Η απάντηση της Εκκλησίας περί συνταγματικής αφαίρεσης της θρησκευτικής αγωγής από τους σκοπούς του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων

Η εκκλησία της Ελλάδος αναφέρθηκε σε “επιπόλαιες ανακοινώσεις και παρανοήσεις” όσον αφορά το θέμα που προκλήθηκε με την συνταγματική αφαίρεση της θρησκευτικής αγωγής από τους σκοπούς του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων (ΥΠΕΘ) από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Η λανθασμένη

Η εκκλησία της Ελλάδος αναφέρθηκε σε “επιπόλαιες ανακοινώσεις και παρανοήσεις” όσον αφορά το θέμα που προκλήθηκε με την συνταγματική αφαίρεση της θρησκευτικής αγωγής από τους σκοπούς του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων (ΥΠΕΘ) από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Η λανθασμένη πληροφόρηση και παρερμηνία οδήγησε στην διαμάχη μεταξύ της Εκκλησίας της Ελλάδος και του Συμβουλίου της Επικρατείας, σχετικά με την απόφαση 210/202 της Ολομέλειας του ΣτΕ.

Η Ιερά Σύνοδος θεώρησε ότι η αφαίρεση της θρησκευτικής αγωγής στα σχολεία δεν έγινε με κάποιο δόλο ή αποτελεί παράβαση του Συντάγματος αλλά επειδή η θρησκευτική αγωγή ήδη προβλέπεται στο Σύνταγμα και στον νόμο 1566/1985, ώστε δεν απαιτείτο η επανάληψή της στο διάταγμα οργάνωσης των υπηρεσιών του ΥΠΕΘ.

Χθες έγινε γνωστή η σχετική απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, η οποία έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι η επί της υπουργίας του Κωνσταντίνου Γαβρόγλου, αφαίρεση της «ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης» από τον σκοπό του υπουργείου Παιδείας είναι μέσα στα συνταγματικά πλαίσια.

Σύμφωνα με το Προεδρικό Διάταγμα 18/2018, η θρησκευτική αγωγή των νέων απομακρύνθηκε συνταγματικά από την αποστολή του υπουργείου Παιδείας. Παράλληλα, η Ολομέλεια του ΣτΕ με την υπ΄ αριθμ. 210/2020 απόφασή της υπό την προεδρία της Αικατερίνης Σακελλαροπούλου αρνήθηκε την ακύρωση του ΠΔ 18/2018 «Οργανισμός υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων» που ζήτησε η Εκκλησία.

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδας διευκρινίζει «προς λήξη των παρανοήσεων» ότι:

«Το άρθρο 1 του διατάγματος οργάνωσης των υπηρεσιών του ΥΠΕΘ του έτους 2018 (Προεδρικό Διάταγμα 18/2018) παρέλειψε να αναφέρει την «ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης» των μαθητών εντός των σκοπών του Υπουργείου. Στην επίδικη υπόθεση κλήθηκε η Ολομέλεια του ΣτΕ να κρίνει εάν η παράλειψη αυτή αποτελούσε κατάργηση της θρησκευτικής αγωγής από τους σκοπούς του Υπουργείου και εάν το Διάταγμα επιχειρούσε παρανόμως να καταργήσει το άρθρο 16 παρ. 2 του Συντάγματος, που την προβλέπει ως υποχρεωτική.

Το ΣτΕ έκρινε ότι η παράλειψη αναφοράς του σκοπού αυτού στο Διάταγμα δεν αποτελούσε παράβαση του Συντάγματος, όχι επειδή επιτρέπεται η αφαίρεση της θρησκευτικής αγωγής από την εκπαίδευση, αλλά επειδή αρκεί ότι η θρησκευτική αγωγή ήδη προβλέπεται στο Σύνταγμα (16 παρ. 2) και στον νόμο 1566/1985, ώστε δεν απαιτείτο η επανάληψή της στο διάταγμα οργάνωσης των υπηρεσιών του ΥΠΕΘ.

Στη δικαστική απόφαση αναφέρεται ότι η μη επανάληψη των σκοπών του άρθρου 16 παρ. 2 του Συντάγματος – μεταξύ των οποίων η ανάπτυξη θρησκευτικής συνείδησης – στο ανωτέρω διάταγμα του Υ.Π.Ε.Θ. «δεν έχει την έννοια ότι οι σκοποί αυτοί παύουν να αποτελούν σκοπούς της παιδείας κατά παράβαση του Συντάγματος» και επιπλέον «διότι οι βασικοί σκοποί της παιδείας καθορίζονται από συνταγματικές και νομοθετικές διατάξεις (άρθρο 16 παρ. 2 Συντ. και άρθρα 1, 4, 5 και 6 ν. 1566/1985), κατά το μέρος δε που οι διατάξεις αυτές επαναλαμβάνονται ή μη στο οργανωτικό διάταγμα του υπουργείου στερούνται αυτοτελών κανονιστικών συνεπειών» – δηλαδή δεν έχει έννομη σημασία εάν θα επαναληφθούν στο Προεδρικό Διάταγμα, διότι θα επρόκειτο για επανάληψη ρυθμίσεων, που ήδη ισχύουν εκ του Συντάγματος και του νόμου 1566/1985.

Η πλειοψηφία και η μειοψηφία των δικαστών της Ολομέλειας διαφώνησαν μόνο, εάν νομοτεχνικά απαιτείτο να επαναλαμβάνονται οι σκοποί του Συντάγματος και του νόμου 1566/1985 στο κείμενο του διατάγματος του ΥΠΕΘ. Κανείς όμως δεν διετύπωσε την κρίση ότι η παράλειψη αναφοράς τους στο διάταγμα αποτελούσε έμμεση κατάργησή τους.

Συνεπώς αντίθετα με όσα διαδόθηκαν χωρίς κατανόηση του σκεπτικού της, η απόφαση 210/2020 του ΣτΕ δεν έκρινε ότι παύει να εντάσσεται στους σκοπούς της δημοκρατικής παιδείας υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων η ανάπτυξη θρησκευτικής συνείδησης, για το περιεχόμενο της οποίας σε ό,τι αφορά τα τέκνα ορθοδόξων χριστιανικών οικογενειών, έχει εκδώσει κατά τα τελευταία έτη αποφάσεις η Ολομέλεια του ΣτΕ (660/2018, 926/2018, 1749/2019 και 1750/2019)».

Η εκκλησία της Ελλάδος αναφέρθηκε σε “επιπόλαιες ανακοινώσεις και παρανοήσεις” όσον αφορά το θέμα που προκλήθηκε με την συνταγματική αφαίρεση της θρησκευτικής αγωγής από τους σκοπούς του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων (ΥΠΕΘ) από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Η λανθασμένη πληροφόρηση και παρερμηνία οδήγησε στην διαμάχη μεταξύ της Εκκλησίας της Ελλάδος και του Συμβουλίου της Επικρατείας, σχετικά με την απόφαση 210/202 της Ολομέλειας του ΣτΕ.

Η Ιερά Σύνοδος θεώρησε ότι η αφαίρεση της θρησκευτικής αγωγής στα σχολεία δεν έγινε με κάποιο δόλο ή αποτελεί παράβαση του Συντάγματος αλλά επειδή η θρησκευτική αγωγή ήδη προβλέπεται στο Σύνταγμα και στον νόμο 1566/1985, ώστε δεν απαιτείτο η επανάληψή της στο διάταγμα οργάνωσης των υπηρεσιών του ΥΠΕΘ.

Χθες έγινε γνωστή η σχετική απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, η οποία έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι η επί της υπουργίας του Κωνσταντίνου Γαβρόγλου, αφαίρεση της «ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης» από τον σκοπό του υπουργείου Παιδείας είναι μέσα στα συνταγματικά πλαίσια.

Σύμφωνα με το Προεδρικό Διάταγμα 18/2018, η θρησκευτική αγωγή των νέων απομακρύνθηκε συνταγματικά από την αποστολή του υπουργείου Παιδείας. Παράλληλα, η Ολομέλεια του ΣτΕ με την υπ΄ αριθμ. 210/2020 απόφασή της υπό την προεδρία της Αικατερίνης Σακελλαροπούλου αρνήθηκε την ακύρωση του ΠΔ 18/2018 «Οργανισμός υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων» που ζήτησε η Εκκλησία.

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδας διευκρινίζει «προς λήξη των παρανοήσεων» ότι:

«Το άρθρο 1 του διατάγματος οργάνωσης των υπηρεσιών του ΥΠΕΘ του έτους 2018 (Προεδρικό Διάταγμα 18/2018) παρέλειψε να αναφέρει την «ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης» των μαθητών εντός των σκοπών του Υπουργείου. Στην επίδικη υπόθεση κλήθηκε η Ολομέλεια του ΣτΕ να κρίνει εάν η παράλειψη αυτή αποτελούσε κατάργηση της θρησκευτικής αγωγής από τους σκοπούς του Υπουργείου και εάν το Διάταγμα επιχειρούσε παρανόμως να καταργήσει το άρθρο 16 παρ. 2 του Συντάγματος, που την προβλέπει ως υποχρεωτική.

Το ΣτΕ έκρινε ότι η παράλειψη αναφοράς του σκοπού αυτού στο Διάταγμα δεν αποτελούσε παράβαση του Συντάγματος, όχι επειδή επιτρέπεται η αφαίρεση της θρησκευτικής αγωγής από την εκπαίδευση, αλλά επειδή αρκεί ότι η θρησκευτική αγωγή ήδη προβλέπεται στο Σύνταγμα (16 παρ. 2) και στον νόμο 1566/1985, ώστε δεν απαιτείτο η επανάληψή της στο διάταγμα οργάνωσης των υπηρεσιών του ΥΠΕΘ.

Στη δικαστική απόφαση αναφέρεται ότι η μη επανάληψη των σκοπών του άρθρου 16 παρ. 2 του Συντάγματος – μεταξύ των οποίων η ανάπτυξη θρησκευτικής συνείδησης – στο ανωτέρω διάταγμα του Υ.Π.Ε.Θ. «δεν έχει την έννοια ότι οι σκοποί αυτοί παύουν να αποτελούν σκοπούς της παιδείας κατά παράβαση του Συντάγματος» και επιπλέον «διότι οι βασικοί σκοποί της παιδείας καθορίζονται από συνταγματικές και νομοθετικές διατάξεις (άρθρο 16 παρ. 2 Συντ. και άρθρα 1, 4, 5 και 6 ν. 1566/1985), κατά το μέρος δε που οι διατάξεις αυτές επαναλαμβάνονται ή μη στο οργανωτικό διάταγμα του υπουργείου στερούνται αυτοτελών κανονιστικών συνεπειών» – δηλαδή δεν έχει έννομη σημασία εάν θα επαναληφθούν στο Προεδρικό Διάταγμα, διότι θα επρόκειτο για επανάληψη ρυθμίσεων, που ήδη ισχύουν εκ του Συντάγματος και του νόμου 1566/1985.

Η πλειοψηφία και η μειοψηφία των δικαστών της Ολομέλειας διαφώνησαν μόνο, εάν νομοτεχνικά απαιτείτο να επαναλαμβάνονται οι σκοποί του Συντάγματος και του νόμου 1566/1985 στο κείμενο του διατάγματος του ΥΠΕΘ. Κανείς όμως δεν διετύπωσε την κρίση ότι η παράλειψη αναφοράς τους στο διάταγμα αποτελούσε έμμεση κατάργησή τους.

Συνεπώς αντίθετα με όσα διαδόθηκαν χωρίς κατανόηση του σκεπτικού της, η απόφαση 210/2020 του ΣτΕ δεν έκρινε ότι παύει να εντάσσεται στους σκοπούς της δημοκρατικής παιδείας υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων η ανάπτυξη θρησκευτικής συνείδησης, για το περιεχόμενο της οποίας σε ό,τι αφορά τα τέκνα ορθοδόξων χριστιανικών οικογενειών, έχει εκδώσει κατά τα τελευταία έτη αποφάσεις η Ολομέλεια του ΣτΕ (660/2018, 926/2018, 1749/2019 και 1750/2019)».

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *