Σίμος Κεδίκογλου: «Ταχύτατη η υλοποίηση των μέτρων για τη Βόρεια Εύβοια».

Στήριξης των ρητινοπαραγωγών και μελισσοκόμων των πυρόπληκτων περιοχών

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on email
Email
Share on print
Εκτύπωση

Τα μέτρα στήριξης των ρητινοπαραγωγών και μελισσοκόμων της Βόρειας Εύβοιας αποτέλεσαν αντικείμενο των διαδοχικών τηλεδιασκέψεων, που είχε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, βουλευτής Ευβοίας της ΝΔ κ. Σίμος Κεδίκογλου σήμερα, 17 Σεπτεμβρίου,  με τη συμμετοχή του Υφυπουργού στον Πρωθυπουργό κ. Τριαντόπουλου Χρήστου, του  Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας κ. Φάνη Σπανού και των Αντιπεριφερειαρχών Π.Ε Ευβοίας κ.κ Δημήτρη Βουρδάνου, Γιώργου Κελαϊδίτη, του Δημάρχου Ιστιαίας-Αιδηψού κ. Κοντζιά Γιάννη, του Δημάρχου Μαντουδίου-Λίμνης-Αγίας Άννας κ. Γιώργου Τσαπουρνιώτη και εκπροσώπων των παραγωγικών φορέων.

Συγκεκριμένα, εξετάστηκε η πορεία υλοποίησης των μέτρων στήριξης των ρητινοκαλλιεργητών και μελισσοκόμων, των οποίων η παραγωγική διαδικασία επλήγη από τις πυρκαγιές του καλοκαιριού.

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Κεδίκογλου ευχαρίστησε θερμά τον κ. Τριαντόπουλο για τη συνεργασία, την επεξεργασία και τη διεξοδική ανάλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι που ζουν από το δάσος, στοχεύοντας στη διαμόρφωση των τελικών μέτρων. Παράλληλα, όλοι οι συμμετέχοντες εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την ταχύτατη υλοποίηση και πληρότητα των εφαρμοζόμενων μέτρων.  Όπως επισημάνθηκε, για τους ρητινοκαλλιεργητές τα μέτρα έχουν ορίζοντα 15ετίας, θα καταβληθούν αποζημιώσεις συνολικού ύψους 6 εκατομμυρίων ευρώ, οι ρητινοκαλλιεργητές θα απασχοληθούν επί τρία χρόνια στα αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα και εν συνεχεία θα εγγραφούν για επτά χρόνια στον ΟΑΕΔ.

Αναλυτικά, το διευρυμένο πλέγμα στήριξης για τους ρητινοκαλλιεργητές μέλη των συνεταιρισμών των Δήμων Μαντουδίου – Λίμνης – Αγ. Άννας, Ιστιαίας – Αιδηψού κινείται στους εξής άξονες:

1ον. Η κατά προτεραιότητα συμμετοχή των ρητινοκαλλιεργητών σε όλα τα έργα και τις παρεμβάσεις αντιπλημμυρικής προστασίας και πρόληψης των πυρόπληκτων περιοχών.

2ον. Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση των ρητινοκαλλιεργητών.

3ον. Το ειδικό πρόγραμμα απασχόλησης ρητινοκαλλιεργητών των πυρόπληκτων περιοχών.

4ον. Στοχευμένη δράση του προγράμματος Leader για τη χρηματοδοτική στήριξη των ρητινοκαλλιεργητών ώστε να εξελίξουν την παραγωγική και επιχειρηματική τους δραστηριότητα.

Ακολούθως παρουσιάστηκε η δέσμη μέτρων στήριξης των  μελισσοκόμων πυρόπληκτων περιοχώ,  τα οποία ιεραρχούνται ως εξής:

1ον. Άμεση αποζημίωση από τον ΕΛΓΑ.

2ον. Κάλυψη από τον ΕΛΓΑ των απωλειών σε μελισσοσμήνη λόγω αναγκαστικής μεταφοράς.

3ον. Κάλυψη από τον ΕΛΓΑ και των απωλειών μετακινούμενων μελισσοκόμων

4ον. Επιχορήγηση των μελισσοκόμων για την απώλεια εξοπλισμού, πρώτων υλών και μέσων παραγωγής από το πλαίσιο της κρατικής αρωγής προς επιχειρήσεις.

5ον. Ειδική πρόβλεψη για την οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας.

6ον. Παροχή μελισσοτροφής για τη χειμερινή περίοδο.

7ον. Συμβολαιακή Μελισσοκομία για τις πυρόπληκτες περιοχές.

8ον. Δημιουργία μελισσοκομικών πάρκων στις πυρόπληκτες περιοχές.

9ον. Φύτευση μελισσοκομικών φυτών διαδοχικής ανθοφορίας κατά την αποκατάσταση του δάσους στις πυρόπληκτες περιοχές.

10ον. Επιδότηση στοχευμένων ακτοπλοϊκών μετακινήσεων για τη νομαδική μελισσοκομία.

11ον. Δημιουργία ειδικού καθεστώτος για την αποκατάσταση των μελισσιών με την ένταξή τους στο προβλεπόμενο θεσμικό πλαίσιο.

12ον. Δημιουργία Εθνικής Επιτροπής για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Μελισσοκομίας στην Ελλάδα. Υπό το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με τη συμμετοχή των αρμοδίων φορέων, αλλά και παραγωγών και ειδικών, δρομολογείται η δημιουργία Εθνικής Επιτροπής για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Μελισσοκομίας στην Ελλάδα – με την έδρα των εργασιών της την Εύβοια.

Διευρυμένο Πλέγμα Στήριξης Ρητινοκαλλιεργητών Πυρόπληκτων Περιοχών

Η Κυβέρνηση, σε συνεργασία με τα εμπλεκόμενα Υπουργεία και τους αρμόδιους Οργανισμούς, αλλά και σε επικοινωνία με τους ενδιαφερόμενους, διαμόρφωσε ένα διευρυμένο πλέγμα στήριξης ρητινοκαλλιεργητών πυρόπληκτων περιοχών το οποίο, αφενός, συνδέει τη στήριξη με την παραγωγή και την ανάπτυξη και, αφετέρου, έχει ένα μακρύ ορίζοντα που αγγίζει τη δεκαπενταετία, δημιουργώντας βιώσιμες συνθήκες για να παραμείνουν οι ρητινοκαλλιεργητές στον τόπο τους και να εξελιχθούν σε αυτόν. Το διευρυμένο πλέγμα στήριξης αφορά τους ρητινοκαλλιεργητές μέλη των συνεταιρισμών των Δήμων Μαντουδίου – Λίμνης – Αγ. Άννας, Ιστιαίας – Αιδηψού, Μεγαρέων και Λουτρακίου – Περαχώρας – Αγίων Θεοδώρων. Τα τέσσερα (4) συστατικά του εν λόγω διευρυμένου πλέγματος στήριξης είναι:

1ον. Η κατά προτεραιότητα συμμετοχή των ρητινοκαλλιεργητών σε όλα τα έργα και τις παρεμβάσεις αντιπλημμυρικής προστασίας και πρόληψης των πυρόπληκτων περιοχών. Οι ρητινοκαλλιεργητές -όπως και οι ΔΑΣΕ και οι ντόπιοι υλοτόμοι- πρόκειται να αξιοποιηθούν κατά προτεραιότητα -και όπου γίνεται με διαδικασίες απευθείας ανάθεσης- στα έργα καθαρισμού, στα αντιδιαβρωτικά και στα αντιπλημμυρικά έργα (Α’ και Β’ Προτεραιότητας), καθώς και σε άλλα συνοδά έργα και έργα συντήρησης αυτών για την επόμενη διετία – τριετία. Είναι κάτι που έχει αρχίσει και πραγματοποιείται στο πλαίσιο τόσο των καθαρισμών των πέριξ των δρόμων περιοχών, όσο και των αντιδιαβρωτικών έργων.

2ον. Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση των ρητινοκαλλιεργητών. Στο πλαίσιο της οικονομικής στήριξης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παράλληλα με την οικονομική ενίσχυση για το έτος 2020 ύψους 2,3 εκατ. ευρώ, διατίθεται επιπλέον οικονομική ενίσχυση για το 2021 ύψους 3,7 εκατ. ευρώ για τους ρητινοκαλλιεργητές των περιοχών της Β. Εύβοιας και των Γερανείων που επλήγησαν από τις μεγάλες πυρκαγιές του καλοκαιριού.

3ον. Το ειδικό πρόγραμμα απασχόλησης ρητινοκαλλιεργητών των πυρόπληκτων περιοχών. Με στόχο τη στήριξη των ρητινοκαλλιεργητών των περιοχών που επλήγησαν από τις μεγάλες πυρκαγιές, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα την απώλεια δασών που ήταν και το πεδίο της ρητινοκαλλιέργειας, διαμορφώνεται ένα ειδικό πρόγραμμα απασχόλησης από τον ΟΑΕΔ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ειδικότερα, το πρόγραμμα θα επιχορηγήσει την απασχόληση των ρητινοκαλλιεργητών μελών των συνεταιρισμών των παραπάνω δήμων σε θέσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με αντικείμενο την εργασία των ρητινοκαλλιεργητών στη βιώσιμη ανάπτυξη του δάσους των πυρόπληκτων περιοχών, υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση των αρμοδίων δασαρχείων. Τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος είναι τα εξής:

  • Η προτεινόμενη διάρκεια του προγράμματος απασχόλησης ορίζεται στα επτά (7) έτη.
  • Η διάρθρωση του προγράμματος θα εδράζεται σε έξι (6) κύκλους ανά τακτά διαστήματα την περίοδο 2021-2023, ώστε να μπορούν να ενταχθούν -μετά από μία τριετία ή διετία- στο πρόγραμμα και οι ρητινοκαλλιεργητές που θα απασχολούνται στα αντιδιαβρωτικά/αντιπλημμυρικά έργα.
  • Ο ΟΑΕΔ θα καλύψει το μισθολογικό και μη μισθολογικό κόστος της εργασίας τους σε θέσεις πλήρους απασχόλησης με πλήρη ασφαλιστική κάλυψη.
  • Η υλοποίηση του προγράμματος προϋποθέτει κατ’ εξαίρεση διάταξη που θα δώσει τη δυνατότητα στους πυρόπληκτους ρητινοκαλλιεργητές να εγγραφούν στο Μητρώο Ανέργων του ΟΑΕΔ, διατηρώντας ταυτόχρονα την ανενεργή συνεταιριστική ιδιότητά τους.
  • Η συμμετοχή των εν λόγω ρητινοκαλλιεργητών στο ειδικό πρόγραμμα απασχόλησης συνεπάγεται ότι από την πλευρά τους δεν δύνανται, αν θέλουν να παραμείνουν στο πρόγραμμα, να έχουν κάποια άλλη παράλληλη επαγγελματική δραστηριότητα, με εξαίρεση τη δραστηριότητά τους σε αγροτική (γεωργική ή κτηνοτροφική) εκμετάλλευση στο πλαίσιο των αγροτών του ειδικού καθεστώτος.
  • Ο μηνιαίος καθαρός μισθός ανέρχεται στα 800 ευρώ.
  • Ο συνολικός προϋπολογισμός εκτιμάται κοντά στα 70 εκατ. ευρώ σε βάθος 7ετίας.
  • Ο προϋπολογισμός του εν λόγω προγράμματος θα καλυφθεί μέσω της ενίσχυσης του ΟΑΕΔ από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.

Το έργο των ρητινοκαλλιεργητών, υπό την εποπτεία, την παρακολούθηση και την καθοδήγηση των δασικών υπηρεσιών/δασαρχείων και του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπως θα προσδιορίζεται από την πορεία ανάπτυξης του δάσους, θα περιλαμβάνει σταδιακή απομάκρυνση της καμένης δενδρώδους βλάστησης, θρυμματισμό της καμένης βλάστησης και διασκόρπιση αυτής, παρεμβάσεις για τον περιορισμό της άναρχης βλάστησης, φύλαξη/προστασία δασικών περιοχών, συμμετοχή σε δράσεις και προγράμματα πρόληψης για πυρκαγιά, απομάκρυνση της δασικής βλάστησης (εξαιτίας καιρικών φαινομένων), συντήρηση δασικών δρόμων, πυροπροστασία δάσους, κλπ.

4ον. Στοχευμένη δράση του προγράμματος Leader για τη χρηματοδοτική στήριξη των ρητινοκαλλιεργητών ώστε να εξελίξουν την παραγωγική και επιχειρηματική τους δραστηριότητα. Πρόκειται για δράση που θα προωθηθεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και θα ξεκινήσει μετά την ολοκλήρωση του επταετούς προγράμματος απασχόλησης των ρητινοκαλλιεργητών. Τα βασικά χαρακτηριστικά της εν λόγω δράσης θα είναι, μεταξύ άλλων, η δυνατότητα διαφοροποίησης της επαγγελματικής απασχόλησης, ο τριετής χρονικός ορίζοντας υλοποίησης της επένδυσης, με περιθώριο παράτασης άλλα δύο έτη – φτάνοντας τον χρονικό ορίζοντα μιας πενταετίας, το υψηλό (το μέγιστο δυνατό) ποσοστό επιδότησης της επένδυσης και η δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων του κεφαλαίου της ίδιας συμμετοχής  της επένδυσης. Θα προβλεφθεί στο πλαίσιο του σχεδιασμού των τοπικών στρατηγικών Leader του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης. Τα τοπικά αναπτυξιακά προγράμματα χρηματοδοτούν επενδύσεις επιχειρηματικότητας στους τομείς της μεταποίησης, βιοτεχνίας, οικοτεχνίας, αγροτουρισμού, κλπ., παρέχοντας τη δυνατότητα διαφοροποίησης της γεωργικής δραστηριότητας και τόνωσης του κοινωνικού ιστού των πυρόπληκτων περιοχών. 

Πακέτο Μέτρων Στήριξης Μελισσοκόμων Πυρόπληκτων Περιοχών

Η Κυβέρνηση, σε συνεργασία με τα εμπλεκόμενα Υπουργεία και τους αρμόδιους Οργανισμούς, αλλά και σε επικοινωνία με τους ενδιαφερόμενους, διαμόρφωσε ένα πακέτο μέτρων στήριξης των μελισσοκόμων, των οποίων η παραγωγική δραστηριότητα επλήγη από τις μεγάλες πυρκαγιές του καλοκαιριού. Ειδικότερα, τα μέτρα στήριξης είναι τα εξής:

1ον. Άμεση αποζημίωση από τον ΕΛΓΑ. Ο ΕΛΓΑ προχωρά, σε συνέχεια των σχετικών ελέγχων και εκτιμήσεων επί των ζημιών, στην άμεση -εντός των επόμενων εβδομάδων- χορήγηση αποζημίωσης των ασφαλισθέντων στον οργανισμό, η οποία θα αντιστοιχεί στο 100% της προβλεπόμενης κάλυψης, δηλαδή 84 ευρώ για κάθε κυψέλη, περιλαμβάνοντας και τα μελισσοσμήνη αυτής.

2ον. Κάλυψη από τον ΕΛΓΑ των απωλειών σε μελισσοσμήνη λόγω αναγκαστικής μεταφοράς. Ο ΕΛΓΑ, λαμβάνοντας υπόψη τις έκτακτες συνθήκες που διαμορφώθηκαν κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών (όπου μελισσοκόμοι αναγκάστηκαν να μεταφέρουν τις κυψέλες τους κατά τη διάρκεια της ημέρας και όχι τη νύχτα), θα αποζημιώσει και τους ασφαλισθέντες μελισσοκόμους που υπέστησαν απώλεια στα μελισσοσμήνη τους (και όχι στις κυψέλες).

3ον. Κάλυψη από τον ΕΛΓΑ και των απωλειών μετακινούμενων μελισσοκόμων. Ο ΕΛΓΑ, στο πλαίσιο των ενεργειών του για τη στήριξη όσων επλήγησαν και δικαιούνται αποζημίωσης, προσαρμόζει τη διαδικασία του στις εν λόγω συνθήκες, με αποτέλεσμα και οι μετακινούμενοι -προς τις πυρόπληκτες περιοχές- μελισσοκόμοι που έχασαν τα μελίσσια τους στις πυρκαγιές να μπορούν να δηλώσουν τις απώλειές τους στους ανταποκριτές του ΕΛΓΑ στις πυρόπληκτες περιοχές, να υποβληθούν σε ελέγχους και να βεβαιώσουν -με σχετική τεκμηρίωση- τη μετακίνηση και τοποθέτηση στην πυρόπληκτη περιοχή.

4ον. Επιχορήγηση των μελισσοκόμων για την απώλεια εξοπλισμού, πρώτων υλών και μέσων παραγωγής από το πλαίσιο της κρατικής αρωγής προς επιχειρήσεις. Το Υπουργείο Οικονομικών, σε συνεργασία με την Περιφέρεια και τις επιτροπές κρατικής αρωγής, παρέχει επιχορήγηση που ανέρχεται στο 70% της εκτιμηθείσας ζημιάς και αφορά ζημιές που προκλήθηκαν από την πυρκαγιά σε στοιχεία ενεργητικού (με εξαίρεση τις κυψέλες), όπως κτιριακές εγκαταστάσεις, εξοπλισμός, πρώτες ύλες, εμπορεύματα, φορτηγά αυτοκίνητα δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης, καθώς και αυτοκίνητα επαγγελματικής χρήσης, μέσα παραγωγής, συμπεριλαμβανομένου και του εγγείου κεφαλαίου, και αποθηκευμένα προϊόντα, τα οποία καταγράφηκαν ως κατεστραμμένα.

5ον. Ειδική πρόβλεψη για την οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μέσω ειδικής πρόβλεψης, ενισχύει καθοριστικά την οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας (Δράση 3.2) που επλήγη από τις μεγάλες πυρκαγιές. Συγκεκριμένα, για τους πληττόμενους νομάδες-μελισσοκόμους θα επιτραπεί η ένταξη στην εν λόγω δράση των μελισσοκόμων με τουλάχιστον 30 κατεχόμενες/ασφαλισμένες κυψέλες.

6ον. Παροχή μελισσοτροφής για τη χειμερινή περίοδο. Σε συνεργασία με την Περιφέρεια, αλλά και με ιδιώτες, διαμορφώνεται ένα σχήμα στήριξης των μελισσοκόμων των πυρόπληκτων περιοχών για τη συντήρηση του μελισσιού μια και οι συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί δεν επιτρέπουν τη χωρίς περαιτέρω στήριξη συντήρηση της παραγωγής.

7ον. Συμβολαιακή Μελισσοκομία για τις πυρόπληκτες περιοχές. Σε ένα πλαίσιο συνεργασίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και των τραπεζικών ιδρυμάτων, διαμορφώνεται ένα σχήμα συμβολαιακής μελισσοκομίας, βάσει του οποίου το τραπεζικό ίδρυμα συνάπτει δανειακή σχέση τόσο με τους παραγωγούς, όσο και με τη μεταποιητική επιχείρηση, ώστε μέσα από τη χορήγηση «ανοικτής» πίστωσης για την κάλυψη σημαντικού μέρους του κόστους παραγωγής να προχωρά η παραγωγική διαδικασία και ο παραγωγός να ανταποκρίνεται έναντι της συμφωνίας με την επιχείρηση.

8ον. Δημιουργία μελισσοκομικών πάρκων στις πυρόπληκτες περιοχές. Από τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με τους τοπικούς μελισσοκομικούς συλλόγους -και ιδιαιτέρως με την Ομοσπονδία Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδος- και την τοπική αυτοδιοίκηση, δρομολογείται η δημιουργία μελισσοκομικών πάρκων, όπου θα πραγματοποιείται αειφόρος διαχείριση και προστασία της αυτοφυούς μελισσοκομικής χλωρίδας, με σκοπό την κάλυψη των αναγκών των μελισσιών που εγκαθίστανται στα όρια του πάρκου.

9ον. Φύτευση μελισσοκομικών φυτών διαδοχικής ανθοφορίας κατά την αποκατάσταση του δάσους στις πυρόπληκτες περιοχές. Συγκεκριμένα, σε ένα πλαίσιο συνεργασίας των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στο πρόγραμμα της αποκατάστασης και αναδάσωσης των καμένων περιοχών -όπως αυτές της Β. Εύβοιας- θα συμπεριλαμβάνονται και μελισσοκομικοί θάμνοι και δένδρα που υπήρχαν στις καμένες περιοχές και δεν μπορούν να αναβλαστήσουν μόνα τους και τα οποία ενδείκνυται να φυτευτούν στα πρανή των αγροτικών-δασικών δρόμων.

10ον. Επιδότηση στοχευμένων ακτοπλοϊκών μετακινήσεων για τη νομαδική μελισσοκομία. Ειδικότερα, υπό το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, διαμορφώνεται ένα πρόγραμμα προώθησης της νομαδικής μελισσοκομίας προς συγκεκριμένα νησιά και νησιωτικές περιοχές της χώρας, μέσω της επιδότησης της ακτοπλοϊκής μετακίνησης, για μελισσοκόμους που είτε έχουν την έδρα τους εντός των πυρόπληκτων περιοχών, είτε έχουν την έδρα τους εκτός των πυρόπληκτων περιοχών, αλλά δραστηριοποιούνταν εντός.

11ον. Δημιουργία ειδικού καθεστώτος για την αποκατάσταση των μελισσιών με την ένταξή τους στο προβλεπόμενο θεσμικό πλαίσιο. Σε ένα πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, του ΕΛΓΑ και της Περιφέρειας, σε πυρόπληκτες περιοχές που καταστράφηκαν μελίσσια και για τις περιπτώσεις εκτός του προβλεπόμενου θεσμικού πλαισίου, θα παρασχεθεί σχετική ενίσχυση σε κατά κύριο επάγγελμα μελισσοκόμους για να αποκαταταστήσουν μέρος της απώλειάς τους από τις πυρκαγιές -κατόπιν πειστικής τεκμηρίωσης- με την προϋπόθεση ότι το σύνολο των μελισσιών τους -όπως αυτό θα διαμορφωθεί μετά την αποκατάσταση- θα παραμείνει ασφαλιστικά και φορολογικά ενήμερο -τουλάχιστον- για την επόμενη πενταετία.

12ον. Δημιουργία Εθνικής Επιτροπής για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Μελισσοκομίας στην Ελλάδα. Υπό το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με τη συμμετοχή των αρμοδίων φορέων, αλλά και παραγωγών και ειδικών, δρομολογείται η δημιουργία Εθνικής Επιτροπής για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Μελισσοκομίας στην Ελλάδα – με την έδρα των εργασιών της την Εύβοια.

Τα μέτρα στήριξης των ρητινοπαραγωγών και μελισσοκόμων της Βόρειας Εύβοιας αποτέλεσαν αντικείμενο των διαδοχικών τηλεδιασκέψεων, που είχε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, βουλευτής Ευβοίας της ΝΔ κ. Σίμος Κεδίκογλου σήμερα, 17 Σεπτεμβρίου,  με τη συμμετοχή του Υφυπουργού στον Πρωθυπουργό κ. Τριαντόπουλου Χρήστου, του  Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας κ. Φάνη Σπανού και των Αντιπεριφερειαρχών Π.Ε Ευβοίας κ.κ Δημήτρη Βουρδάνου, Γιώργου Κελαϊδίτη, του Δημάρχου Ιστιαίας-Αιδηψού κ. Κοντζιά Γιάννη, του Δημάρχου Μαντουδίου-Λίμνης-Αγίας Άννας κ. Γιώργου Τσαπουρνιώτη και εκπροσώπων των παραγωγικών φορέων.

Συγκεκριμένα, εξετάστηκε η πορεία υλοποίησης των μέτρων στήριξης των ρητινοκαλλιεργητών και μελισσοκόμων, των οποίων η παραγωγική διαδικασία επλήγη από τις πυρκαγιές του καλοκαιριού.

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Κεδίκογλου ευχαρίστησε θερμά τον κ. Τριαντόπουλο για τη συνεργασία, την επεξεργασία και τη διεξοδική ανάλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι που ζουν από το δάσος, στοχεύοντας στη διαμόρφωση των τελικών μέτρων. Παράλληλα, όλοι οι συμμετέχοντες εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την ταχύτατη υλοποίηση και πληρότητα των εφαρμοζόμενων μέτρων.  Όπως επισημάνθηκε, για τους ρητινοκαλλιεργητές τα μέτρα έχουν ορίζοντα 15ετίας, θα καταβληθούν αποζημιώσεις συνολικού ύψους 6 εκατομμυρίων ευρώ, οι ρητινοκαλλιεργητές θα απασχοληθούν επί τρία χρόνια στα αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα και εν συνεχεία θα εγγραφούν για επτά χρόνια στον ΟΑΕΔ.

Αναλυτικά, το διευρυμένο πλέγμα στήριξης για τους ρητινοκαλλιεργητές μέλη των συνεταιρισμών των Δήμων Μαντουδίου – Λίμνης – Αγ. Άννας, Ιστιαίας – Αιδηψού κινείται στους εξής άξονες:

1ον. Η κατά προτεραιότητα συμμετοχή των ρητινοκαλλιεργητών σε όλα τα έργα και τις παρεμβάσεις αντιπλημμυρικής προστασίας και πρόληψης των πυρόπληκτων περιοχών.

2ον. Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση των ρητινοκαλλιεργητών.

3ον. Το ειδικό πρόγραμμα απασχόλησης ρητινοκαλλιεργητών των πυρόπληκτων περιοχών.

4ον. Στοχευμένη δράση του προγράμματος Leader για τη χρηματοδοτική στήριξη των ρητινοκαλλιεργητών ώστε να εξελίξουν την παραγωγική και επιχειρηματική τους δραστηριότητα.

Ακολούθως παρουσιάστηκε η δέσμη μέτρων στήριξης των  μελισσοκόμων πυρόπληκτων περιοχώ,  τα οποία ιεραρχούνται ως εξής:

1ον. Άμεση αποζημίωση από τον ΕΛΓΑ.

2ον. Κάλυψη από τον ΕΛΓΑ των απωλειών σε μελισσοσμήνη λόγω αναγκαστικής μεταφοράς.

3ον. Κάλυψη από τον ΕΛΓΑ και των απωλειών μετακινούμενων μελισσοκόμων

4ον. Επιχορήγηση των μελισσοκόμων για την απώλεια εξοπλισμού, πρώτων υλών και μέσων παραγωγής από το πλαίσιο της κρατικής αρωγής προς επιχειρήσεις.

5ον. Ειδική πρόβλεψη για την οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας.

6ον. Παροχή μελισσοτροφής για τη χειμερινή περίοδο.

7ον. Συμβολαιακή Μελισσοκομία για τις πυρόπληκτες περιοχές.

8ον. Δημιουργία μελισσοκομικών πάρκων στις πυρόπληκτες περιοχές.

9ον. Φύτευση μελισσοκομικών φυτών διαδοχικής ανθοφορίας κατά την αποκατάσταση του δάσους στις πυρόπληκτες περιοχές.

10ον. Επιδότηση στοχευμένων ακτοπλοϊκών μετακινήσεων για τη νομαδική μελισσοκομία.

11ον. Δημιουργία ειδικού καθεστώτος για την αποκατάσταση των μελισσιών με την ένταξή τους στο προβλεπόμενο θεσμικό πλαίσιο.

12ον. Δημιουργία Εθνικής Επιτροπής για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Μελισσοκομίας στην Ελλάδα. Υπό το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με τη συμμετοχή των αρμοδίων φορέων, αλλά και παραγωγών και ειδικών, δρομολογείται η δημιουργία Εθνικής Επιτροπής για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Μελισσοκομίας στην Ελλάδα – με την έδρα των εργασιών της την Εύβοια.

Διευρυμένο Πλέγμα Στήριξης Ρητινοκαλλιεργητών Πυρόπληκτων Περιοχών

Η Κυβέρνηση, σε συνεργασία με τα εμπλεκόμενα Υπουργεία και τους αρμόδιους Οργανισμούς, αλλά και σε επικοινωνία με τους ενδιαφερόμενους, διαμόρφωσε ένα διευρυμένο πλέγμα στήριξης ρητινοκαλλιεργητών πυρόπληκτων περιοχών το οποίο, αφενός, συνδέει τη στήριξη με την παραγωγή και την ανάπτυξη και, αφετέρου, έχει ένα μακρύ ορίζοντα που αγγίζει τη δεκαπενταετία, δημιουργώντας βιώσιμες συνθήκες για να παραμείνουν οι ρητινοκαλλιεργητές στον τόπο τους και να εξελιχθούν σε αυτόν. Το διευρυμένο πλέγμα στήριξης αφορά τους ρητινοκαλλιεργητές μέλη των συνεταιρισμών των Δήμων Μαντουδίου – Λίμνης – Αγ. Άννας, Ιστιαίας – Αιδηψού, Μεγαρέων και Λουτρακίου – Περαχώρας – Αγίων Θεοδώρων. Τα τέσσερα (4) συστατικά του εν λόγω διευρυμένου πλέγματος στήριξης είναι:

1ον. Η κατά προτεραιότητα συμμετοχή των ρητινοκαλλιεργητών σε όλα τα έργα και τις παρεμβάσεις αντιπλημμυρικής προστασίας και πρόληψης των πυρόπληκτων περιοχών. Οι ρητινοκαλλιεργητές -όπως και οι ΔΑΣΕ και οι ντόπιοι υλοτόμοι- πρόκειται να αξιοποιηθούν κατά προτεραιότητα -και όπου γίνεται με διαδικασίες απευθείας ανάθεσης- στα έργα καθαρισμού, στα αντιδιαβρωτικά και στα αντιπλημμυρικά έργα (Α’ και Β’ Προτεραιότητας), καθώς και σε άλλα συνοδά έργα και έργα συντήρησης αυτών για την επόμενη διετία – τριετία. Είναι κάτι που έχει αρχίσει και πραγματοποιείται στο πλαίσιο τόσο των καθαρισμών των πέριξ των δρόμων περιοχών, όσο και των αντιδιαβρωτικών έργων.

2ον. Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση των ρητινοκαλλιεργητών. Στο πλαίσιο της οικονομικής στήριξης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παράλληλα με την οικονομική ενίσχυση για το έτος 2020 ύψους 2,3 εκατ. ευρώ, διατίθεται επιπλέον οικονομική ενίσχυση για το 2021 ύψους 3,7 εκατ. ευρώ για τους ρητινοκαλλιεργητές των περιοχών της Β. Εύβοιας και των Γερανείων που επλήγησαν από τις μεγάλες πυρκαγιές του καλοκαιριού.

3ον. Το ειδικό πρόγραμμα απασχόλησης ρητινοκαλλιεργητών των πυρόπληκτων περιοχών. Με στόχο τη στήριξη των ρητινοκαλλιεργητών των περιοχών που επλήγησαν από τις μεγάλες πυρκαγιές, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα την απώλεια δασών που ήταν και το πεδίο της ρητινοκαλλιέργειας, διαμορφώνεται ένα ειδικό πρόγραμμα απασχόλησης από τον ΟΑΕΔ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ειδικότερα, το πρόγραμμα θα επιχορηγήσει την απασχόληση των ρητινοκαλλιεργητών μελών των συνεταιρισμών των παραπάνω δήμων σε θέσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με αντικείμενο την εργασία των ρητινοκαλλιεργητών στη βιώσιμη ανάπτυξη του δάσους των πυρόπληκτων περιοχών, υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση των αρμοδίων δασαρχείων. Τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος είναι τα εξής:

  • Η προτεινόμενη διάρκεια του προγράμματος απασχόλησης ορίζεται στα επτά (7) έτη.
  • Η διάρθρωση του προγράμματος θα εδράζεται σε έξι (6) κύκλους ανά τακτά διαστήματα την περίοδο 2021-2023, ώστε να μπορούν να ενταχθούν -μετά από μία τριετία ή διετία- στο πρόγραμμα και οι ρητινοκαλλιεργητές που θα απασχολούνται στα αντιδιαβρωτικά/αντιπλημμυρικά έργα.
  • Ο ΟΑΕΔ θα καλύψει το μισθολογικό και μη μισθολογικό κόστος της εργασίας τους σε θέσεις πλήρους απασχόλησης με πλήρη ασφαλιστική κάλυψη.
  • Η υλοποίηση του προγράμματος προϋποθέτει κατ’ εξαίρεση διάταξη που θα δώσει τη δυνατότητα στους πυρόπληκτους ρητινοκαλλιεργητές να εγγραφούν στο Μητρώο Ανέργων του ΟΑΕΔ, διατηρώντας ταυτόχρονα την ανενεργή συνεταιριστική ιδιότητά τους.
  • Η συμμετοχή των εν λόγω ρητινοκαλλιεργητών στο ειδικό πρόγραμμα απασχόλησης συνεπάγεται ότι από την πλευρά τους δεν δύνανται, αν θέλουν να παραμείνουν στο πρόγραμμα, να έχουν κάποια άλλη παράλληλη επαγγελματική δραστηριότητα, με εξαίρεση τη δραστηριότητά τους σε αγροτική (γεωργική ή κτηνοτροφική) εκμετάλλευση στο πλαίσιο των αγροτών του ειδικού καθεστώτος.
  • Ο μηνιαίος καθαρός μισθός ανέρχεται στα 800 ευρώ.
  • Ο συνολικός προϋπολογισμός εκτιμάται κοντά στα 70 εκατ. ευρώ σε βάθος 7ετίας.
  • Ο προϋπολογισμός του εν λόγω προγράμματος θα καλυφθεί μέσω της ενίσχυσης του ΟΑΕΔ από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.

Το έργο των ρητινοκαλλιεργητών, υπό την εποπτεία, την παρακολούθηση και την καθοδήγηση των δασικών υπηρεσιών/δασαρχείων και του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπως θα προσδιορίζεται από την πορεία ανάπτυξης του δάσους, θα περιλαμβάνει σταδιακή απομάκρυνση της καμένης δενδρώδους βλάστησης, θρυμματισμό της καμένης βλάστησης και διασκόρπιση αυτής, παρεμβάσεις για τον περιορισμό της άναρχης βλάστησης, φύλαξη/προστασία δασικών περιοχών, συμμετοχή σε δράσεις και προγράμματα πρόληψης για πυρκαγιά, απομάκρυνση της δασικής βλάστησης (εξαιτίας καιρικών φαινομένων), συντήρηση δασικών δρόμων, πυροπροστασία δάσους, κλπ.

4ον. Στοχευμένη δράση του προγράμματος Leader για τη χρηματοδοτική στήριξη των ρητινοκαλλιεργητών ώστε να εξελίξουν την παραγωγική και επιχειρηματική τους δραστηριότητα. Πρόκειται για δράση που θα προωθηθεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και θα ξεκινήσει μετά την ολοκλήρωση του επταετούς προγράμματος απασχόλησης των ρητινοκαλλιεργητών. Τα βασικά χαρακτηριστικά της εν λόγω δράσης θα είναι, μεταξύ άλλων, η δυνατότητα διαφοροποίησης της επαγγελματικής απασχόλησης, ο τριετής χρονικός ορίζοντας υλοποίησης της επένδυσης, με περιθώριο παράτασης άλλα δύο έτη – φτάνοντας τον χρονικό ορίζοντα μιας πενταετίας, το υψηλό (το μέγιστο δυνατό) ποσοστό επιδότησης της επένδυσης και η δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων του κεφαλαίου της ίδιας συμμετοχής  της επένδυσης. Θα προβλεφθεί στο πλαίσιο του σχεδιασμού των τοπικών στρατηγικών Leader του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης. Τα τοπικά αναπτυξιακά προγράμματα χρηματοδοτούν επενδύσεις επιχειρηματικότητας στους τομείς της μεταποίησης, βιοτεχνίας, οικοτεχνίας, αγροτουρισμού, κλπ., παρέχοντας τη δυνατότητα διαφοροποίησης της γεωργικής δραστηριότητας και τόνωσης του κοινωνικού ιστού των πυρόπληκτων περιοχών. 

Πακέτο Μέτρων Στήριξης Μελισσοκόμων Πυρόπληκτων Περιοχών

Η Κυβέρνηση, σε συνεργασία με τα εμπλεκόμενα Υπουργεία και τους αρμόδιους Οργανισμούς, αλλά και σε επικοινωνία με τους ενδιαφερόμενους, διαμόρφωσε ένα πακέτο μέτρων στήριξης των μελισσοκόμων, των οποίων η παραγωγική δραστηριότητα επλήγη από τις μεγάλες πυρκαγιές του καλοκαιριού. Ειδικότερα, τα μέτρα στήριξης είναι τα εξής:

1ον. Άμεση αποζημίωση από τον ΕΛΓΑ. Ο ΕΛΓΑ προχωρά, σε συνέχεια των σχετικών ελέγχων και εκτιμήσεων επί των ζημιών, στην άμεση -εντός των επόμενων εβδομάδων- χορήγηση αποζημίωσης των ασφαλισθέντων στον οργανισμό, η οποία θα αντιστοιχεί στο 100% της προβλεπόμενης κάλυψης, δηλαδή 84 ευρώ για κάθε κυψέλη, περιλαμβάνοντας και τα μελισσοσμήνη αυτής.

2ον. Κάλυψη από τον ΕΛΓΑ των απωλειών σε μελισσοσμήνη λόγω αναγκαστικής μεταφοράς. Ο ΕΛΓΑ, λαμβάνοντας υπόψη τις έκτακτες συνθήκες που διαμορφώθηκαν κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών (όπου μελισσοκόμοι αναγκάστηκαν να μεταφέρουν τις κυψέλες τους κατά τη διάρκεια της ημέρας και όχι τη νύχτα), θα αποζημιώσει και τους ασφαλισθέντες μελισσοκόμους που υπέστησαν απώλεια στα μελισσοσμήνη τους (και όχι στις κυψέλες).

3ον. Κάλυψη από τον ΕΛΓΑ και των απωλειών μετακινούμενων μελισσοκόμων. Ο ΕΛΓΑ, στο πλαίσιο των ενεργειών του για τη στήριξη όσων επλήγησαν και δικαιούνται αποζημίωσης, προσαρμόζει τη διαδικασία του στις εν λόγω συνθήκες, με αποτέλεσμα και οι μετακινούμενοι -προς τις πυρόπληκτες περιοχές- μελισσοκόμοι που έχασαν τα μελίσσια τους στις πυρκαγιές να μπορούν να δηλώσουν τις απώλειές τους στους ανταποκριτές του ΕΛΓΑ στις πυρόπληκτες περιοχές, να υποβληθούν σε ελέγχους και να βεβαιώσουν -με σχετική τεκμηρίωση- τη μετακίνηση και τοποθέτηση στην πυρόπληκτη περιοχή.

4ον. Επιχορήγηση των μελισσοκόμων για την απώλεια εξοπλισμού, πρώτων υλών και μέσων παραγωγής από το πλαίσιο της κρατικής αρωγής προς επιχειρήσεις. Το Υπουργείο Οικονομικών, σε συνεργασία με την Περιφέρεια και τις επιτροπές κρατικής αρωγής, παρέχει επιχορήγηση που ανέρχεται στο 70% της εκτιμηθείσας ζημιάς και αφορά ζημιές που προκλήθηκαν από την πυρκαγιά σε στοιχεία ενεργητικού (με εξαίρεση τις κυψέλες), όπως κτιριακές εγκαταστάσεις, εξοπλισμός, πρώτες ύλες, εμπορεύματα, φορτηγά αυτοκίνητα δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης, καθώς και αυτοκίνητα επαγγελματικής χρήσης, μέσα παραγωγής, συμπεριλαμβανομένου και του εγγείου κεφαλαίου, και αποθηκευμένα προϊόντα, τα οποία καταγράφηκαν ως κατεστραμμένα.

5ον. Ειδική πρόβλεψη για την οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μέσω ειδικής πρόβλεψης, ενισχύει καθοριστικά την οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας (Δράση 3.2) που επλήγη από τις μεγάλες πυρκαγιές. Συγκεκριμένα, για τους πληττόμενους νομάδες-μελισσοκόμους θα επιτραπεί η ένταξη στην εν λόγω δράση των μελισσοκόμων με τουλάχιστον 30 κατεχόμενες/ασφαλισμένες κυψέλες.

6ον. Παροχή μελισσοτροφής για τη χειμερινή περίοδο. Σε συνεργασία με την Περιφέρεια, αλλά και με ιδιώτες, διαμορφώνεται ένα σχήμα στήριξης των μελισσοκόμων των πυρόπληκτων περιοχών για τη συντήρηση του μελισσιού μια και οι συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί δεν επιτρέπουν τη χωρίς περαιτέρω στήριξη συντήρηση της παραγωγής.

7ον. Συμβολαιακή Μελισσοκομία για τις πυρόπληκτες περιοχές. Σε ένα πλαίσιο συνεργασίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και των τραπεζικών ιδρυμάτων, διαμορφώνεται ένα σχήμα συμβολαιακής μελισσοκομίας, βάσει του οποίου το τραπεζικό ίδρυμα συνάπτει δανειακή σχέση τόσο με τους παραγωγούς, όσο και με τη μεταποιητική επιχείρηση, ώστε μέσα από τη χορήγηση «ανοικτής» πίστωσης για την κάλυψη σημαντικού μέρους του κόστους παραγωγής να προχωρά η παραγωγική διαδικασία και ο παραγωγός να ανταποκρίνεται έναντι της συμφωνίας με την επιχείρηση.

8ον. Δημιουργία μελισσοκομικών πάρκων στις πυρόπληκτες περιοχές. Από τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με τους τοπικούς μελισσοκομικούς συλλόγους -και ιδιαιτέρως με την Ομοσπονδία Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδος- και την τοπική αυτοδιοίκηση, δρομολογείται η δημιουργία μελισσοκομικών πάρκων, όπου θα πραγματοποιείται αειφόρος διαχείριση και προστασία της αυτοφυούς μελισσοκομικής χλωρίδας, με σκοπό την κάλυψη των αναγκών των μελισσιών που εγκαθίστανται στα όρια του πάρκου.

9ον. Φύτευση μελισσοκομικών φυτών διαδοχικής ανθοφορίας κατά την αποκατάσταση του δάσους στις πυρόπληκτες περιοχές. Συγκεκριμένα, σε ένα πλαίσιο συνεργασίας των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στο πρόγραμμα της αποκατάστασης και αναδάσωσης των καμένων περιοχών -όπως αυτές της Β. Εύβοιας- θα συμπεριλαμβάνονται και μελισσοκομικοί θάμνοι και δένδρα που υπήρχαν στις καμένες περιοχές και δεν μπορούν να αναβλαστήσουν μόνα τους και τα οποία ενδείκνυται να φυτευτούν στα πρανή των αγροτικών-δασικών δρόμων.

10ον. Επιδότηση στοχευμένων ακτοπλοϊκών μετακινήσεων για τη νομαδική μελισσοκομία. Ειδικότερα, υπό το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, διαμορφώνεται ένα πρόγραμμα προώθησης της νομαδικής μελισσοκομίας προς συγκεκριμένα νησιά και νησιωτικές περιοχές της χώρας, μέσω της επιδότησης της ακτοπλοϊκής μετακίνησης, για μελισσοκόμους που είτε έχουν την έδρα τους εντός των πυρόπληκτων περιοχών, είτε έχουν την έδρα τους εκτός των πυρόπληκτων περιοχών, αλλά δραστηριοποιούνταν εντός.

11ον. Δημιουργία ειδικού καθεστώτος για την αποκατάσταση των μελισσιών με την ένταξή τους στο προβλεπόμενο θεσμικό πλαίσιο. Σε ένα πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, του ΕΛΓΑ και της Περιφέρειας, σε πυρόπληκτες περιοχές που καταστράφηκαν μελίσσια και για τις περιπτώσεις εκτός του προβλεπόμενου θεσμικού πλαισίου, θα παρασχεθεί σχετική ενίσχυση σε κατά κύριο επάγγελμα μελισσοκόμους για να αποκαταταστήσουν μέρος της απώλειάς τους από τις πυρκαγιές -κατόπιν πειστικής τεκμηρίωσης- με την προϋπόθεση ότι το σύνολο των μελισσιών τους -όπως αυτό θα διαμορφωθεί μετά την αποκατάσταση- θα παραμείνει ασφαλιστικά και φορολογικά ενήμερο -τουλάχιστον- για την επόμενη πενταετία.

12ον. Δημιουργία Εθνικής Επιτροπής για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Μελισσοκομίας στην Ελλάδα. Υπό το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με τη συμμετοχή των αρμοδίων φορέων, αλλά και παραγωγών και ειδικών, δρομολογείται η δημιουργία Εθνικής Επιτροπής για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Μελισσοκομίας στην Ελλάδα – με την έδρα των εργασιών της την Εύβοια.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

ΔΙΑΒΑΣΤΕ