Περίπου 10 χιλιόμετρα νότια της Λίμνης Ευβοίας, σε υψόμετρο 200 μέτρων μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο με θέα τον Ευβοϊκό Κόλπο και τις ακτές της Βοιωτίας, βρίσκεται ένα πανέμορφο και ιστορικό μοναστήρι. Η Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Γαλατάκη αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά προσκυνήματα της Βόρειας Εύβοιας, και κάθε χρόνο στη γιορτή του Αγίου Νικολάου (6 Δεκεμβρίου), αλλά και στην επέτειο της ανακομιδής των λειψάνων του (20 Μάη) γεμίζει με πλήθος προσκυνητών από το νησί και όχι μόνο, που πηγαίνουν εκεί να προσευχηθούν και να λάβουν την ευλογία του Αγίου.
Στην περιοχή όπου βρίσκεται σήμερα χτισμένη η Μονή, πολλοί ερευνητές τοποθετούν την αρχαία πόλη των Αιγών Ευβοίας. Σύμφωνα με το Λατίνο Στάσιο η πόλη βρισκόταν στην ακροθαλασσιά και την αναφέρει ως “humiles Aegas”. Ακόμη, ο Στράβων υποστηρίζει πως ο Όμηρος αναφέρεται στις Αιγές της Εύβοιας (Ιλιάδα Ν 21), όταν λέει ότι ο Ποσειδώνας ήρθε στις Αιγές, και στο βάθος της θάλασσας βρισκόταν το παλάτι του. Στην αρχαία πόλη υπήρχε σημαντικό ιερό του θεού της θάλασσας και οι μελετητές υποστηρίζουν ότι στα ερείπια του ιδρύθηκε η Μονή Γαλατάκη.
Το όνομα «Γαλατάκη» προέρχεται κατά πάσα πιθανότητα από τον πρώτο κτήτορα (μετά τον 10ο αιώνα), που ήταν κάποιος πλοίαρχος με καταγωγή από τον Γαλατά της Κωνσταντινούπολης. Λέγεται, λοιπόν, ότι αυτός ο καπετάνιος κινδύνεψε να ναυαγήσει στα νερά της περιοχής, και σώθηκε μετά από τη Θεία επέμβαση του Αγίου, ο ναός του οποίου βρισκόταν εκεί και ο ίδιος γνώριζε την ύπαρξή της. Μετά, λοιπόν, από τη διάσωσή του, ο καπετάνιος πήγε στην ερειπωμένη τότε μονή, και αφού προσκύνησε και ευχαρίστησε τον Άγιο Νικόλαο, αποφάσισε να χτίσει το Μοναστήρι από την αρχή. Αφού ολοκληρώθηκε η ανοικοδόμηση της Μονής, έζησε το υπόλοιπο της ζωής του εκεί ως μοναχός.
Σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή, το όνομα προέρχεται από τα πολλά κοπάδια ζώων που υπήρχαν κάποτε στην περιοχή, και από τα γαλακτοκομικά προϊόντα που φτιάχνονταν εκεί. Ωστόσο, κάποιοι μελετητές συνδέουν το όνομα και με την αρχαία γιορτή «Γαλάξεια», ακόμη και με τη Γαλάτεια, τη σύντροφο του Κύκλωπα Πολύφημου.
Το καθολικό της Μονής είναι ένας σταυροειδής, τετρακιόνιος, εγγεγραμμένος, τρίκογχος ναός με νάρθηκα στον νότιο τοίχο, όπου έχει προσαρτηθεί ένα παρεκκλήσιο αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Από το παρεκκλήσιο υπάρχει μία μυστική δίοδος που οδηγεί σε κρυψώνα στην οροφή του ναού, και χρησίμευε τα παλιά χρόνια ως καταφύγιο των μοναχών κατά τις ληστρικές και πειρατικές επιδρομές. Το καθολικό, που είναι χτισμένο με το αθωνικό τυπικό, χτίστηκε το 1576 και η αγιογράφησή του έγινε το 1586 με χρήματα του άρχοντα Φραγκομουστάκη.
Στη δυτική πλευρά του μοναστηριακού συγκροτήματος υψώνεται ένας ογκώδης, οχυρός Πύργος με μεγάλη ιστορία. Το αρχικό κτίσμα, που είναι στραμμένο προς την θάλασσα, χρονολογείται στον 15ο αιώνα. Σύμφωνα με την παράδοση τον πύργο έχτισε (ή επισκεύασε) ο ίδιος ο Όσιος Δαυίδ ο Γέροντας, για να προστατεύσει τους μοναχούς από τις πειρατικές επιδρομές, που ήταν πολλές στην περιοχή, δεδομένου ότι το νησί αποτελούσε κόμβο θαλάσσιων διαδρομών. Σήμερα το κτίσμα έχει καλυφθεί από κεραμοσκεπή και στο εσωτερικό του φιλοξενεί το Αρχονταρίκι και τη Βιβλιοθήκη, καθώς και μία μικρή έκθεση με σπάνια κειμήλια της Μονής. Η Μονή Γαλατάκη ήταν ανδρική σε όλη τη διάρκεια της εξέχουσας ιστορίας της, όμως από το 1946 μέχρι και σήμερα είναι γυναικεία.
Πηγή: skai.gr
