερα. Θα ήθελα να μου πείτε τι έχει αλλάξει στον πολιτικό βίο της χώρας από τη Μεταπολίτευση και περνώντας τα χρόνια μέχρι σήμερα;

Θεωρώ ότι έχουν αλλάξει πάρα πολλά. Θεωρώ βέβαια πάντα ότι η διακυβέρνηση των κυβερνήσεων της ΝΔ ήταν πολύ σημαντική για τη χώρα, όπως και οι εναλλαγές των κυβερνήσεων ήταν πολύ σημαντικές για την πορεία της χώρας και για την πολιτική γενικότερα.  Η Πολιτική, όμως έχει αλλάξει γιατί άλλαξε ο τρόπος και τα Μέσα. Η επικοινωνία πια έγινε πολύ διαφορετική. Κάποτε είχαμε διαπροσωπικές επικοινωνίες. Τώρα υπάρχουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπου η επαφή με τον κόσμο είναι εντελώς διαφορετική, πιο γρήγορη, πιο ευέλικτη και πιο άμεση. Ενδεχομένως τώρα αν γίνουν εκλογές το Σεπτέμβριο, όπως λένε, όλη η επικοινωνία να γίνει μέσω διαδικτύου, μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Δε θέλω να υποτιμώ την άμεση επαφή με τον κόσμο, αλλά μπορείς να επικοινωνείς με όλους τους πολίτες μέσω του Διαδικτύου πλέον και να μαθαίνεις τα προβλήματα τα οποία υπάρχουν. Επίσης, οι απαιτήσεις του κόσμου είναι περισσότερες. Έχουν όλοι βήμα μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Υπάρχει και το άλλο. Η δυνατότητα να υπάρχουν διαφωνίες και αντιρρήσεις. Έχει ο καθένας βήμα για να πει τη γνώμη του, πράγμα το οποίο δεν υπήρχε κάποτε. Άρα υφίστασαι και αυτόν τον τρόπο της πολιτικής διάδρασης.

Έχουν αλλάξει οι προτεραιότητες των ανθρώπων και η κοινωνία, πιστεύετε;

Και οι προτεραιότητες έχουν αλλάξει και ελπίζω ότι θα αλλάξουν και πολύ περισσότερο. Κάποτε μας ενδιέφερε πολύ περισσότερο το ατομικό ρουσφέτι. Εξακολουθεί και σήμερα αλλά δεν είναι πρωτεύον. Είναι πολύ σημαντικό ότι αρχίσαμε να σκεπτόμαστε ότι πρέπει να κοιτάμε την κοινωνία περισσότερο, το κοινωνικό όφελoς, τα κοινωνικά δρώμενα και να προάγουμε τον πολιτισμό και την κοινωνία μέσω αυτών. Και έτσι πρέπει να είναι η Πολιτική. Οι νόμοι να είναι πιο δίκαιοι και να μην επικεντρωνόμαστε στο τι ενδιαφέρει τον καθένα σαν μονάδα αλλά τι ενδιαφέρει το κοινωνικό σύνολο.

Ποιο είναι το διακύβευμα της κοινωνίας σήμερα; 

Πιστεύω ότι πρέπει όλοι να έχουμε εμπιστοσύνη στο κράτος. Ένα κράτος που εμπνέει εμπιστοσύνη στον πολίτη είναι πέρα για πέρα επιτυχημένο. Το σέβεσαι. Σέβεσαι τους νόμους και έχεις εμπιστοσύνη ότι αυτό που κάνει το κράτος για σένα είναι πολύ σημαντικό και μετέπειτα, ότι αυτό που κάνεις εσύ για το κράτος με τη μορφή των φόρων αξίζει να το δώσεις. Πρέπει να είναι αμφίδρομο.

Έχετε ασχοληθεί ιδιαίτερα με τα θέματα των γυναικών. Υπήρξατε μέλος της Τοπικής Επιτροπής Θηβών και Υπεύθυνη Γυναικών της ΝΟΔΕ Βοιωτίας για 11 χρόνια. Τι προσδοκίες είχατε από αυτό σας τον ρόλο και τι πετύχατε; Ποιες ήταν οι προκλήσεις που αντιμετωπίσατε;

Όλα αυτά τα χρόνια, η θητεία μου ήταν πολύ σημαντική. Έμαθα την πολιτική πραγματικά και ως υπεύθυνη γυναικών προσπάθησα να προάγω τις γυναίκες, τις σκέψεις τους, τις εργασίες τους, την κοινωνική τους ταυτότητα. Δεν ήμασταν τότε ένα κόμμα και ένας σύλλογος που τοποθετούμασταν απλά στα κομματικά θέματα αλλά είχαμε και πάρα πολλές κοινωνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες. Θεωρώ ότι όλα αυτά τα χρόνια με τη συμμετοχή και τη συνεργασία πολλών γυναικών από τη Βοιωτία ήταν πολύ σημαντικά. Υπήρχαν πάρα πολλά θέματα γυναικών που θέλαμε να αναδείξουμε. Κάναμε πολλές εκδηλώσεις και ομιλίες. Η συμμετοχή μου σε γυναικείους συλλόγους και στην Καλλιπάτειρα, με βοήθησε να μάθω πολλά πράγματα για τη θέση της γυναίκας, τις επαγγελματικές της κατακτήσεις, την ισότητα των δύο φύλων. Το να παίρνουν τον ίδιο μισθό, το να αντιμετωπίζονται ίσα με τον άντρα, το να μπορούν οι γυναίκες να λαμβάνουν θέσεις ευθύνης.

Στόχος μου, όμως, ήταν να προσφέρω-το έχω σαν μότο στη ζωή μου-να δίνω και να προσφέρω. Είχα την προσδοκία να πολιτευτώ και να εκλεγώ. Έκανα τη διαδρομή. Δεν κατάφερα να εκλεγώ, αλλά ήταν πολύ σημαντική η διαδρομή για τη ζωή μου. Ήταν η Ιθάκη.

Ποια είναι η γνώμη σας με βάση τον παραπάνω θεσμικό σας ρόλο για τις δημόσιες καταγγελίες για βιασμό και σεξουαλική κακοποίηση ιδιαίτερα απέναντι στις γυναίκες στους χώρους εργασίας; Έχετε αντιμετωπίσει κάποια ανάλογη καταγγελία στη δικηγορική σας θητεία;

Ένα θέμα γνωστό, το έχουμε αντιμετωπίσει είτε σε προσωπικό επίπεδο είτε σε επαγγελματικό είτε απλά το έχουμε ακούσει. Ήρθε ο καιρός, λοιπόν, να μιλήσουμε ανοιχτά, για μερικά βαθιά και διαχρονικά τραύματα της ελληνικής κοινωνίας. Η βία, η συζυγική κακοποίηση, η κακοποίηση σε επίπεδο εργασίας, η εκμετάλλευση κάποιων γυναικών ή ανδρών σε επίπεδο εργασίας, είναι δύσκολα και επώδυνα θέματα για όλους. Είναι γεγονός ότι αυτοί οι άνθρωποι που έχουν καταφύγει σε τέτοιες εκδηλώσεις βίας, έχουν βιώσει απ’ τους γονείς τους εγκατάλειψη, ψυχρότητα και αδιαφορία και ίσως έχουν μια ψυχική ερημιά. Θεωρώ πολύ σημαντικό ότι αυτό το χρονικό διάστημα μας δόθηκε η ευκαιρία, από την ερημιά της πανδημίας που βιώνουμε όλοι, να σκεφτούμε και να αναδειχθούν τέτοια θέματα. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να μπορούν οι γυναίκες να μιλήσουν, γιατί μέχρι τώρα αυτό ενώ γινόταν και το ξέραμε δεν το δημοσιοποιούσαμε.

Εγώ έχω αντιμετωπίσει ανάλογη καταγγελία από πελάτη μου, αλλά το συγκεκριμένο πρόσωπο δεν ήθελε ποτέ να το αναδείξει. Φοβήθηκε την κατακραυγή της κοινωνίας αλλά και την αντίδραση από το περιβάλλον της.

Ως γυναίκα δικηγόρος, έχετε έρθει αντιμέτωπη με προσβλητικές/υποτιμητικές συμπεριφορές στο περιβάλλον εργασίας σας που σας στοχοποιούσαν με βάση το φύλο σας;

Μπορώ να πω ότι στα πρώτα χρόνια της καριέρας μου αυτό ήταν σύνηθες από άντρες συναδέλφους. Όπως και να πολιτευτείς δεν ήταν τόσο σύνηθες για μια γυναίκα.

Με δεδομένο ότι οι κοινωνίες αλλάζουν και με βάση ότι ασκείτε το επάγγελμα της δικηγόρου, τι πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει για να εξαλειφθούν τέτοια φαινόμενα, όχι μόνο απέναντι σε γυναίκες; Υπάρχει περιθώριο να αλλάξει το νομικό πλαίσιο, ο χρόνος παραγραφής τέτοιου είδους κακουργημάτων για παράδειγμα;

Μόνο αν αλλάξει το νομικό πλαίσιο και ο χρόνος παραγραφής θα μπορέσουν αυτά να εξαλειφθούν. Έχει γίνει μια κίνηση, ενδεχομένως να βγει κάποιο σχέδιο νόμου, το οποίο θα περάσει απ’ τη νόμιμη επεξεργασία να μπορεί κάποιος να καταγγέλλει μέχρι να ενηλικιωθεί.

Ως πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου της Θήβας, θα ήθελα να σας ρωτήσω ποιες είναι οι προκλήσεις και οι δυσκολίες της άσκησης της δικηγορίας στην πόλη της Θήβας; Υπάρχουν κάποια ζητήματα των δικηγόρων της πόλης που θα θέλατε να αναδείξετε;

Η δικηγορία στην επαρχία είναι πολύ πιο εύκολη και πιο βατή, ιδιαίτερα για τις γυναίκες σε σχέση με την Αθήνα. Δεν υπάρχουν ιδιαίτερες δυσκολίες. Πέραν του ότι όλοι υφιστάμεθα τα αποτελέσματα της κρίσης του 2010, έχουν κλείσει πολλές βιομηχανίες στην περιοχή με αποτέλεσμα να έχει μειωθεί σημαντικά η δουλειά μας, δεν υπάρχουν πολλά ζητήματα που θα μπορούσα να αναδείξω. Οι σχέσεις μας είναι σημαντικές και ο Δικηγορικός μας Σύλλογος για πρώτη φορά ανέδειξε και το κοινωνικό του προφίλ, με μια εξαιρετική επιτροπή κοινωνικής προσφοράς, η οποία ασχολείται με θέματα που έχουν σχέση με την κοινωνία της πόλης, με ιδρύματα, με τις φυλακές, με τα παιδιά με ειδικές ανάγκες. Είμαι πολύ περήφανη για το γεγονός ότι είμαστε δίπλα σε όλα αυτά, σε αυτές τις ομάδες αλλά και ότι συμμετέχουμε ενεργά ως Δικηγορικός Σύλλογος σε αποφάσεις του Δήμου, που άπτονται σημαντικών ζητημάτων της πόλης και δεν είμαστε απλοί θεατές.

 Ποια είναι τα μελλοντικά πολιτικά σας σχέδια, ενδιαφέρεστε να είστε πολιτικά ενεργή;

Είμαι, ακόμα, ενεργή ως σύμβουλος στο Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος, με την ιδιότητα της δικηγόρου του ΔΕΔΔΗΕ. Δε θα πω όχι. Η πολιτική, λένε, είναι ένα μικρόβιο. Αλλά ενώ όλα τα υπόλοιπα μικρόβια πεθαίνουν με το θάνατο του ανθρώπου, η πολιτική πεθαίνει δυο χρόνια αργότερα.

Ο δικηγορικός κλάδος έχει πληγεί ανεπανόρθωτα

Η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου της Θήβας, με πολυετή ενεργή παρουσία πολιτικά στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και ως Υποψήφια Βουλευτής με τη ΝΔ αλλά και κοινωνικά, κα Σωτηρία Μανάρα – Μαυράκη, μας μίλησε για τον πληττόμενο κλάδο της ενόψει της πανδημίας. Τη δύναμη των γυναικών, μέσα από τη δράση της. Την βία. Και την προσωπική της Ιθάκη.

Με ποιο τρόπο ηθικό ή πρακτικό έχει πληγεί ο κλάδος σας, με αφορμή τα υγειονομικά μέτρα που έχουν επιβληθεί;

Βρισκόμαστε μπροστά σε μια πρωτόγνωρη, για τα ελληνικά και παγκόσμια δεδομένα, πανδημία, η οποία πραγματικά μας έχει ξαφνιάσει και πάνω απ’ όλα, μας έχει γονατίσει οικονομικά, ηθικά και ψυχολογικά. Αυτό δε θα μπορούσε φυσικά να περάσει απαρατήρητο και απ’ τον κλάδο μας, ο οποίος πλήττεται ανεπανόρθωτα, με δεδομένο ότι είναι κλειστά τα δικαστήρια. Έτσι, δεν μπορούμε να δικάσουμε, να εμφανιστούμε, να καταθέσουμε, είναι ελάχιστες οι δυνατότητες που μας δίνονται σε αυτό το lockdown. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την οικονομική μας καταστροφή. Οι δικηγόροι έχουν πληγεί ανεπανόρθωτα από αυτή την πανδημία. Είμαστε 43.000 δικηγόροι σε όλη την Ελλάδα. Αντιλαμβάνεστε το μέγεθος της ζημιάς που έχουμε υποστεί με κλειστά τα δικαστήρια, με κλειστές τις διαδικασίες, με σχεδόν κλειστά τα γραφεία όλοι. Δυστυχώς οδηγούμαστε σε ολική καταστροφή και ως Ολομέλεια έχουμε κάνει πάρα πολλές προσπάθειες να πάρουμε ένα επίδομα από το κράτος. Γιατί με εντολή του κράτους και της Κυβέρνησης έχουν κλείσει τα δικαστήρια.

Αυτό το επίδομα που διεκδίκησε ο κλάδος σας ήταν χρήματα που ήδη είχατε δώσει.

Εμείς όλοι όταν παραδίδουμε τις ασφαλιστικές μας εισφορές υποχρεούμαστε να κόψουμε και ένα ποσό των 120 ευρώ το χρόνο το οποίο αφορά τον ΟΑΕΔ. Αν όλα αυτά τα ποσά τα οποία έχουν κατατεθεί τόσα χρόνια από εμάς, προστεθούν, είναι ένα πολύ μεγάλο και σεβαστό ποσό. Αυτό το ποσό εμείς ζητήσαμε. Ως δικηγόροι, επαιτώντας από την Κυβέρνηση να μας δώσει το επίδομα, αισθανθήκαμε πάρα πολύ άσχημα, γιατί είναι πάρα πολύ μικρό το ποσό σε σχέση με τη ζημιά την οποία έχουμε υποστεί. Θα μπορούσε η Κυβέρνηση-η οποιαδήποτε Κυβέρνηση- αν δεν το είχε διαθέσει-γιατί δεν έχουμε πάρει καμιά απάντηση για το που έχει διατεθεί αυτό το ποσό, να μας το δώσει. Και μάλιστα έχουν γίνει πλέον και εξώδικα για να μας απαντήσουν που βρίσκονται αυτά τα χρήματα. Προφανώς έχουν διατεθεί αλλού και όχι για το σκοπό για τον οποίο έχουν πραγματικά δοθεί. Ο σκοπός είναι αυτός. Σε περίπτωση ανεργίας να μπορέσει να δοθεί, να επιστραφεί δηλαδή αυτό σε εμάς, ως επίδομα. Τι πιο λογικό να παίρναμε ένα επίδομα ανεργίας τώρα, αυτό το χρονικό διάστημα.

Από την έναρξη της πανδημίας και της επιβολής υγειονομικών μέτρων μέχρι σήμερα, ποιες ήταν οι πιο δύσκολες περίοδοι για τον κλάδο σας; Και ποιες περίοδοι ήταν ευκολότερα προσβάσιμες στην άσκηση των καθηκόντων σας;

Η πιο δύσκολη ήταν η πρώτη περίοδος της πανδημίας το Μάρτιο και το Νοέμβριο και η πιο εύκολη μεταξύ Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου.

Τα μέτρα στήριξης της Πολιτείας όπου εντάχθηκαν και οι επαγγελματίες δικηγόροι, πόσο βοήθησαν τον κλάδο σας και τι πιστεύετε ότι θα μπορούσε να γίνει και δεν έγινε;

Θεωρώ ότι δεν υπήρξαν μέτρα στήριξης. Δηλαδή η επιστρεπτέα προκαταβολή απέκλεισε πάρα πολλούς συναδέλφους. Όπως έχουμε ενημερωθεί, από τους 40.000 δικηγόρους, εκτός από τους 3.000 έμμισθους, πήραν 8.000 την πρώτη επιστρεπτέα και 10.000 τη δεύτερη. Είναι πολύ μικρό το ποσοστό. Θα μπορούσαν οι προϋποθέσεις που θέτει να ήταν πιο σωστές για εμάς. Να μπορούν να την πάρουν περισσότεροι, γιατί η επιστρεπτέα είχε τη σκοπιμότητα να διευκολύνει, κατά κάποιο τρόπο, αυτή την κατάσταση. Εκτός από τα 600 ευρώ τα οποία πήραμε ως επίδομα στο πρώτο lockdown, δεν έχουμε πάρει τίποτα άλλο έκτοτε. Τα 400 ευρώ το οποίο μας υποσχέθηκε η Κυβέρνηση τελικά το πήραν – αν το έχουν πάρει – ελάχιστοι μέχρι στιγμής τώρα τελευταία και το οποίο έγινε αντικείμενο τόσων σχολίων, τόσων προσπαθειών. Εμείς ζητήσαμε να δουλέψουμε, να ανοίξουν τα δικαστήρια. Ζητήσαμε από τη Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας να μας δώσει ένα πρωτόκολλο. Να φτιάξει ένα πρωτόκολλο για εμάς για να μπορέσουμε να δουλέψουμε. Υποσχεθήκαμε ότι θα έχουμε θερμομέτρηση, αντισηπτικά, κρατάμε πάντα τις αποστάσεις. Δικάζουμε με ειδικό πρόγραμμα. Σε αυτό, λοιπόν, το πλαίσιο, αν γινόταν ένα πρωτόκολλο το οποίο να είχε κάποια ισχύ κυβερνητικής αξίας και απόφασης, για εμάς θα ήταν πάρα πολύ σημαντικό για να μπορέσουμε να ανοίξουμε και να δουλέψουμε.

Στις κινητοποιήσεις της 6ης Φεβρουαρίου, αποφασίσαμε οι 63 πρόεδροι των Δικηγορικών Συλλόγων, να κάνουμε ένα ψήφισμα το οποίο θα επιδώσουμε προσωπικά στον Πρωθυπουργό. Επίσης, έχει ήδη αποσταλεί και μια κοινή επιστολή στις 12 Φεβρουαρίου, εννέα επιστημονικών κλάδων της χώρας στον Πρωθυπουργό.

 

Ο Πανελλήνιος Δικηγορικός Σύλλογος Ελλάδος, αποχώρισε από το διάλογο με την Κυβέρνηση για την καταβολή του έκτακτου επιδόματος των 400 ευρώ. Ποια είναι η τοποθέτησή σας;

Αποχωρίσαμε με απόφαση της Ολομέλειας που είμαι μέλος, διότι θεωρούσαμε ότι ο τρόπος με τον οποίο μας αντιμετώπισε η Κυβέρνηση αποτελούσε εμπαιγμό. Θεωρήσαμε ότι επαναλαμβάναμε τα ίδια κάθε φορά. Κάθε φορά πήγαινε ο Πρόεδρος με μέλη από τη Συντονιστική και υπήρχαν ατέρμονες συζητήσεις χωρίς αποτέλεσμα.

Τι σημαίνει η αναστολή λειτουργίας των δικαστηρίων για τη Δικαιοσύνη;

Σεβόμενη απόλυτα όλα τα επαγγέλματα, γιατί είμαι μέσα στην κοινωνία, θεωρώ ότι χωρίς Δικαιοσύνη δεν μπορεί να λειτουργήσει ένα Κράτος. Είναι τόσο πρωτόγνωρο να δουλεύουν άλλοι κλάδοι και να μη δουλεύουμε εμείς. Και για τη Δικαιοσύνη αλλά και για το Κράτος είναι πάρα πολύ κακό αυτό. Η Δικαιοσύνη είναι ο πυλώνας της Δημοκρατίας, του Κράτους, δε συγκρίνεται με κανένα άλλο αγαθό πλην της υγεία μας.

Η εκτέλεση όλων των υποθέσεων θα μετατεθεί;

Αυτό θα συσσωρευτεί. Η συσσώρευση όλων των υποθέσεων θα φέρει αναγκαστικές αναβολές και αυτό θα είναι πάλι εναντίον της Δικαιοσύνης. Θα συσσωρεύονται πάλι στα πινάκια οι υποθέσεις, θα έχουμε καταιγισμό υποθέσεων που εκ των πραγμάτων δε θα μπορούν να εκδικαστούν. Θα έχουμε πάρα πολλά θέματα τα οποία θα αναδειχθούν. Αντιλαμβανόμαστε και σεβόμαστε απόλυτα όλους τους νόμους της Πολιτείας και σεβόμαστε και την ευαισθησία της πάνω σε αυτό το θέμα, απλώς θα μπορούσαν να γίνουν λίγο καλύτερα τα πράγματα, τουλάχιστον ως προς τη Δικαιοσύνη.

Είστε ιδιαίτερα ενεργή πολιτικά από το 1974 ως φοιτητικό μέλος της ΔΑΠ, μέχρι και σήμερα. Θα ήθελα να μου πείτε τι έχει αλλάξει στον πολιτικό βίο της χώρας από τη Μεταπολίτευση και περνώντας τα χρόνια μέχρι σήμερα;

Θεωρώ ότι έχουν αλλάξει πάρα πολλά. Θεωρώ βέβαια πάντα ότι η διακυβέρνηση των κυβερνήσεων της ΝΔ ήταν πολύ σημαντική για τη χώρα, όπως και οι εναλλαγές των κυβερνήσεων ήταν πολύ σημαντικές για την πορεία της χώρας και για την πολιτική γενικότερα.  Η Πολιτική, όμως έχει αλλάξει γιατί άλλαξε ο τρόπος και τα Μέσα. Η επικοινωνία πια έγινε πολύ διαφορετική. Κάποτε είχαμε διαπροσωπικές επικοινωνίες. Τώρα υπάρχουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπου η επαφή με τον κόσμο είναι εντελώς διαφορετική, πιο γρήγορη, πιο ευέλικτη και πιο άμεση. Ενδεχομένως τώρα αν γίνουν εκλογές το Σεπτέμβριο, όπως λένε, όλη η επικοινωνία να γίνει μέσω διαδικτύου, μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Δε θέλω να υποτιμώ την άμεση επαφή με τον κόσμο, αλλά μπορείς να επικοινωνείς με όλους τους πολίτες μέσω του Διαδικτύου πλέον και να μαθαίνεις τα προβλήματα τα οποία υπάρχουν. Επίσης, οι απαιτήσεις του κόσμου είναι περισσότερες. Έχουν όλοι βήμα μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Υπάρχει και το άλλο. Η δυνατότητα να υπάρχουν διαφωνίες και αντιρρήσεις. Έχει ο καθένας βήμα για να πει τη γνώμη του, πράγμα το οποίο δεν υπήρχε κάποτε. Άρα υφίστασαι και αυτόν τον τρόπο της πολιτικής διάδρασης.

Έχουν αλλάξει οι προτεραιότητες των ανθρώπων και η κοινωνία, πιστεύετε;

Και οι προτεραιότητες έχουν αλλάξει και ελπίζω ότι θα αλλάξουν και πολύ περισσότερο. Κάποτε μας ενδιέφερε πολύ περισσότερο το ατομικό ρουσφέτι. Εξακολουθεί και σήμερα αλλά δεν είναι πρωτεύον. Είναι πολύ σημαντικό ότι αρχίσαμε να σκεπτόμαστε ότι πρέπει να κοιτάμε την κοινωνία περισσότερο, το κοινωνικό όφελoς, τα κοινωνικά δρώμενα και να προάγουμε τον πολιτισμό και την κοινωνία μέσω αυτών. Και έτσι πρέπει να είναι η Πολιτική. Οι νόμοι να είναι πιο δίκαιοι και να μην επικεντρωνόμαστε στο τι ενδιαφέρει τον καθένα σαν μονάδα αλλά τι ενδιαφέρει το κοινωνικό σύνολο.

Ποιο είναι το διακύβευμα της κοινωνίας σήμερα; 

Πιστεύω ότι πρέπει όλοι να έχουμε εμπιστοσύνη στο κράτος. Ένα κράτος που εμπνέει εμπιστοσύνη στον πολίτη είναι πέρα για πέρα επιτυχημένο. Το σέβεσαι. Σέβεσαι τους νόμους και έχεις εμπιστοσύνη ότι αυτό που κάνει το κράτος για σένα είναι πολύ σημαντικό και μετέπειτα, ότι αυτό που κάνεις εσύ για το κράτος με τη μορφή των φόρων αξίζει να το δώσεις. Πρέπει να είναι αμφίδρομο.

Έχετε ασχοληθεί ιδιαίτερα με τα θέματα των γυναικών. Υπήρξατε μέλος της Τοπικής Επιτροπής Θηβών και Υπεύθυνη Γυναικών της ΝΟΔΕ Βοιωτίας για 11 χρόνια. Τι προσδοκίες είχατε από αυτό σας τον ρόλο και τι πετύχατε; Ποιες ήταν οι προκλήσεις που αντιμετωπίσατε;

Όλα αυτά τα χρόνια, η θητεία μου ήταν πολύ σημαντική. Έμαθα την πολιτική πραγματικά και ως υπεύθυνη γυναικών προσπάθησα να προάγω τις γυναίκες, τις σκέψεις τους, τις εργασίες τους, την κοινωνική τους ταυτότητα. Δεν ήμασταν τότε ένα κόμμα και ένας σύλλογος που τοποθετούμασταν απλά στα κομματικά θέματα αλλά είχαμε και πάρα πολλές κοινωνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες. Θεωρώ ότι όλα αυτά τα χρόνια με τη συμμετοχή και τη συνεργασία πολλών γυναικών από τη Βοιωτία ήταν πολύ σημαντικά. Υπήρχαν πάρα πολλά θέματα γυναικών που θέλαμε να αναδείξουμε. Κάναμε πολλές εκδηλώσεις και ομιλίες. Η συμμετοχή μου σε γυναικείους συλλόγους και στην Καλλιπάτειρα, με βοήθησε να μάθω πολλά πράγματα για τη θέση της γυναίκας, τις επαγγελματικές της κατακτήσεις, την ισότητα των δύο φύλων. Το να παίρνουν τον ίδιο μισθό, το να αντιμετωπίζονται ίσα με τον άντρα, το να μπορούν οι γυναίκες να λαμβάνουν θέσεις ευθύνης.

Στόχος μου, όμως, ήταν να προσφέρω-το έχω σαν μότο στη ζωή μου-να δίνω και να προσφέρω. Είχα την προσδοκία να πολιτευτώ και να εκλεγώ. Έκανα τη διαδρομή. Δεν κατάφερα να εκλεγώ, αλλά ήταν πολύ σημαντική η διαδρομή για τη ζωή μου. Ήταν η Ιθάκη.

Ποια είναι η γνώμη σας με βάση τον παραπάνω θεσμικό σας ρόλο για τις δημόσιες καταγγελίες για βιασμό και σεξουαλική κακοποίηση ιδιαίτερα απέναντι στις γυναίκες στους χώρους εργασίας; Έχετε αντιμετωπίσει κάποια ανάλογη καταγγελία στη δικηγορική σας θητεία;

Ένα θέμα γνωστό, το έχουμε αντιμετωπίσει είτε σε προσωπικό επίπεδο είτε σε επαγγελματικό είτε απλά το έχουμε ακούσει. Ήρθε ο καιρός, λοιπόν, να μιλήσουμε ανοιχτά, για μερικά βαθιά και διαχρονικά τραύματα της ελληνικής κοινωνίας. Η βία, η συζυγική κακοποίηση, η κακοποίηση σε επίπεδο εργασίας, η εκμετάλλευση κάποιων γυναικών ή ανδρών σε επίπεδο εργασίας, είναι δύσκολα και επώδυνα θέματα για όλους. Είναι γεγονός ότι αυτοί οι άνθρωποι που έχουν καταφύγει σε τέτοιες εκδηλώσεις βίας, έχουν βιώσει απ’ τους γονείς τους εγκατάλειψη, ψυχρότητα και αδιαφορία και ίσως έχουν μια ψυχική ερημιά. Θεωρώ πολύ σημαντικό ότι αυτό το χρονικό διάστημα μας δόθηκε η ευκαιρία, από την ερημιά της πανδημίας που βιώνουμε όλοι, να σκεφτούμε και να αναδειχθούν τέτοια θέματα. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να μπορούν οι γυναίκες να μιλήσουν, γιατί μέχρι τώρα αυτό ενώ γινόταν και το ξέραμε δεν το δημοσιοποιούσαμε.

Εγώ έχω αντιμετωπίσει ανάλογη καταγγελία από πελάτη μου, αλλά το συγκεκριμένο πρόσωπο δεν ήθελε ποτέ να το αναδείξει. Φοβήθηκε την κατακραυγή της κοινωνίας αλλά και την αντίδραση από το περιβάλλον της.

Ως γυναίκα δικηγόρος, έχετε έρθει αντιμέτωπη με προσβλητικές/υποτιμητικές συμπεριφορές στο περιβάλλον εργασίας σας που σας στοχοποιούσαν με βάση το φύλο σας;

Μπορώ να πω ότι στα πρώτα χρόνια της καριέρας μου αυτό ήταν σύνηθες από άντρες συναδέλφους. Όπως και να πολιτευτείς δεν ήταν τόσο σύνηθες για μια γυναίκα.

Με δεδομένο ότι οι κοινωνίες αλλάζουν και με βάση ότι ασκείτε το επάγγελμα της δικηγόρου, τι πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει για να εξαλειφθούν τέτοια φαινόμενα, όχι μόνο απέναντι σε γυναίκες; Υπάρχει περιθώριο να αλλάξει το νομικό πλαίσιο, ο χρόνος παραγραφής τέτοιου είδους κακουργημάτων για παράδειγμα;

Μόνο αν αλλάξει το νομικό πλαίσιο και ο χρόνος παραγραφής θα μπορέσουν αυτά να εξαλειφθούν. Έχει γίνει μια κίνηση, ενδεχομένως να βγει κάποιο σχέδιο νόμου, το οποίο θα περάσει απ’ τη νόμιμη επεξεργασία να μπορεί κάποιος να καταγγέλλει μέχρι να ενηλικιωθεί.

Ως πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου της Θήβας, θα ήθελα να σας ρωτήσω ποιες είναι οι προκλήσεις και οι δυσκολίες της άσκησης της δικηγορίας στην πόλη της Θήβας; Υπάρχουν κάποια ζητήματα των δικηγόρων της πόλης που θα θέλατε να αναδείξετε;

Η δικηγορία στην επαρχία είναι πολύ πιο εύκολη και πιο βατή, ιδιαίτερα για τις γυναίκες σε σχέση με την Αθήνα. Δεν υπάρχουν ιδιαίτερες δυσκολίες. Πέραν του ότι όλοι υφιστάμεθα τα αποτελέσματα της κρίσης του 2010, έχουν κλείσει πολλές βιομηχανίες στην περιοχή με αποτέλεσμα να έχει μειωθεί σημαντικά η δουλειά μας, δεν υπάρχουν πολλά ζητήματα που θα μπορούσα να αναδείξω. Οι σχέσεις μας είναι σημαντικές και ο Δικηγορικός μας Σύλλογος για πρώτη φορά ανέδειξε και το κοινωνικό του προφίλ, με μια εξαιρετική επιτροπή κοινωνικής προσφοράς, η οποία ασχολείται με θέματα που έχουν σχέση με την κοινωνία της πόλης, με ιδρύματα, με τις φυλακές, με τα παιδιά με ειδικές ανάγκες. Είμαι πολύ περήφανη για το γεγονός ότι είμαστε δίπλα σε όλα αυτά, σε αυτές τις ομάδες αλλά και ότι συμμετέχουμε ενεργά ως Δικηγορικός Σύλλογος σε αποφάσεις του Δήμου, που άπτονται σημαντικών ζητημάτων της πόλης και δεν είμαστε απλοί θεατές.

 Ποια είναι τα μελλοντικά πολιτικά σας σχέδια, ενδιαφέρεστε να είστε πολιτικά ενεργή;

Είμαι, ακόμα, ενεργή ως σύμβουλος στο Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος, με την ιδιότητα της δικηγόρου του ΔΕΔΔΗΕ. Δε θα πω όχι. Η πολιτική, λένε, είναι ένα μικρόβιο. Αλλά ενώ όλα τα υπόλοιπα μικρόβια πεθαίνουν με το θάνατο του ανθρώπου, η πολιτική πεθαίνει δυο χρόνια αργότερα.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *