Το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι» δεν είναι μια νέα δομή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αγγίζει τα είκοσι χρόνια λειτουργίας, ωστόσο η πανδημική κρίση ανέδειξε τη σημαντικότητά της. Για το πλαίσιο των δράσεών της, αλλά και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοί της μίλησε στα «Στερεά Νέα» ο Θαλής Σφήκας, εργαζόμενος του δήμου Καμένων Βούρλων και πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων «Βοήθεια στο Σπίτι» Ευρυτανίας – Φθιώτιδας – Φωκίδας.
Συνέντευξη στον Παύλο Σφέτσα
Διαβάζουμε ανακοινώσεις και δελτία Τύπου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης όπου αναφέρουν ότι ενισχύονται οι κοινωνικές δομές, όπως το «Βοήθεια στο Σπίτι», που τραβάει -θα λέγαμε- και το λούκι αυτή την περίοδο. Τι ακριβώς είναι αυτό που κάνετε, ποιο είναι το αντικείμενο των εργασιών;
Το «Βοήθεια στο Σπίτι» ήταν ανέκαθεν αυτό που λέγαμε η κατ’ οίκον φροντίδα. Η φροντίδα που παρέχεται σε ανθρώπους της τρίτης ηλικίας ή ΑμεΑ στον οικιακό χώρο, ώστε να μην χρειαστεί να μετακινηθούν σε πρωτοβάθμιες μονάδες φροντίδας και να διατηρηθούν και να παραμείνουν στο οικιακό περιβάλλον. Αυτός ήταν ο σκοπός της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν 18 χρόνια, όταν ξεκίνησε το «Βοήθεια στο Σπίτι» ως συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα.
Άρα τις τελευταίες μέρες, αυτό που κάνατε πάντα γίνεται σε μεγαλύτερη ένταση;
Στην ουσία πια το «Βοήθεια στο Σπίτι» εξυπηρετεί όλους τους πολίτες, χωρίς να κάνουν αυτή την περιβόητη κοινωνική έκθεση αναγκών. Προσπαθούμε να εξυπηρετήσουμε τους πολίτες ώστε να παραμείνουν στο σπίτι, να μην υπάρξει μετάδοση του κορωνοϊού στον πληθυσμό και να περάσει αυτή η περίοδος με όσο το δυνατόν λιγότερες μετακινήσεις των πολιτών. Είναι στην ουσία ένα μοντέλο για να συγκρατηθεί ο κόσμος στα σπίτια του, αλλά να εξυπηρετείται.
Και πως ειδοποιήστε ότι κάποιος σας έχει ανάγκη, μέσω των τηλεφωνικών γραμμών που ενεργοποίησαν οι δήμοι;
Ήρθε ένα ΦΕΚ πριν τρεις περίπου βδομάδες, όπου ζητούσε απ’ τους δήμους να δημιουργήσουν τηλεφωνικά κέντρα και να επανδρωθεί το «Βοήθεια στο Σπίτι» από δομές που δεν δουλεύουν τώρα. Δλδ. τα ΚΑΠΗ, τα ΚΗΦΗ και τα ΚΔΑΠ των δήμων. Μεταφέρει το προσωπικό σε μια νέα δομή για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του «Βοήθεια στο Σπίτι». Να σηκώσουν τα τηλέφωνα των τηλεφωνικών κέντρων, για να καλυφθεί αυτή η ανάγκη της ενημέρωσης των αναγκών των πολιτών.
Έχουν γίνει προσλήψεις για να καλυφθούν οι ανάγκες του «Βοήθεια στο Σπίτι», γιατί καταλαβαίνουμε ότι ο φόρτος εργασίας αυξήθηκε;
Οι εργαζόμενοι του «Βοήθεια στο Σπίτι» πανελλαδικά είναι περίπου 3.000. Η μεταφορά του προσωπικού που έγινε, υπολογίζεται γύρω στα 1.000-1.200 άτομα, για να καλυφθούν οι ανάγκες. Το υπουργείο έδωσε εντολή στους δήμους και για 4μηνες προσλήψεις το επόμενο διάστημα, ώστε να στηριχθεί αυτή η προσπάθεια, λόγω των αυξημένων αναγκών. Επιπλέον, παραχωρήθηκαν και 150 αυτοκίνητα από την Toyota στους δήμους για έναν μήνα και από κάποιες εταιρείες ενοικιάσεων αυτοκινήτων, ώστε να υπάρχουν οχήματα για να καλυφθεί το μεγάλο εύρος αναγκών του πληθυσμού.
Αυτή η προσφορά της Toyota βοηθά τους εργαζομένους, είναι προς τη σωστή κατεύθυνση;
Είναι ναι, γιατί αν είναι αυξημένες οι ανάγκες, μπορούν να γίνουν πιο πολλές μετακινήσεις για να εξυπηρετηθεί ο κόσμος. Είναι για έναν μήνα 150 αυτοκίνητα, αν σκεφτείτε ότι μιλάμε για 335 δήμους. Οπότε ούτε οι μισοί δεν θα καλυφθούν κι οι δήμοι ψάχνουν φόρμουλες για να εξασφαλίσουν οχήματα από άλλες υπηρεσίες, που ανεστάλησαν λόγω του κορωνοϊού.
Εσείς πηγαίνετε στα σπίτια κι έρχεστε σε απευθείας επαφή με τον κόσμο. Σας έχουν χορηγήσει υγειονομικό υλικό, όπως μάσκες και γάντια;
Το πρώτο διάστημα μας χορήγησαν οι δήμοι, αλλά κι εμείς με δικά μας έξοδα την πρώτη βδομάδα καλύψαμε τις ανάγκες μας. Οι δήμοι σιγά σιγά μας προσφέρουν τα μέσα ατομικής προστασίας, γιατί πήραν έκτακτη χρηματοδότηση, αλλά και η ΚΕΔΕ έλαβε μάσκες και γάντια σε συνεννόηση με το υπουργείο Εσωτερικών για να δοθούν στο «Βοήθεια στο Σπίτι». Απ’ την πλευρά μας προσπαθούμε να τηρούμε τα μέτρα προστασίας, να μην κάνουμε επισκέψεις εντός της οικίας αλλά ό,τι μπορούμε να το κάνουμε εκτός, όπως την αγορά φαρμάκων, συνταγογράφηση και αγορά τροφίμων. Κι αυτό για να μειώσουμε και τον χρόνο παραμονής στο σπίτι και για να μπορέσουμε να εξυπηρετήσουμε περισσότερους πολίτες. Στην ουσία αλλάζει και το μοντέλο λειτουργίας του προγράμματος αυτή την περίοδο κι έχουμε μπροστά μας έναν μήνα, όπου οι ανάγκες θα είναι αυξημένες κι αν διατηρήσουμε αυτή τη διαδικασία της παραμονής στο σπίτι, θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε όλη αυτή την κατάσταση που βιώνει η ελληνική κοινωνία.
Αφού λοιπόν οι ανάγκες είναι αυξημένες, οι εργαζόμενοι στη δομή παίρνουν κάποιο μπόνους αυτή την περίοδο;
Να σας πω ότι δεν παίρνουμε ούτε το μισθό μας, οπότε να ζητάμε το Δώρο Πάσχα ή κάποια έκτακτη ενίσχυση είναι ένα πράγμα που θα μας χαροποιούσε, αλλά αυτή τη στιγμή διεκδικούμε τα δεδουλευμένα μας. Είμαστε απλήρωτοι. Αν δεν έχεις το δεδομένο ημερομίσθιό σου, τι να διεκδικήσεις ένα Δώρο;
Διάβασα και την ανακοίνωση που εκδώσατε, όπου κάνετε λόγο για το τελευταίο τρίμηνο του 2019…
Αυτό που εξόργισε περισσότερο τους εργαζόμενους στο δελτίο Τύπου της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης και του υπουργείου Εσωτερικών, είναι ότι έβγαλε μια ανακοίνωση που λέει ότι είναι πληρωμένο το 95% των εργαζομένων του «Βοήθεια στο Σπίτι» σαν τίτλος κι ο κόσμος βλέπει ότι είναι πληρωμένοι, αλλά από κάτω αναλύει ότι δεν έχει πληρωθεί, ότι έχει πληρωθεί το 95% της Γ’ Δόσης του 2019. Κι είναι Απρίλιος του 2020. Το θεωρήσαμε ως εμπαιγμό απ’ το υπ. Εσωτερικών και την ΕΕΤΑΑ προς το πρόσωπό μας. Στον βωμό της επικοινωνίας δλδ. θυσιάζεται και το «Βοήθεια στο Σπίτι» για να πουν ότι έχουμε πληρωθεί, ενώ δεν είναι έτσι. Αυτό μας εξόργισε περισσότερο και βγάλαμε την ανακοίνωση σαν Σωματείο.
Πέρα απ’ το υλικό, είναι και το ψυχολογικό να βλέπουν μια τέτοια αντιμετώπιση αυτή την περίοδο;
Σίγουρα. Είναι καθαρός εμπαιγμός. Έγινε μια ερώτηση απ’ τον κ. Χαρίτση του ΣΥΡΙΖΑ, πρώην υπουργό Εσωτερικών κι η απάντηση που δόθηκε απ’ την κυβέρνηση εξόργισε τους εργαζομένους. Να διεκδικείς τα δεδουλευμένα σου, να εκθέτεις τον εαυτό σου και να γυρνάς στην οικογένειά σου, να είσαι «παρών» στην εργασία σου, τη μοναδική δομή που αυτή τη στιγμή λειτουργεί πλήρως σε κάθε δήμο, δεν είναι εμπαιγμός αυτό προς τους εργαζομένους;
Είδα μια σχετική ανακοίνωση του υπουργού Εσωτερικών από τα μέσα Μαρτίου, στην οποία ανέφερε ότι δρομολογήθηκε η πληρωμή της τελευταίας δόσης του 2019 και της πρώτης του 2020. Δεν ισχύει τελικά αυτό;
Έχουν δρομολογηθεί αλλά όταν το ανακοίνωσε ο υπουργός, η ΕΕΤΑΑ δεν είχε ακόμη βγάλει την πρόσκληση για να γίνει η πληρωμή των 80 φορέων του 2019. Οι εργαζόμενοι του «Βοήθεια στο Σπίτι» θα λάβουν χρήματα τέλος Απριλίου, στην ουσία θα κάνουν Πάσχα πάλι απλήρωτοι και θα είναι 4 και 5 μήνες απλήρωτοι. Εμείς το ξέρουμε γιατί το βιώνουμε από μέσα. Το να ανακοινώνει ο υπουργός πράγματα για το «Βοήθεια στο Σπίτι» και να μας ευχαριστεί είναι μια αναγνώριση, αλλά όχι της εργασιακής μας σχέσης.
Προβλήματα μισθοδοσίας αντιμετωπίζατε πάντα;
Πάντα. Το «Βοήθεια στο Σπίτι» ήταν ευρωπαϊκό πρόγραμμα, βγαίνει από εθνικούς πόρους. Στο υπουργείο Εσωτερικών υπάρχουν για τη δομή 65 εκατ. ευρώ. Πληρωνόμασταν σε διαστήματα 3 και 4 δόσεων κάθε χρόνο. Θα μπορούσε όμως το υπουργείο απ’ το 2020 να είχε τρέξει γρηγορότερα την προγραμματική σύμβαση με την ΕΕΤΑΑ, γιατί έχει και διαθέτει τα χρήματα κάθε χρόνο για το «Βοήθεια στο Σπίτι». Θα μπορούσε κι απ’ τον Φεβρουάριο να υπάρχει μια σταθερότερη ροή χρημάτων, αν είχε τρέξει τα πράγματα κι όχι εν μέσω κορωνοϊού και πιεζόμενοι απ’ την ανάγκη να τρέξει το «Βοήθεια στο Σπίτι» σ’ αυτή τη δύσκολη κατάσταση.
Απ’ ό,τι καταλαβαίνω είναι δύσκολο να μιλάμε και για κάποιο επίδομα ανθυγιεινής εργασίας…
Η δέσμευση του υπουργού Οικονομικών ήταν το επίδομα να το πάρουν όλοι οι υγειονομικοί, άρα το υπουργείο Υγείας και η Πολιτική Προστασία. Αυτή είναι μια απόφαση που πρέπει να πάρουν οι υπουργοί Εσωτερικών, Οικονομικών κι ο πρωθυπουργός, αν θα δοθεί. Να σας πω και την αλήθεια, αυτό εξαρτάται από την εκτίμηση και την προσφορά του «Βοήθεια στο Σπίτι» απέναντι στην ελληνική κοινωνία, που πρέπει να αναγνωριστεί. Ας περιμένουμε να δούμε ποια θα είναι η ανταπόκρισή τους.
