Στις 9 Δεκεμβρίου 1968 η Εύβοια βυθίστηκε στο πένθος, εξαιτίας μιας τραγωδίας στο λιγνιτωρυχείο στο Αλιβέρι.

Επτά λιγνιτωρύχοι βρήκαν ακαριαίο θάνατο, 170 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης. Προηγήθηκε υπόγεια έκρηξη, η οποία διέλυσε την οροφή της στοάς, με αποτέλεσμα να καταπλακώσει τους εργάτες. Το λιγνιτωρυχείο σταμάτησε τη λειτουργία του δώδεκα χρόνια αργότερα…

«Το συνεργείο του θανάτου»

Σύμφωνα με τη «Μηχανή του Χρόνου» εκείνη την Κυριακή η βάρδια 4-12 έφτασε στο λιγνιτωρυχείο Αλιβερίου. Οι 170 λιγνιτωρύχοι φόρεσαν την αδιάβροχη στολή τους και τα ηλεκτρικά φαναράκια στα κούτελά τους. Αφού πήραν το κλουβί με το καναρίνι, κατέβηκαν στα έγκατα της γης. Το καναρίνι ήταν το απαραίτητο για τους εργάτες στα ορυχεία, αφού αν υπήρχαν δηλητηριώδη αέρια στο χώρο, το πουλί το αντιλαμβανόταν πρώτο και με την αλλαγή στη στάση του, οι εργάτες λάμβαναν το σήμα κινδύνου, για διαρροή μεθανίου ή άνθρακα.

Το συγκρότημα των λιγνιτωρυχείων είχε δύο «πηγάδια». Το ένα βάθους 120 μέτρων και το άλλο περίπου 200 μέτρων. Το «συνεργείο του θανάτου» όπως χαρακτηρίστηκε εργαζόταν στο πρώτο. Στις 9:15 έγινε μια ισχυρή έκρηξη. Οι επτά εργάτες σκοτώθηκαν ακαριαία από τις επακόλουθες κατεδαφίσεις. Μοναδικός επιζών, το καναρίνι. «Τα φώτα έσβησαν. Οι εξαεριστήρες έπαψαν να λειτουργούν. Μία πηχτή σκόνη και πυκνός καπνός μας εμπόδιζαν στην αναπνοή ενώ τα πρόσωπά μας βυθίστηκαν στη λάσπη», ανέφερε στον Τύπο της εποχής ένας από τους επιζώντες.

Οι κραυγές απελπισίας των τραυματισμένων δονούσαν το χώρο. Χρησιμοποιώντας τα φανάρια που φορούσαν στο κεφάλι σύρθηκαν μέχρι τον αναβατήρα, ο οποίος, όμως, είχε ακινητοποιηθεί. «Ευτυχώς όμως που υπήρχε και δεύτερη έξοδος. Αυτή μας έσωσε. Χωρίς την δεύτερη έξοδο ίσως και οι 162 της βάρδιας να μη ζούσαμε σήμερα», πρόσθεσε ο επιζώντας.

Το λάθος του επιστάτη

Από την πρώτη στιγμή ο επιστάτης του μοιραίου συνεργείου, θεωρήθηκε ως ο κύριος υπεύθυνος της τραγωδίας, την οποία βέβαια πλήρωσε με την ζωή του. Ο ίδιος είχε εντολή να σπάσει το σιδερένιο υποστήλωμα που συγκρατούσε τον θόλο, προκειμένου να διευκολυνθεί η μετακίνηση των εργατών. Παρά τη δεκαετή εμπειρία του σε ορυχεία της Ελλάδας και του εξωτερικού κατηγορήθηκε εκ των υστέρων ότι δεν σκέφτηκε. Ενώ σε αντίστοιχες περιπτώσεις χρησιμοποιείται οξυγόνο, εκείνος προτίμησε τις εκρηκτικές ύλες.

Ο συνάδελφός του με τον οποίο τοποθέτησαν το δυναμίτη δήλωσες: «Μαζί πήραμε δυο καψούλια και τα γεμίσαμε. Σ’ απόσταση πέντε μέτρων ήσαν οι εκρηκτικές ύλες. Επρόκειτο για 5 κάσες. Η κάθε κάσα περιείχε 10 πάκα δυναμίτη, βάρους 25 κιλών. Μ’ έστειλε να κρυφτώ στην καμπύλη της στοάς. Προς την αντίθετη πλευρά έστειλε έναν άλλον. Είκοσι λεπτά αργότερα άκουσα τρομακτικό κρότο». Ο επιστάτης και έξι λιγνιτωρύχοι σκοτώθηκαν.

Το λιγνιτωρυχείο Αλιβερίου

Το λιγνιτωρυχείο βρίσκεται 4 χιλιόμετρα βόρεια της πόλης του Αλιβερίου κοντά στο χωριό Άγιος Λουκάς. Ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1873. Ωστόσο, μία πλημμύρα που εκδηλώθηκε στην περιοχή, κατέστρεψε τις επιφανειακές εγκαταστάσεις και η εξόρυξη σταμάτησε το 1897 για να αρχίσει ξανά μετά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο.

Η βιομηχανική εκμετάλλευσή του πραγματοποιήθηκε κυρίως κατά τα έτη 1950 – 1980. Το 1951 η ΔΕΗ ανέλαβε την υπόγεια εκμετάλλευση των ορυχείων, εφαρμόζοντας σύγχρονες και ασφαλέστερες μεθόδους εξόρυξης, στα πλαίσια του εξηλεκτρισμού της χώρας. Από το χώρο του ορυχείου, ο λιγνίτης μεταφερόταν μέσω σιδηροδρομικής γραμμής στον Κάραβο Αλιβερίου, όπου χτίστηκε το πρώτο ατμοηλεκτρικό εργοστάσιο της χώρας.

Παρά τις προσπάθειες της ΔΕΗ, το ορυχείο είχε ένα άλυτο πρόβλημα. Τα υπόγεια ύδατα της περιοχής. Αυτό σήμαινε ότι έπρεπε να πραγματοποιείται συνεχής άντληση του νερού στην επιφάνεια, κάτι αρκετά κουραστικό και δαπανηρό ενώ μετά την ολοκλήρωση των εξορύξεων, εμφάνιζε ένα σύνθετο περιβάλλον υδρολογικών, γεωχημικών και γεωτεχνικών συνθηκών.

Μετά το δυστύχημα του 1968 το μέλλον του ορυχείου προβλεπόταν δυσοίωνο. Από το 1953 έως το 1985 δεκάδες ακρωτηριάστηκαν και πέθαναν από πνευμονοπάθειες ή καρκίνο. Στις αρχές του 1980, η εκμετάλλευση των αποθεμάτων κρίθηκε οικονομικά ασύμφορη. Έκτοτε διεκόπη τόσο η υπόγεια όσο και η επιφανειακή εξόρυξη του λιγνίτη. Σταμάτησε οριστικά την δεκαετία του 1990 και ήταν από τα τελευταία λιγνιτωρυχεία που δούλεψαν υπόγεια.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

536: Ο Βυζαντινός στρατηγός, Βελισάριος, ανακαταλαμβάνει τη Ρώμη από τους Οστρογότθους.

730: Οι Χάζαροι υπό τον Μπαρτζίκ νικούν στην Αρνταμπίλ τον στρατό του Χαλιφάτου των Ομεϋαδών και σκοτώνουν το διοικητή του, αλ-Τζαράχ αλ-Χακαμί.

1714: Η Οθωμανική αυτοκρατορία κηρύσσει τον πόλεμο στην Βενετία. Είναι ο 7ος πόλεμος ανάμεσά τους και θα έχει ως αποτέλεσμα να εκδιωχθούν οι Βενετσιάνοι από την Πελοπόννησο και να υπαχθεί στους Οθωμανούς.

1793: Εκδίδεται η «The Minerva», η πρώτη καθημερινή εφημερίδα της Νέας Υόρκης, από τον λεξικογράφο Νόα Γουέμπστερ.

1824: Πραγματοποιείται η μάχη του Αγιακούτσο. Ο στρατηγός Αντόνιο Χοσέ Ντε Σούκρε νικά τον Ισπανικό Στρατό και εξασφαλίζει την ανεξαρτησία του Περού.

1851: Ιδρύεται στο Μόντρεαλ η πρώτη Χριστιανική Αδελφότητα Νέων στη Βόρεια Αμερική.

1892: Ιδρύεται η αγγλική ποδοσφαιρική ομάδα Νιούκασλ Γιουνάιτεντ.

1898: Καταγράφεται η πρώτη ημέρα της αυτόνομης Κρήτης. Φτάνει στα Χανιά και αναλαμβάνει Ύπατος Αρμοστής Κρήτης, εκ μέρους των Μεγάλων Δυνάμεων ο διάδοχος πρίγκιπας Γεώργιος.

1905: Με νόμο στη Γαλλία επέρχεται ο διαχωρισμός Κράτους και Εκκλησίας.

1912: Το υποβρύχιο «Δελφίν», με κυβερνήτη τον Υποπλοίαρχο Στέφανο Παπαρρηγόπουλο, επιτίθεται με τορπίλες κατά του τουρκικού θωρηκτού «Μετζιτιέ». Είναι η πρώτη αναφερόμενη στην παγκόσμια ναυτική ιστορία επιχείρηση υποβρυχίου με τορπίλη.

1917: Κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα τουρκικά στρατεύματα παραδίδουν την Ιερουσαλήμ στα βρετανικά.

1919: Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Ελευθέριος Βενιζέλος, αναχωρεί για το Παρίσι, με σκοπό να παραβρεθεί στον καταρτισμό της οριστικής Συνθήκης Ειρήνης με την Τουρκία, της Συνθήκης των Σεβρών.

1921: Πραγματοποιείται απόπειρα δολοφονίας εναντίον του ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη. Τραυματίζεται στην κοιλιακή χώρα από πυροβολισμό.

1923: Συλλαλητήριο των φιλοβασιλικών οργανώσεων λαμβάνει χώρα στις Στήλες του Ολυμπίου Διός. Στα επεισόδια που ακολουθούν σκοτώνονται 8 άτομα και τραυματίζονται 16.

1929: Παραιτείται από πρόεδρος της Δημοκρατίας, για λόγους υγείας, ο Παύλος Κουντουριώτης. Αντικαταστάτης του θα εκλεγεί ο Αλέξανδρος Ζαΐμης.

1931: Εγκαθίσταται η Δεύτερη Ισπανική Δημοκρατία με την ψήφιση του Συντάγματος.

1940: Το χαρμόσυνο άγγελμα της απελευθέρωσης του Αργυροκάστρου μεταδίδεται σε ολόκληρη την Ελλάδα με κωδωνοκρουσίες.

1941: Η Κίνα κηρύσσει πόλεμο εναντίον της Ιαπωνίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας.

1946: Αρχίζουν οι δευτερεύουσες δίκες της Νυρεμβέργης, με τη δίκη των γιατρών του Γ’ Ράιχ, που κατηγορούνται για πειράματα ευγονικής στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

1961: Η Τανγκανίκα αποκτά την ανεξαρτησία της από τη Μεγάλη Βρετανία.

1962: Ιδρύεται το Εθνικό Πάρκο Απολιθωμένου Δάσους στην Αριζόνα.

1963: Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής παραιτείται αιφνιδιαστικά από την αρχηγία του κόμματος της ΕΡΕ και αναχωρεί για το Παρίσι, συνοδευόμενος από τη σύζυγό του, Αμαλία.

1963: Στις ΗΠΑ, το FBI καταλήγει ότι, ο Λι Χάρβεϊ Οσβαλντ ενήργησε από μόνος του στη δολοφονία του προέδρου Τζον Κένεντι.

1967: Ο Νικολάε Τσαουσέσκου, εκτός από πανίσχυρος γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος, γίνεται και πρόεδρος της Ρουμανίας.

1968: Από έκρηξη σε στοά των λιγνιτωρυχείων Αλιβερίου προκαλούνται 7 νεκροί και 21 τραυματίες. Το τραγικό συμβάν οφείλεται σε λάθος του υπευθύνου για τον χειρισμό εκρηκτικών.

1968: Παρουσιάζεται το πρώτο «ποντίκι» για ηλεκτρονικό υπολογιστή στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ των ΗΠΑ.

1970: Το ζεύγος Κωνσταντίνου και Αμαλίας Καραμανλή υποβάλλει αγωγή διαζυγίου σε γαλλικό δικαστήριο.

1981: Η Νέα Δημοκρατία εκλέγει νέο αρχηγό, μετά την παραίτηση του Γεωργίου Ράλλη. Στη σχετική ψηφοφορία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, ο Ευάγγελος Αβέρωφ λαμβάνει 67 ψήφους, έναντι 32 του Κωνσταντίνου Στεφανόπουλου και 12 του Ιωάννη Μπούτου.

1987: Πραγματοποιείται η πρώτη Ιντιφάντα, η εξέγερση των Παλαιστινίων κατά των Ισραηλινών στη Λωρίδα της Γάζας και τη Δυτική Όχθη.

1990: Ο Λεχ Βαλέσα, πρώην συνδικαλιστής ηγέτης της «Αλληλεγγύης», κερδίζει τις προεδρικές εκλογές στην Πολωνία, εξασφαλίζοντας το 77% των ψήφων.

1990: Ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς εκλέγεται πρόεδρος της Σερβίας.

1992: Ανακοινώνεται επίσημα από το Μπάκιγχαμ ο χωρισμός του πριγκιπικού ζεύγους Καρόλου – Νταϊάνας, μετά από μακρόχρονη φημολογία.

1994: Στην Κίνα, 312 άτομα -κυρίως παιδιά- σκοτώνονται από πυρκαγιά, που ξεσπά σε κινηματογράφο της πόλης Καραμάι.

1996: Ο Έλληνας ομοιοπαθητικός, Γιώργος Βυθούλκας, παραλαμβάνει στη Σουηδία το εναλλακτικό Νόμπελ Ιατρικής.

1998: Ο Ολυμπιακός προκρίνεται για πρώτη φορά στα 73 χρόνια της ιστορίας του στους «8» του Champions League. Οι «ερυθρόλευκοι» παίρνουν την πρόκριση μετά την ισοπαλία με 1-1 στον αγώνα κόντρα στην Κροάσια Ζάγκρεμπ. Σκόρερ για την ελληνική ομάδα είναι ο Στέλιος Γιαννακόπουλος.

2000: Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Εχούντ Μπαράκ, ανακοινώνει την παραίτηση του και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών.

2002: Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, παραδίδει στην ελληνοκυπριακή και την τουρκοκυπριακή πλευρά το αναθεωρημένο σχέδιό του για επίλυση του Κυπριακού («Σχέδιο Ανάν»).

2008: Σε κλίμα οδύνης κηδεύεται στο Νεκροταφείο του Παλαιού Φαλήρου ο Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος, που σκοτώθηκε από τη σφαίρα ειδικού φρουρού στα Εξάρχεια. Χιλιάδες κόσμος έχει συγκεντρωθεί έξω από το νεκροταφείο και σημειώνονται συγκρούσεις ανάμεσα σε διαδηλωτές και δυνάμεις των ΜΑΤ.

Γεννήσεις

1392 – Πέτρος, δούκας της Κοΐμπρα

1531 – Τζιχανγκίρ, Οθωμανός πρίγκιπας

1557 – Γιοάχιμ Τάνκε, Γερμανός ιατρός, ποιητής και αστρονόμος

1608 – Τζον Μίλτον, Άγγλος ποιητής

1717 – Γιόχαν Γιοάχιμ Βίνκελμαν, Γερμανός ιστορικός

1751 – Μαρία Λουίζα της Πάρμας, βασίλισσα της Ισπανίας

1842 – Πιοτρ Κροπότκιν, Ρώσος αναρχικός

1842 – Ελίζαμπεθ Χόουπ, Βρετανίδα ευαγγελίστρια

1859 – Γεώργιος Δροσίνης, Έλληνας συγγραφέας

1867 – Γρηγόριος Ξενόπουλος, Έλληνας δημοσιογράφος και συγγραφέας

1868 – Φριτς Χάμπερ, Γερμανός χημικός

1883 – Αλέξανδρος Παπάγος, Έλληνας στρατηγός και πολιτικός

1886 – Αλεξάντρ Βερχόφσκι, Ρώσος στρατιωτικός

1895 – Ντολόρες Ιμπάρουρι, Ισπανίδα πολιτικός

1898 – Γεώργιος Μυλωνάς, Έλληνας αρχαιολόγος

1905 – Ντάλτον Τράμπο, Αμερικανός σεναριογράφος

1906 – Γκρέις Μάρεϊ Χόπερ, Αμερικανίδα στρατιωτικός και επιστήμονας της πληροφορικής

1908 – Αντέν Αμπντουλέ Οσμάν, Σομαλός πολιτικός

1911 – Μπρόντερικ Κρόφορντ, Αμερικανός ηθοποιός

1913 – Στυλιανός Δερμιτζάκης, Έλληνας πολιτικός

1915 – Ελίζαμπεθ Σβάρτσκοπφ, Γερμανίδα υψίφωνος

1916 – Κερκ Ντάγκλας, Αμερικανός ηθοποιός

1920 – Μπρούνο Ρούφο, Ιταλός μοτοσικλετιστής

1920 – Κάρλο Ατσέλιο Τσάμπι, Ιταλός πολιτικός

1929 – Τζον Κασσαβέτης, Αμερικανός ηθοποιός, σεναριογράφος και σκηνοθέτης ελληνικής καταγωγής

1934 – Τζούντι Ντεντς, Αγγλίδα ηθοποιός

1938 – Δημήτρης Τριχόπουλος, Έλληνας ιατρός

1941 – Μεχμέτ Αλί Μπιράντ, Τούρκος δημοσιογράφος

1946 – Σόνια Γκάντι, Ινδή πολιτικός

1953 – Τζον Μάλκοβιτς, Αμερικανός ηθοποιός

1954 – Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, Λουξεμβουργιανός πολιτικός

1954 – Χενκ τεν Κάτε, Ολλανδός ποδοσφαιριστής και προπονητής

1956 – Ζαν-Πιερ Τιολλέ, συγγραφέας

1959 – Καρλ Σούκερ, Άγγλος ζωολόγος

1962 – Φελίσιτι Χάφμαν, Αμερικανίδα ηθοποιός

1968 – Κερτ Ανγκλ, Αμερικανός παλαιστής και ηθοποιός

1972 – Τρε Κουλ, Αμερικανός ντράμερ

1980 – Σάιμον Χέλμπεργκ, Αμερικανός ηθοποιός

1987 – Κώστας Γιαννούλης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

Θάνατοι

638 – Σέργιος Α’, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

1165 – Μάλκολμ Δ’, βασιλιάς της Σκωτίας

1437 – Σιγισμόνδος, αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας

1565 – Πάπας Πίος Δ’

1641 – Άντονι βαν Ντάικ, Φλαμανδός ζωγράφος

1669 – Πάπας Κλήμης Θ’

1706 – Πέτρος Β’, βασιλιάς της Πορτογαλίας

1718 – Βιντσέντσο Μαρία Κορονέλλι, Ιταλός χαρτογράφος

1937 – Νιλς Γκούσταφ Νταλέν, Σουηδός φυσικός

1972 – Γουίλιαμ Ντίτερλε, Γερμανός σκηνοθέτης

1980 – Κώστας Μπίρης, Έλληνας αρχιτέκτονας

1985 – Ζαχαρίας Κράτσας, Έλληνας πολιτικός

1994 – Μαξ Μπιλ, Ελβετός αρχιτέκτονας

1996 – Αλαίν Ποέρ, Γάλλος πολιτικός

1997 – Δημήτρης Τηνιακός, Έλληνας ζωγράφος και ποιητής

2001 – Αθηνά Μιχαηλίδου, Ελληνίδα ηθοποιός

2002 – Τζόλυ Γαρμπή, Ελληνίδα ηθοποιός

2012 – Τσαρλς Ρόζεν, Αμερικανός πιανίστας

2014 – Κώστας Λαχάς, Έλληνας συγγραφέας