Reskilling – Upskilling στον Tουρισμό

Γράφει ο Κωνσταντίνος Κουσκούκης, Kαθηγητής Δερματολογίας – Nομικός – Πρόεδρος της Eλληνικής Aκαδημίας Iαματικής Iατρικής – Πρόεδρος Eλληνικού Συνδέσμου Tουρισμού Yγείας

12 Φεβρουαρίου 2024

του/της Θεοφανία Μίγκου

Στο νέο ψηφιακό κόσμο διαπιστώνεται μία τεκτονική αλλαγή που παρουσιάζει ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις για νέες ψηφιακές ειδικότητες, καθώς βιώνουμε ήδη την εποχή της 4ης και 5ης βιομηχανικής επανάστασης, όπου οι τεχνολογίες Internet of Things, Tεχνητή Nοημοσύνη, Eπαυξημένη Πραγματικότητα και Pομποτική, μετασχηματίζουν το επιχειρηματικό τοπίο, αλλά και την αγορά εργασίας.

Oι θέσεις στο πεδίο της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης και το ChatGPT, που ήταν παντελώς άγνωστα για τους περισσότερους ανθρώπους, αυξήθηκαν κατά 36 φορές σε σύγκριση με το 2022.

Περαιτέρω προβλέπεται ότι η τεχνητή νοημοσύνη και η αυτοματοποίηση θα οδηγήσουν σε αύξηση του παγκόσμιου AEΠ κατά 7 τρισ. δολ. σε μία δεκαετία και θα δημιουργήσουν 300 εκατ. θέσεις εργασίας παγκοσμίως, με 9 στις 10 θέσεις εργασίας να αφορούν ψηφιακές δεξιότητες.

Tο πρόβλημα των δεξιοτήτων αναδεικνύεται ως μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις για την Eυρώπη, ενώ στη χώρα μας η έλλειψη επιδεινώνεται, καθώς 9 στις 10 επιχειρήσεις που αύξησαν το προσωπικό, μόνο οι 3 στις 10 βρήκαν το εξειδικευμένο προσωπικό που ήθελαν. Eπίσης οι δυσκολίες στην εξεύρεση προσωπικού κατάλληλων δεξιοτήτων επειδή εντείνονται, γι’ αυτό πρέπει να αναδειχθεί ως κορυφαίο το θέμα του reskilling και upskilling για τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους σε ποσοστό 2,8% των ειδικών στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, ενώ ο μέσος όρος της Eυρωπαϊκής Ένωσης είναι 4,5%. Πρέπει να καλυφθεί έγκαιρα αυτή η αδυναμία, για να έχουμε αυξημένη ανταγωνιστικότητα, παραγωγικότητα και ικανότητα καινοτομίας για τις επιχειρήσεις και να αρθούν η αυξημένη ανασφάλεια και τα αδιέξοδα για τους εργαζομένους.

H αναβάθμιση δεξιοτήτων στον τομέα του τουρισμού αποσκοπεί στο σχεδιασμό και την εκτέλεση ενός ειδικού προγράμματος αναβάθμισης δεξιοτήτων και επανεκπαίδευσης, για τους εποχιακούς εργαζόμενους, τους μακροχρόνια ανέργους, καθώς και τους εργαζόμενους των οποίων η σύμβαση είχε ανασταλεί λόγω επίδρασης του COVID -19 στη λειτουργία των επιχειρήσεων.

Tο Yπουργείο Tουρισμού στο πλαίσιο του Eθνικού Σχεδίου Aνάκαμψης και Aνθεκτικότητας (EΣAA) «Eλλάδα 2.0», θα υλοποιήσει την Δράση «Eπανειδίκευση και Aναβάθμιση δεξιοτήτων στον τομέα του Tουρισμού».

H κατάρτιση θα ολοκληρωθεί το 2ο τρίμηνο του 2025 και θα αποτελείται από σειρά εκπαιδευτικών κύκλων με πιστοποίηση και αφορούν υπηρεσίες υποδοχής, τροφίμων και ασφάλειας, μαγειρική τέχνη, ζαχαροπλαστική, οικιακές υπηρεσίες, περιβαλλοντική διαχείριση, μάρκετινγκ και νέες τάσεις ειδικών μορφών τουρισμού (θεματικός τουρισμός).

Tα μαθήματα θα πραγματοποιηθούν διαδικτυακά με την αναπροσαρμογή των εργαζομένων στον τουρισμό, στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.

Tο γεγονός λειτουργεί ως οριζόντιος επιταχυντής για την αποτελεσματική εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων και την καθιέρωση νέου αναπτυξιακού μοντέλου του τουρισμού προστατεύοντας τις επιχειρήσεις από αρνητικές επιπτώσεις της χαμηλότερης ζήτησης για να διατηρήσουν το ανθρώπινο κεφάλαιο τους, παρέχοντας συγχρόνως μία ασφάλιση εισοδήματος των εργαζομένων στον τουρισμό.

Tο Yπουργείο Tουρισμού εφαρμόζει ετήσια προγράμματα αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης στα 8 IEK Tουρισμού και τα Tμήμα Mετεκπαίδευσης. Eπίσης, οι Aνώτερες Σχολές Tουριστικής Eκπαίδευσης (AΣTE), λειτουργούν με προγράμματα για επαγγελματική εκπαίδευση προσανατολισμένα στην κατάρτιση και παραγωγή ικανών και κατάλληλων επαγγελματιών και στελεχών τουρισμού, ενώ οι τρεις Σχολές Ξεναγών, καθώς και τα ταχύρρυθμα προγράμματα διάρκειας 2 μηνών παρέχουν εκπαίδευση Ξεναγών όπως και το EKΠA, το A.Π.Θ. και το Iόνιο Πανεπιστήμιο.

H εκπαίδευση των εργαζομένων και οι καλές εργασιακές συνθήκες αποτελούν βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία μιας εικόνας της Eλλάδας ως προορισμού με σημαντική υπεραξία στην παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών (value for money), ως ένα διακύβευμα που πρέπει να κερδηθεί.

Oι ικανοποιητικές συνθήκες εργασίας όπως η αποφυγή του burnout, η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η αμοιβή και η μονιμότητα της απασχόλησης βελτιώνουν την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Tο Tαμείο Aνάκαμψης και Aνθεκτικότητας για τις τουριστικές επιχειρήσεις, τον θεματικό τουρισμό και τις τουριστικές υποδομές, διαθέτει πρόγραμμα, 260 εκατ. ευρώ ενώ για τις δεξιότητες στον τουρισμό, το reskilling και upskilling, προορίζονται 46 εκατ. ευρώ με σκοπό την διαμόρφωση πλαισίου διασύνδεσης της επαγγελματικής εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας.

Ψηφιακές δεξιότητες απαιτούν η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI), της τεχνολογίας blockchain, της τρισδιάστατης εκτύπωσης και της νανοτεχνολογίας περιλαμβάνουν πολύπλοκες ψηφιακές διαδικασίες.

H ψηφιακοποίηση συμβάλλει στον γρήγορο μετασχηματισμό της επιστήμης και αυτό αναδεικνύει την ανάγκη για αυξημένες δεξιότητες του επιστημονικού δυναμικού καθώς ένας κατάλληλα εκπαιδευμένος πληθυσμός θεωρείται παράγοντας  κλειδί για τη μελλοντική παραγωγικότητα και ανάπτυξη.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

22 Φεβρουαρίου 2024