Σε καταστάσεις υγειονομικής κρίσης, η συνεργασία προσωπικοτήτων του ιατρικού και του πολιτικού χώρου, κρίνεται εκ των πραγμάτων επιβεβλημένη, πόσω μάλλον όταν ορισμένοι δηλώνουν παρόντες και στους δύο. Η επιστροφή στην κανονικότητα, μετά από σχεδόν δύο μήνες περιοριστικών μέτρων, αποτελεί άλλο ένα μεγάλο στοίχημα συνεννόησης της πολιτικής και ιατρικής ηγεσίας. Με κεντρικό μήνυμα «Όλοι μαζί θα τα καταφέρουμε» ο καθηγητής ιατρικής και βουλευτής Ευβοίας με τη Νέα Δημοκρατία, Σπύρος Πνευματικός, μιλάει στα «Στερεά Νέα» για την μέχρι τώρα επιτυχία της χώρας να αντιμετωπίσει με επάρκεια τον κίνδυνο της πανδημίας, κάνοντας ειδική αναφορά στο «παράπλευρο» όφελος της Εύβοιας από τον κορωνοϊό.

Συνέντευξη στον Γιάννη Ανυφαντή

Κύριε βουλευτά, σας ευχαριστώ πολύ για τη συνέντευξη που παραχωρείτε στα «Στερεά Νέα». Πώς ήταν το φετινό Πάσχα για εσάς;

Το φετινό Πάσχα ήταν διαφορετικό για όλους μας. Δεν μπορέσαμε να τηρήσουμε τις πατροπαράδοτες συνήθειες των ημερών. Όμως, είχα την ευκαιρία να περάσω πολύ περισσότερο χρόνο με την οικογένειά μου, χρόνο ουσιαστικό και ποιοτικό. Ο περιορισμός της κυκλοφορίας, πέρα από το αυτονόητο όφελος ότι μας σώζει τη ζωή, μας έδωσε την ευκαιρία να προσδιορίσουμε τις πραγματικές μας ανάγκες και αξίες στη ζωή μας. Έχω την αίσθηση ότι αυτό θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζουμε από εδώ και πέρα την καθημερινότητά μας.

Πώς έχει επηρεαστεί η καθημερινότητά σας από τις συνθήκες έκτακτης ανάγκης που βιώνει η χώρα λόγω πανδημίας;

Ήμουν συνηθισμένος σε πολύ ταχείς ρυθμούς στην καθημερινότητά μου, επομένως χρειάστηκε σίγουρα κάποια προσαρμογή. Η Βουλή λειτουργεί όλο αυτό το διάστημα, αλλά με περιορισμένο αριθμό παρόντων βουλευτών ενώ έχουμε κάνει και τηλεδιασκέψεις Επιτροπών. Σε ό,τι αφορά τα διδακτικά μου καθήκοντα αξιοποιήσαμε την τεχνολογία για εξ αποστάσεως διδασκαλία ώστε να μην διαταραχθούν, στο μέτρο του δυνατού, οι σπουδές των φοιτητών. Σε προσωπικό επίπεδο, δεν εγκατέλειψα καθημερινές μου συνήθειες, όπως η συστηματική άσκηση και η σωστή διατροφή, κάτι που συνιστώ σε όλους. Είναι παράγοντες που βοηθούν στην αντιμετώπιση του καθημερινού στρες και συμβάλλουν στην ψυχική ηρεμία και ευεξία.

Με την ιδιότητα του βουλευτή αλλά και του γιατρού, πώς κρίνετε την έως τώρα αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού από το Υπουργείο Υγείας και τον ΕΟΔΥ; Τα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας πάρθηκαν την κατάλληλη στιγμή;

Η ελληνική Κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα με την έγκαιρη λήψη σωστών και αποτελεσματικών μέτρων ώστε να εξασφαλισθεί πολύτιμος χρόνος για την ενίσχυση του εθνικού συστήματος υγείας και την αποφυγή «εμφράγματος», καθώς και να μην υπάρχει ανεξέλεγκτη έξαρση των κρουσμάτων. Είναι τιμή για την Ελλάδα ότι αναγνωρίζεται διεθνώς ως παράδειγμα διαχείρισης της πανδημίας, τιμή που οφείλεται στο πολιτικό και επιστημονικό προσωπικό και λοιπούς φορείς αλλά και σε όλους τους απλούς πολίτες που επέδειξαν σύνεση και συμμόρφωση με τις σχετικές συστάσεις και υποδείξεις.

Διαθέτοντας πολυετή εμπειρία στο χώρο της ιατρικής τόσο στο εξωτερικό όσο και στην Ελλάδα, τι λάθη θεωρείτε πως έγιναν σε χώρες, που αν και με πολύ πιο ανεπτυγμένα συστήματα υγείας, ήρθαν αντιμέτωπες με δεκαπλάσια θύματα κορωνοϊού από ότι η χώρα μας;

Καμία χώρα και κανένα σύστημα υγείας δεν μπορεί να είναι προετοιμασμένο και δεν έχει την εμπειρία να διαχειριστεί μια τόσο δραματική κατάσταση. Είναι εύκολο να κρίνουμε αυστηρά εκ των υστέρων και εκ του αποτελέσματος. Κάθε χώρα αξιολόγησε την κατάσταση με το δικό της ρυθμό, με διαφορετικές προσεγγίσεις, βάσει και των ιδιαίτερων συνθηκών. Ορισμένες χώρες, ίσως, δεν αξιολόγησαν εγκαίρως την υψηλή μολυσματικότητα του ιού ή δεν κατάφεραν να διαγνώσουν εγκαίρως τα αρχικά κρούσματα, με αποτέλεσμα την ανεξέλεγκτη εξάπλωση του ιού. Η χώρα μας ήταν από τους πρωτοπόρους στη λήψη μέτρων, κάτι που φυσικά πιστώνεται, όπως είπα, στην κυβέρνηση και το επιστημονικό προσωπικό, αλλά είχαμε και την «τύχη» να έχουμε το παράδειγμα της γειτονικής Ιταλίας, γεγονός που μας διευκόλυνε στο να πάρουμε γρήγορα και αποφασιστικά μέτρα. Μένει να δούμε πως θα εξελιχθεί αυτή η ιστορία διεθνώς και ευελπιστούμε ότι η χώρα μας θα συνεχίσει σε αυτόν τον θετικό ρυθμό.

Ποια είναι η καταλληλότερη περίοδος προκειμένου να αρχίσει μία αποκλιμάκωση των μέτρων περιορισμού της κυκλοφορίας;

Ήδη έχει ανακοινωθεί το πλάνο της σταδιακής άρσης των μέτρων. Υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις και συνιστώσες που πρέπει να συντρέχουν, σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα, ώστε να μπορέσει το πλάνο αυτό να εφαρμοστεί. Η επαναφορά στην κανονικότητα θα πρέπει να γίνει με πολύ προσοχή, σταδιακά και με διαρκή επαναξιολόγηση της κατάστασης. Δεν πρέπει να «χύσουμε» την καρδάρα με το γάλα, ούτε να μεταφέρουμε απλά την έξαρση του ιού σε μεταγενέστερο χρόνο. Άρση των περιορισμών δεν σημαίνει ότι θα πάψουμε την τήρηση των κανόνων υγιεινής και ατομικής προστασίας, όπως το πλύσιμο των χεριών, την απόσταση των δύο μέτρων, τη χρήση μάσκας και την προστασία των ευπαθών ομάδων. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μέχρι να βρεθεί εμβόλιο ή αποτελεσματική θεραπεία, δεν μπορούμε να μιλάμε για εξάλειψη του ιού.

Πώς θα αξιολογούσατε την κατάσταση στην Περιφερειακή Ενότητα Ευβοίας σε ότι αφορά την πανδημία;

Οι πολίτες της Εύβοιας έδειξαν εξαιρετική συμπεριφορά και πειθαρχία στην τήρηση των μέτρων πρόληψης και αυτό είχε πολύ καλό αποτέλεσμα. Τα κρούσματα είναι ελάχιστα, η ιχνηλάτηση και απομόνωση πιθανών κρουσμάτων ήταν άμεση ενώ και στην περίπτωση της Ριτσώνας, άμεσα, κινητοποιήθηκε ο κρατικός μηχανισμός για τον έλεγχο της κατάστασης. Θα σταθώ όμως και στο «παράπλευρο» όφελος που έχει η Εύβοια από την πανδημία. Προχώρησε, μετά από στασιμότητα ετών, η διαδικασία για τη λειτουργία του νέου νοσοκομείου στη Χαλκίδα. Καταρχήν, όπως φαίνεται, θα ανοίξει η ΜΕΘ και, σε δεύτερη φάση, όλο το νοσοκομείο. Κρίσιμη ήταν, και θέλω να το τονίσω, η συνεργασία όλων των θεσμικών παραγόντων, Βουλευτών, τοπικής αυτοδιοίκησης και λοιπών θεσμών. Είναι σαφές, και δράττομαι της ευκαιρίας να το πω, ότι μόνο όταν καθίσουμε όλοι στο ίδιο τραπέζι και ο καθένας αναλάβει το μέρος της ευθύνης που του αναλογεί, τότε και μόνο τότε θα λυθούν τα χρόνια προβλήματα της περιοχής μας.

Σε ποιο βαθμό αντιμετωπίζει η ιατρική κοινότητα διαφορετικά την πανδημία του κορωνοϊού από ότι η πολιτική;

Σε μία τέτοια κατάσταση οι ρόλοι της ιατρικής και της πολιτικής είναι διακριτοί αλλά όχι αντιτιθέμενοι. Χωρίς την άριστη συνεργασία των δύο τομέων τίποτα δεν θα είχε λειτουργήσει σωστά. Η ιατρική επιστήμη δίνει τα δεδομένα και τις κατευθύνσεις για την πρόληψη και τη θεραπεία της νόσου και η πολιτική-πολιτικοί λαμβάνοντας υπόψη, κυρίως, τις κατευθύνσεις της αρμόδιας, εν προκειμένω, επιστημονικής Επιτροπής σταθμίζει συνολικά όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν την κοινωνία, όπως η οικονομία, η στήριξη των ευάλωτων πολιτών κλπ. Στη χώρα μας, η συνεργασία μεταξύ ιατρικής και πολιτικής ήταν πράγματι άριστη και αυτό αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα στο να φτάσουμε στο καλό σημείο που βρισκόμαστε σήμερα.

Όμως, πέρα από τους πολιτικούς και επιστήμονες, εύσημα ανήκουν και σε όλους τους ανθρώπους και τις κοινωνικές ομάδες που προσέφεραν τόσα σε αυτή την προσπάθεια, μεταφέροντας και φροντίζοντας ασθενείς, ρυθμίζοντας την κυκλοφορία, παραδίδοντας τρόφιμα κ.α.. Και φυσικά, να τονίσουμε πως, αν δεν συμμετείχαν ενεργά οι πολίτες, δεν θα είχαμε το καλό αυτό αποτέλεσμα.

Η τελευταία κακοκαιρία του φετινού χειμώνα άφησε πίσω της αρκετές καταστροφές στην Εύβοια, κυρίως στο οδικό δίκτυο. Θεωρείτε επαρκή την έως τώρα αντιμετώπισή τους;

Το κακό οδικό δίκτυο ταλαιπωρεί τους Ευβοιώτες εδώ και 40 χρόνια. Η ιστορία δείχνει, όπως ανέφερα παραπάνω, ότι οι μεμονωμένες προσπάθειες δεν έχουν αποτέλεσμα. Πρέπει να συμπράξουν όλοι οι θεσμικοί παράγοντες, βουλευτές, Περιφέρεια, δήμοι, για να γίνουν τα έργα σωστά και ολοκληρωμένα, με πλάνο και προγραμματισμό, και όχι απλά να γίνονται «μπαλώματα». Μόνο με κοινή συνεννόηση και συνεργασία, θα μπορέσει να βρεθεί ουσιαστική και άμεση λύση στο χρόνιο πρόβλημα του οδικού δικτύου. Έως τώρα έχουν γίνει κάποιες κινήσεις και φαίνεται ότι επιτέλους οδεύουμε σε σωστή αντιμετώπιση του θέματος.

Πριν από περίπου δέκα ημέρες ζητήσατε από τα αρμόδια Υπουργεία τη λήψη έκτακτων μέτρων για τη στήριξη των κτηνοτρόφων στο νησί. Υπήρξε ανταπόκριση στο αίτημά σας;

Όλο αυτό το διάστημα, είμαστε σε διαρκή επαφή με όλα τα αρμόδια Υπουργεία για να μεταφέρουμε κάθε θέμα που απασχολεί το νησί μας. Έχουμε ενημερωθεί ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εξασφάλισε ένα πακέτο 150 εκατομμυρίων ευρώ για την αντιμετώπιση των συνεπειών του κορωνοϊού και είναι στη διαδικασία εξειδίκευσης των μέτρων ενίσχυσης των κτηνοτρόφων μέσω αυτού. Αναμένουμε άμεσα εξελίξεις.

Η τουριστική σεζόν αποτελεί μείζον θέμα συζήτησης για την «επόμενη ημέρα». Στην Εύβοια έχουν γίνει, τα τελευταία χρόνια, σημαντικές προσπάθειες ανάδειξης αυτής της πλευράς του νησιού. Ποιο θα ήταν το κατάλληλο πλάνο, προκειμένου να διαφυλαχθεί η δημόσια υγεία και να χαθεί όσο το δυνατόν μικρότερο τμήμα της σεζόν;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο τουρισμός, η «βαριά» βιομηχανία της χώρας, θα πληγεί σημαντικά από την κρίση. Όμως, η επιτυχής αντιμετώπιση της πανδημίας έχει ενισχύσει διεθνώς την εμπιστοσύνη στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα να θεωρείται ο πιο ασφαλής προορισμός στη Μεσόγειο. Αυτό είναι ένα πλεονέκτημα που πρέπει να εκμεταλλευτούμε. Το μεγάλο στοίχημα είναι να διασωθεί η τουριστική περίοδος, κατά το δυνατόν, χωρίς όμως να έχουμε νέα έξαρση του κορωνοϊού. Ήδη το Υπουργείο Τουρισμού έχει ανακοινώσει την προώθηση του «υγειονομικού διαβατηρίου», σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να γίνεται έλεγχος σε όσους θέλουν να επισκεφθούν τη χώρα μας και να αποφύγουμε νέα κρούσματα. Κρίσιμη θα είναι η τόνωση του εσωτερικού τουρισμού και η προσπάθεια παράτασης της τουριστικής περιόδου και μετά το καλοκαίρι.

Ποια συμβουλή θα δίνατε ως βουλευτής και γιατρός στους πολίτες που αντιμετωπίζουν κόπωση λόγω της εκτεταμένης περιόδου καραντίνας;

Η κόπωση από τα μέτρα είναι απολύτως φυσιολογική. Θέλω να συγχαρώ τους συμπολίτες μου για την τεράστια προσπάθεια που έχουν κάνει μέχρι σήμερα και να τους ζητήσω να κάνουν λίγη υπομονή ακόμα, γιατί το όφελος θα είναι τεράστιο. Σίγουρα, η διατήρηση ενός καθημερινού προγράμματος σε συνδυασμό με την ήπια άσκηση και τη σωστή διατροφή μας κρατούν δυνατούς και αισιόδοξους.

Ακόμα και στα δύσκολα, πρέπει να βρούμε κάτι θετικό να στρέψουμε την προσοχή μας. Αυτό είναι ότι περνάμε περισσότερο χρόνο με αυτούς που αγαπάμε, την οικογένειά μας, πράγμα που ίσως είχαμε ξεχάσει μέσα στη ρουτίνα της καθημερινότητας. Από εκεί αντλούμε θετικές σκέψεις που μας δίνουν τη δύναμη να συνεχίσουμε την προσπάθεια. Όλοι μαζί θα τα καταφέρουμε.