Σαν σήμερα το 1966, το επιβατηγό-οχηματαγωγό «Ηράκλειον» βυθίζεται κοντά στη Φαλκονέρα και η Ελλάδα ξυπνά σε ένα από τα πιο σκοτεινά της μεταπολεμικά ξημερώματα.
Η τραγωδία, με εκατοντάδες νεκρούς και ακόμη και σήμερα αβέβαιο αριθμό θυμάτων, γίνεται σύμβολο των παθογενειών της ελληνικής ναυτιλίας.
Το πλοίο και το δρομολόγιο
Το «Ηράκλειον», επιβατηγό–οχηματαγωγό κλειστού τύπου της εταιρείας Αδελφών Τυπάλδου, εξυπηρετούσε τη γραμμή Κρήτη–Πειραιάς. Το μοιραίο ταξίδι ξεκινά από τη Σούδα το βράδυ της 7ης Δεκεμβρίου 1966, μεταφέροντας επιβάτες, φορτηγά και εμπορεύματα. Το πλοίο πλέει προς το Μυρτώο Πέλαγος με άσχημο καιρό, αλλά χωρίς κάποια επίσημη προειδοποίηση για επικινδυνότητα.
Η βύθιση μέσα σε λίγα λεπτά
Γύρω στις 2.30 τα ξημερώματα, κοντά στη βραχονησίδα Φαλκονέρα, το «Ηράκλειον» χάνεται σχεδόν ακαριαία. Η Ανωτάτη Επιτροπή Ναυτικών Ατυχημάτων θα διαπιστώσει αργότερα ότι το πλοίο παρουσιάζει κακή διακυβέρνηση, χάνει τον δεξιό καταπέλτη του και κατακλύζεται από νερά στο γκαράζ, με αποτέλεσμα να γείρει απότομα και να βυθιστεί μέσα σε λίγα μόλις λεπτά. Οι καιρικές συνθήκες κάνουν κάθε προσπάθεια διάσωσης σχεδόν αδύνατη.
Το φορτηγό–ψυγείο που έσπασε τον καταπέλτη
Καθοριστική θεωρείται η παρουσία ενός υπέρβαρου φορτηγού–ψυγείου, το οποίο –σύμφωνα με μαρτυρίες– είχε φορτωθεί τελευταίο και δεν είχε δεθεί σωστά. Με τους ισχυρούς κλυδωνισμούς, άρχισε να χτυπά με ορμή τις θύρες του πλοίου, ώσπου έσπασε τον δεξιό καταπέλτη και κατέληξε στη θάλασσα. Από το τεράστιο άνοιγμα εισβάλλουν μαζικά νερά, το γκαράζ πλημμυρίζει και το πλοίο χάνει κάθε ευστάθεια. Η ανατροπή είναι αναπόφευκτη.
Θύματα και επιζώντες – Η αβεβαιότητα των αριθμών
Περίπου 47 άνθρωποι καταφέρνουν να σωθούν και δεκάδες σοροί εντοπίζονται στη θάλασσα τις επόμενες ημέρες. Ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων παραμένει αντικείμενο συζήτησης: οι επίσημες εκδοχές κυμαίνονται μεταξύ 217 και άνω των 270 νεκρών, ενώ πολλοί μιλούν για ακόμη μεγαλύτερο απολογισμό, λόγω μη καταγεγραμμένων ή ανασφάλιστων επιβατών. Για δεκάδες οικογένειες, η Φαλκονέρα γίνεται άδειο μνήμα.
Δίκες, ευθύνες και πολιτικό παρασκήνιο
Η δικαστική έρευνα αποκαλύπτει ένα πλοίο που μετασκευάστηκε σε φέρι μποτ με παρατυπίες και συνέχισε να ταξιδεύει χάρη σε πλαστογραφημένα ή παράτυπα πιστοποιητικά αξιοπλοΐας. Η δίκη του 1968 στο Κακουργιοδικείο Πειραιά καταλήγει σε καταδίκες στελεχών της εταιρείας Τυπάλδου, όταν όμως ο φάκελος κλείνει οριστικά το 1969, πολλοί θεωρούν ότι η Δικαιοσύνη δεν απέδωσε τις πραγματικές ευθύνες.
Η τραγωδία του «Ηράκλειον» μένει στη συλλογική μνήμη ως ο «Τιτανικός της Κρήτης».
Όσα έγιναν σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο
877 – Ο Λουδοβίκος ο Τραυλός (γιος του Κάρολου του Φαλακρού) στέφεται βασιλιάς της Δυτικής Φραγκίας.
1660 – Για πρώτη φορά εμφανίζεται σε αγγλική θεατρική σκηνή γυναίκα ηθοποιός. Η ηθοποιός (η Μάργκαρετ Χιουζ ή η Αν Μάρσαλ) υποδύεται τη Δεισδαιμόνα στον Οθέλλο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ.
1813 – Πρεμιέρα της 7ης Συμφωνίας του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν.
1854 – Στο αποστολικό του διάταγμα Ineffabilis Deus, ο Πάπας Πίος Θ΄ κηρύσσει το δογματικό ορισμό της Αμώμου Σύλληψης, η οποία υποστηρίζει ότι η Παναγία συνελήφθη χωρίς το προπατορικό αμάρτημα.
1864 – Ο Πάπας Πίος Θ΄ εκδίδει την εγκύκλιο Quanta cura με την οποία αποτυπώνει την εξουσία της Καθολικής Εκκλησίας και καταδικάζει διάφορες φιλελεύθερες ιδέες.
1907 – Ο Γουσταύος Ε΄ ανέρχεται στον σουηδικό θρόνο.
1912 – Οι ηγέτες της Γερμανικής Αυτοκρατορίας συνέρχονται σε αυτοκρατορικό πολεμικό συμβούλιο για να συζητήσουν το ενδεχόμενο να ξεσπάσει πόλεμος.
1914 – Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: Μία μοίρα του βρετανικού βασιλικού ναυτικού νικά μία μοίρα του γερμανικού αυτοκρατορικού στόλου στη ναυμαχία των νήσων Φώκλαντ στο νότιο Ατλαντικό ωκεανό.
1941 – Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: Ο Αμερικανός πρόεδρος Φραγκλίνος Ρούζβελτ κηρύσσει τον πόλεμο στην Ιαπωνία.
1941 – Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: Ιαπωνικές δυνάμεις εισβάλλουν ταυτόχρονα στη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη, το Χονγκ Κονγκ, τις Φιλιππίνες και τις Ολλανδικές Ανατολικές Ινδίες.
1955 – Το Συμβούλιο της Ευρώπης υιοθετεί την Ευρωπαϊκή σημαία.
1962 – Εργαζόμενοι σε τέσσερις εφημερίδες της Νέας Υόρκης (που αργότερα θα αυξηθούν σε εννέα) κατεβαίνουν σε απεργία, η οποία θα διαρκέσει 114 ημέρες.
1963 – Αστραπή χτυπάει Boeing 707 της Pan Am, το οποίο συντρίβεται στο Μέριλαντ σκοτώνοντας και τους 81 επιβαίνοντες.
1965 – Η Εκκλησία της Ελλάδος διατυπώνει ενστάσεις για την άρση των αφορισμών μεταξύ του Πάπα Παύλου ΣΤ΄ και του Πατριάρχη Αθηναγόρα.
1966 – Το ελληνικό πλοίο Ηράκλειον βυθίζεται στο Αιγαίο Πέλαγος, με απολογισμό πάνω από 200 νεκρούς.
1969 – Η πτήση 954 της Ολυμπιακής Αεροπορίας προσκρούει σε βουνό έξω από την Κερατέα σκοτώνοντας 90 άτομα στο χειρότερο δυστύχημα με Douglas DC-6 στην ιστορία.
1971 – Ινδο-Πακιστανικός Πόλεμος: Το ινδικό ναυτικό πραγματοποιεί επίθεση στο Καράτσι του δυτικού Πακιστάν.
1971 – Ο καρδιοχειρουργός Γεώργιος Τόλης πραγματοποιεί την πρώτη επαναγγείωση μυοκαρδίου με παρακαμπτήριο φλεβικό μόσχευμα στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός.
1972 – Boeing 737 της United Airlines συντρίβεται μετά τη διακοπή απόπειρας προσγείωσης στο Σικάγο, σκοτώνοντας 45 άτομα. Αυτή είναι η πρώτη απώλεια ενός Boeing 737.
1974 – Το ελληνικό δημοψήφισμα του 1974 έχει ως αποτέλεσμα την κατάργηση της μοναρχίας στην Ελλάδα.
1980 – Ο πρώην Beatle Τζον Λένον δολοφονείται από τον Μαρκ Ντέιβιντ Τσάπμαν μπροστά από το κτίριο Ντακότα στη Νέα Υόρκη.
1987 – Ψυχρός Πόλεμος: Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρόναλντ Ρήγκαν και ο Σοβιετικός ηγέτης Μιχαήλ Γκορμπατσώφ υπογράφουν στον Λευκό Οίκο τη Συνθήκη για τις Πυρηνικές Δυνάμεις Μεσαίου Βεληνεκούς.
1987 – Ισραηλινό άρμα μάχης σκοτώνει τέσσερις Παλαιστίνιους πρόσφυγες και τραυματίζει επτά άλλους κατά τη διάρκεια ενός τροχαίου ατυχήματος στα σύνορα του Ισραήλ με τη Λωρίδα της Γάζας. Το γεγονός πυροδοτεί την Πρώτη Ιντιφάντα.
1991 – Οι ηγέτες της Ρωσίας, Ουκρανίας και Λευκορωσίας συμφωνούν στη διάλυση της ΕΣΣΔ και τη δημιουργία της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών (Κ.Α.Κ.) με πρωτεύουσα το Μινσκ.
2020 – Το Νεπάλ και η Κίνα συμφωνούν ότι το ύψος του υψηλότερου βουνού της Γης, του Έβερεστ, είναι 8.848,86 μέτρα.
2021 – Η Αυστραλία, ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο προσχωρούν στο διπλωματικό μποϊκοτάζ των επερχόμενων Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στο Πεκίνο υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, επικαλούμενες τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Κίνα στην περιοχή Σιντζιάνγκ και το συνεχιζόμενο πάγωμα των υπουργικών επαφών του Πεκίνου με την Καμπέρα.
Γεννήσεις
65 π.Χ. – Οράτιος, Ρωμαίος ποιητής
1542 – Μαρία Α΄, βασίλισσα της Σκωτίας
1708 – Φραγκίσκος Α΄, αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
1815 – Άντολφ φον Μέντσελ, Γερμανός ζωγράφος και εικονογράφος
1832 – Μπιέρνστιερνε Μπιέρνσον, Νορβηγός συγγραφέας
1842 – Αλφόνς Μπορελλύ, Γάλλος αστρονόμος
1861 – Αριστίντ Μαγιόλ, Γάλλος γλύπτης και ζωγράφος
1861 – Ζωρζ Μελιές, Γάλλος σκηνοθέτης
1864 – Καμίλ Κλοντέλ, Γαλλίδα εικονογράφος και γλύπτρια
1865 – Γιαν Σιμπέλιους, Φινλανδός συνθέτης
1886 – Ντιέγκο Ριβέρα, Μεξικανός ζωγράφος
1890 – Μπόχουσλαβ Μαρτίνου, Τσέχος συνθέτης
1911 – Νίκος Γκάτσος, Έλληνας ποιητής και στιχουργός
1918 – Γιώργος Σουρέλης, Ελληνας συγγραφέας
1929 – Ζεράρ ντε Βιλιέ, Γάλλος συγγραφέας
1930 – Μαξιμίλιαν Σελλ, Αυστριακός ηθοποιός και σκηνοθέτης
1936 – Ντέιβιντ Καραντάιν, Αμερικανός ηθοποιός
1938 – Τζον Κουφούρ, Γκανέζος πολιτικός
1940 – Θύμιος Καρακατσάνης, Έλληνας ηθοποιός και σκηνοθέτης
1943 – Τζιμ Μόρισον, Αμερικανός τραγουδιστής (The Doors)
1945 – Τζον Μπάνβιλ, Ιρλανδός συγγραφέας και δημοσιογράφος
1950 – Ουλφ Έκμαν, Σουηδός εκκλησιαστικός ηγέτης
1953 – Κιμ Μπέισινγκερ, Αμερικανίδα ηθοποιός
1959 – Τζιμ Γιονγκ Κιμ, Κορεάτης ιατρός
1962 – Μάρτι Φρίντμαν, Αμερικανός κιθαρίστας (Megadeth)
1962 – Νίκος Καραγεωργίου, Έλληνας ποδοσφαιριστής
1966 – Σινέντ Ο’ Κόνορ, Ιρλανδή τραγουδίστρια
1968 – Μάικλ Κόουλ, Αμερικανός αθλητικός σχολιαστής
1976 – Ντόμινικ Μόναχαν, Βρετανός ηθοποιός
1978 – Ίαν Σομερχάλντερ, Αμερικανός ηθοποιός
1982 – Νίκι Μινάζ, τραγουδίστρια από το Τρινιντάντ
1985 – Ντουάιτ Χάουαρντ, Αμερικανός καλαθοσφαιριστής
Θάνατοι
899 – Αρνούλφος της Καρινθίας, αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
1186 – Μπέρτολτ Δ’, δούκας του Τσέρινγκεν
1383 – Βεγκέσλαος Α’, δούκας του Λουξεμβούργου
1521 – Χριστίνα της Σαξονίας, βασίλισσα της Σουηδίας, της Νορβηγίας και της Δανίας
1793 – Μαντάμ Ντυμπαρύ, Γαλλίδα κόμισσα
1831 – Τζέιμς Χόμπαν, Ιρλανδός αρχιτέκτονας
1864 – Τζορτζ Μπουλ, Άγγλος μαθηματικός και φιλόσοφος
1894 – Παφνούτι Τσεμπισιόφ, Ρώσος μαθηματικός
1903 – Χέρμπερτ Σπένσερ, Άγγλος φιλόσοφος
1907 – Όσκαρ Β΄, βασιλιάς της Σουηδίας
1955 – Χέρμαν Βέιλ, Γερμανός μαθηματικός, θεωρητικός φυσικός και φιλόσοφος
1971 – Ελένη Ουράνη, Ελληνίδα ποιήτρια
1975 – Γκάρι Τέην, Νεοζηλανδός μπασίστας (Uriah Heep)
1978 – Γκόλντα Μέιρ, Ισραηλινή πολιτικός
1980 – Τζον Λένον, Άγγλος μουσικός και τραγουδιστής (The Beatles)
1984 – Νίκολας Ντίνγκλι, ντράμερ των Hanoi Rocks
1989 – Γκόλφω Μπίνη, Ελληνίδα ηθοποιός
1994 – Σέμνη Καρούζου, Ελληνίδα αρχαιολόγος
2000 – Ιονάτανα Ιονάτανα, πρωθυπουργός του Τουβαλού
2004 – Ιωάννης Μπούτος, Έλληνας πολιτικός
2004 – Ντάιμπαγκ Νταρέλ, Αμερικανός κιθαρίστας (Pantera, Damageplan)
2016 – Τζον Γκλεν, Αμερικανός αστροναύτης και πολιτικός
