Το πρόβλημα
Πολλοί ιδιοκτήτες σήμερα βρίσκονται αντιμέτωποι με το πολεοδομικό βάρος της ρυμοτομίας. Συγκεκριμένα, οι ιδιοκτησίες τους είναι δεσμευμένες με αυτό το βάρος που συνίσταται στην αφαίρεση των ιδιοκτησιών που κατά το σχέδιο καταλαμβάνονται ολικώς ή μερικώς από κοινόχρηστους χώρους.
Κατ’ άρθρ. 276 παρ. 1 ΚΒΠΝ, ο καθορισμός στο εγκεκριμένο σχέδιο κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων χορηγεί δικαίωμα αναγκαστικής απαλλοτρίωσης λόγω δημόσιας ωφέλειας των ακινήτων που καταλαμβάνονται από αυτούς.
Αυτοδίκαιη άρση
Ο πρόσφατος Ν. 4759/2020 επέφερε μία σειρά αλλαγών στην πολεοδομική νομοθεσία.
Μεταξύ άλλων, επανοργανώνει τις ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις. Ο νέος νόμος αφορά κυρίως τα ζητήματα άρσης της και της επανεπιβολής της.
Ο νόμος προβλέπει πλέον την αυτοδίκαιη άρση της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης, χωρίς να απαιτείται η έκδοση σχετικής διαπιστωτικής πράξης, εάν παρέλθουν:
α. δεκαπέντε (15) έτη από την έγκριση του ρυμοτομικού σχεδίου, με το οποίο αυτή επιβλήθηκε για πρώτη φορά, ή
β. πέντε (5) έτη από την κύρωση της σχετικής πράξης εφαρμογής ή πράξης αναλογισμού, ή
γ. δεκαοκτώ (18) μήνες από τον καθορισμό τιμής μονάδας, σύμφωνα με τα άρθρα 18 έως 20 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (Ν. 2882/2001).
Αίτηση τροποποίησης ρυμοτομικού σχεδίου
Μετά από την άρση της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης ο ιδιοκτήτης, με αίτηση προς τον οικείο δήμο, δύναται να ζητήσει την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου, προκειμένου η ιδιοκτησία του να καταστεί οικοδομήσιμη. Η αίτηση, στην οποία γίνεται συνοπτική περιγραφή της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης, πρέπει να συνοδεύεται από δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την κυριότητα του αιτούντος επί του ακινήτου.
Η αποκλειστική προθεσμία απάντησης του Δημοτικού Συμβουλίου
Το οικείο Δημοτικό Συμβούλιο, εντός προθεσμίας έξι (6) μηνών (αποκλειστική προθεσμία) από την κατάθεση της σχετικής αίτησης είτε αποδέχεται την αίτηση και εκκινεί τη διαδικασία τροποποίησης του ρυμοτομικού σχεδίου είτε προτείνει στον οικείο περιφερειάρχη την εκ νέου επιβολή της αρθείσας ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης για τον ίδιο σκοπό ή τη μερική επανεπιβολή της.
Ανάγκη κατά περίπτωση μελέτης και εξειδικευμένης νομικής υποστήριξης
Το ζήτημα της άρσης της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης, ούτε εύκολο, ούτε μονοσήμαντο παρίσταται. Και βεβαίως και ο νόμος αυτός έχει δεχθεί κριτική, διότι δεν είναι σαφής σε αρκετές διατυπώσεις του.
Δεν παύει, ωστόσο, να παρέχει τη δυνατότητα αυτή στους ιδιοκτήτες για να προσπαθήσουν να άρουν τη δέσμευση της ιδιοκτησίας τους και να μετατρέψουν κατά το δυνατόν τα ακίνητά τους πάλι σε οικοδομήσιμα, ζήτημα που απαιτεί αδιαμφισβήτητα εξειδικευμένη νομική υποστήριξη.
