Στις 12 Μαρτίου 2020 η πανδημία περνά στην Ελλάδα από τη φάση της ανησυχίας στη φάση της ιστορικής επίγνωσης. Εκείνη την ημέρα ανακοινώνεται ο πρώτος θάνατος ασθενούς με COVID-19 στη χώρα, ένας άνδρας 66 ετών που είχε επιστρέψει από προσκυνηματικό ταξίδι σε Ισραήλ και Αίγυπτο.
Ως τότε, ο νέος κορωνοϊός φαινόταν σε πολλούς σαν μια απειλή που πλησίαζε. Από εκείνη τη στιγμή, όμως, η απειλή αποκτά πρόσωπο, χρόνο και τόπο.
Η ημερομηνία αυτή σηματοδοτεί τη στιγμή που αλλάζει απότομα η κοινωνική αντίληψη του κινδύνου. Στις 11 Μαρτίου ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτήρισε επίσημα την COVID-19 πανδημία ενώ ο πρώτος θάνατος ασθενή μία Μέσα σε αυτό το πυκνό διήμερο, η 12η Μαρτίου λειτούργησε σαν το οριστικό πέρασμα από την προετοιμασία στη συνειδητοποίηση ότι η κρίση ήταν πια εδώ.
Γι’ αυτό και η είδηση δεν έμεινε ένα ακόμη στοιχείο στον ημερήσιο απολογισμό. Επέδρασε άμεσα στον δημόσιο βηματισμό της χώρας. Την ίδια ημέρα η κυβέρνηση επέκτεινε τα περιοριστικά μέτρα, ανακοινώνοντας το κλείσιμο κινηματογράφων, θεάτρων, γυμναστηρίων, νυχτερινών κέντρων και την αναστολή λειτουργίας δικαστηρίων, σε μια προσπάθεια να ανακοπεί η διασπορά. Η νέα καθημερινότητα της υγειονομικής επιτήρησης δεν εγκαθίσταται σε μία μόνο πράξη, αλλά στις 12 Μαρτίου γίνεται ξαφνικά ορατή σε όλους: λιγότερες μετακινήσεις, περισσότερη επιφύλαξη, διαρκής ενημέρωση, αγωνία για τους ευάλωτους.
Αυτό είναι και το στοιχείο που έχει χαραχτεί τόσο έντονα στην ελληνική μνήμη. Ο πρώτος θάνατος από COVID-19 δεν καταγράφηκε απλώς ως η αρχή μιας στατιστικής σειράς. Λειτούργησε σαν συλλογικό σοκ. Έφερε την πανδημία από το επίπεδο των διεθνών δελτίων και των μακρινών εικόνων στο επίπεδο της προσωπικής και οικογενειακής ανησυχίας. Από εκείνη τη μέρα, οι λέξεις «κρούσματα», «ιχνηλάτηση», «καραντίνα», «μέτρα προστασίας» και «ατομική ευθύνη» παύουν να είναι αφηρημένοι όροι δημόσιας υγείας και γίνονται μέρος της γλώσσας της καθημερινότητας. Η κοινωνική κινητοποίηση επιταχύνεται ακριβώς επειδή ο κίνδυνος παύει να ακούγεται θεωρητικός.
Όσα έγιναν σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο
1550: Μερικές εκατοντάδες Ισπανοί και αυτόχθονες στρατιώτες υπό τις διαταγές του Πέδρο ντε Βαλδντίβια νικούν έναν στρατό 60.000 Μαπούτσε στη μάχη του Πένκο στη σημερινή Χιλή.
1881: Γεννιέται στη Θεσσαλονίκη ο Μουσταφά Κεμάλ, που αποκλήθηκε Ατατούρκ (πατέρας των Τούρκων). Ήταν Τούρκος στρατιωτικός και πολιτικός, ιδρυτής και πρώτος πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας.
1889: Η Coca Cola πωλείται για πρώτη φορά σε γυάλινα μπουκάλια.
1894: Η Coca Cola εμφιαλώνεται και πωλείται για πρώτη φορά από τον Τζόζεφ Βίντενχαρμ στο Μισισίπι.
1911: Συλλαλητήρια για το γλωσσικό ματαιώνεται, έπειτα από αστυνομική απαγόρευση. Ο καθηγητής Γεώργιος Μιστριώτης, υπέρμαχος της καθαρεύουσας, κατηγορείται για στάση.
1913: Η Καμπέρα γίνεται πρωτεύουσα της Αυστραλίας.
1918: Η Μόσχα γίνεται και πάλι πρωτεύουσα της Ρωσίας μετά από 215 χρόνια, κατά τα οποία πρωτεύουσα ήταν η Αγία Πετρούπολη.
1921: Ο ηγέτης της Οκτωβριανής Επανάστασης, Βλαντιμίρ Λένιν, ανακοινώνει από το βήμα του 10ου συνεδρίου του ΚΚΣΕ τη Νέα Οικονομική Πολιτική (ΝΕΠ), που επιτρέπει τη δραστηριοποίηση ιδιωτικών επιχειρήσεων.
1929: Η Opel AG, η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία στη Γερμανία, αγοράζεται από την General Motors των ΗΠΑ, έναντι 120.000.000 μάρκων.
1933: Στη Γερμανία, ο Πάουλ φον Χίντενμπουργκ καταργεί τη σημαία της Γερμανικής Δημοκρατίας και δίνει εντολή να αναρτηθούν πλάι-πλάι η σβάστικα και η αυτοκρατορική σημαία.
1938: Τα γερμανικά στρατεύματα καταλαμβάνουν και προσαρτούν την Αυστρία.
1940: Η Φινλανδία υπογράφει τη Συνθήκη Ειρήνης της Μόσχας με τη Σοβιετική Ένωση, παραχωρώντας το σύνολο σχεδόν της φινλανδικής Καρελίας. Τα φινλανδικά στρατεύματα και ο εναπομένων πληθυσμός εγκαταλείπουν αμέσως την περιοχή.
1947: Ο Αμερικανός πρόεδρος, Χάρι Τρούμαν, παρουσιάζει το δόγμα του (Δόγμα Τρούμαν) για την καταπολέμηση του κομουνισμού. Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει αποχώρηση των βρετανικών δυνάμεων και ένταξη της χώρας στην αμερικανική σφαίρα επιρροής, καθώς και την έναρξη της αμερικανικής στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας.
1951: Κάνει το ντεμπούτο του στις εφημερίδες των ΗΠΑ, το κόμικ «Ντένις ο Τρομερός».
1964: Δεκάδες χιλιάδες Αθηναίοι παρακολουθούν τη νεκρική πομπή του βασιλιά Παύλου από τη Μητρόπολη μέχρι το Τατόι.
1987: Ξεσπά σφοδρή κρίση μεταξύ Εκκλησίας και κυβέρνησης, με αφορμή το νομοσχέδιο του Αντώνη Τρίτση που θέτει υπό κρατικό έλεγχο την εκκλησιαστική περιουσία.
1989: Η καθηγήτρια της βυζαντινολογίας, Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, διορίζεται πρόεδρος του πολιτιστικού κέντρου «Πομπιντού» στο Παρίσι.
1989: Ο Άγγλος μηχανικός υπολογιστών, Τιμ Μπέρνερς-Λι, προτείνει τη δημιουργία του παγκόσμιου ιστού (WWW), που θα οδηγήσει στην εκρηκτική ανάπτυξη του ίντερνετ.
1990: Πραγματοποιείται στο Πάντειο Πανεπιστήμιο το πρώτο debate μεταξύ πολιτικών αρχηγών στην Ελλάδα. Συμμετείχαν οι πρόεδροι της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέας Παπανδρέοου, καθώς και του ΚΚΕ, Χαρίλαος Φλωράκης, ενόψει των εκλογών της 8ης Απριλίου.
1994: Η Εκκλησία της Αγγλίας χειροτονεί την πρώτη γυναίκα ιερέα.
1994: Αποδεικνύεται πως η φωτογραφία, η οποία θεωρούταν ότι απεικόνιζε το τέρας του Λοχ Νες, ήταν απάτη.
2000: Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β’ ζητά συγγνώμη «από όσους στο παρελθόν υπέστησαν διώξεις στο όνομα του χριστιανισμού».
2005: Ο Κάρολος Παπούλιας αναλαμβάνει πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας.
2011: Μετά το χτύπημα από το τσουνάμι, αντιδραστήρας στο πυρηνικό εργοστάσιο της Φουκουσίμα εκρήγνυται. Η ραδιενέργεια που εκλύθηκε σε μία ώρα αντιστοιχούσε στο ανώτατο ετήσια αποδεκτό όριο, ενώ η περιοχή κηρύχθηκε σε κατάσταση ανάγκης και διατάχθηκε η εκκένωση των κοντινών κατοικιών σε ακτίνα 20 χιλιομέτρων.
Γεννήσεις
1096 – Κνούτος Λαβάρντ, Δανός πρίγκιπας
1270 – Κάρολος του Βαλουά, Γάλλος πρίγκιπας
1637 – Λαίδη Άννα Χάιντ, δούκισσα της Υόρκης
1824 – Γκούσταβ Κίρχοφ, Γερμανός φυσικός
1832 – Τσαρλς Μπόικοτ, Άγγλος κτηματομεσίτης
1835 – Σάιμον Νιούκομπ, Καναδός αστρονόμος και μαθηματικός
1863 – Γκαμπριέλε Ντ’ Ανούντσιο, Ιταλός συγγραφέας
1865 – Ανδρέας Καρκαβίτσας, Έλληνας συγγραφέας
1877 – Βίλχελμ Φρικ, Γερμανός πολιτικός
1878 – Νικόλαος Γεωργαντάς, Έλληνας δισκοβόλος
1905 – Τακάσι Σιμούρα, Ιάπωνας ηθοποιός
1910 – Μασαγιόσι Οχίρα, Ιάπωνας πολιτικός
1916 – Λυσίμαχος Σαραφιανός, Έλληνας πολιτικός
1921 – Μοχαμάντ Χασίμ Μαϊβαντβάλ, Αφγανός πολιτικός
1921 – Τζιάνι Ανιέλι, Ιταλός επιχειρηματίας
1922 – Τζακ Κέρουακ, Αμερικανός συγγραφέας
1923 – Μέι Γιανγκ, Αμερικανίδα παλαίστρια
1923 – Κίρα Σίνου, Ρωσίδα συγγραφέας
1926 – Λες Σάνον, Άγγλος ποδοσφαιριστής και προπονητής
1927 – Ραούλ Αλφονσίν, Αργεντινός πολιτικός
1927 – Γιώργος Δαρίβας, Έλληνας ποδοσφαιριστής
1928 – Έντουαρντ Άλμπι, Αμερικανός θεατρικός συγγραφέας
1938 – Μάνος Ελευθερίου, Έλληνας συγγραφέας και στιχουργός
1938 – Δημήτρης Τερζάκης, Έλληνας συνθέτης και καθηγητής
1943 – Ράτκο Μλάντιτς, Σερβοβόσνιος στρατιωτικός
1946 – Λάιζα Μινέλι, Αμερικανίδα ηθοποιός και τραγουδίστρια
1947 – Μιτ Ρόμνεϊ, Αμερικανός πολιτικός
1950 – Χαβιέρ Κλεμέντε, Ισπανός προπονητής ποδοσφαίρου
1956 – Στιβ Χάρις, Άγγλος μουσικός
1958 – Ντιλέιτα Μοχάμεντ Ντιλέιτα, πρωθυπουργός του Τζιμπουτί
1976 – Παναγιώτης Μπαχράμης, Έλληνας ποδοσφαιριστής
1979 – Ζεράρ Λόπεζ Σεγού, Ισπανός ποδοσφαιριστής
1988 – Κώστας Μήτρογλου, Έλληνας ποδοσφαιριστής
1994 – Κριστίνα Γκρίμι, Αμερικανίδα τραγουδίστρια
Θάνατοι
417 – Πάπας Ιννοκέντιος Α’
604 – Πάπας Γρηγόριος Α’
818 – Θεοφάνης Ομολογητής, Βυζαντινός μοναχός
996 – Όντο Α’, κόμης του Μπλουά
1316 – Στέφανος Ντραγκούτιν, βασιλιάς της Σερβίας
1507 – Καίσαρας Βοργίας, Ιταλός στρατιωτικός και πολιτικός
1578 – Αλεσάντρο Πικολομίνι, Ιταλός συγγραφέας και φιλόσοφος
1685 – Τζορτζ Μπέρκλεϊ, Ιρλανδός φιλόσοφος
1838 – Μητροπέτροβας, Έλληνας οπλαρχηγός
1925 – Σουν Γιατ-Σεν, Κινέζος επαναστάτης και πολιτικός
1932 – Ιλίαζ Βριόνι, Αλβανός πολιτικός
1937 – Σαρλ-Μαρί Βιντόρ, Γάλλος οργανίστας και συνθέτης
1938 – Άννα Μελά-Παπαδοπούλου, Ελληνίδα νοσοκόμα
1942 – Ουίλιαμ Χένρι Μπραγκ, Άγγλος φυσικός
1943 – Γκούσταβ Βίγκελαντ, Νορβηγός γλύπτης
1949 – Νικόλαος Πολυκράτης, Έλληνας αντιστασιακός
1955 – Τσάρλι Πάρκερ, Αμερικανός σαξοφωνίστας
1971 – Κωνσταντίνος Καλαμποκιάς, Έλληνας δικαστής
1985 – Παναγιώτης Αρβανιτόπουλος, Έλληνας ζωγράφος
1998 – Γιώργος Καφταντζής, Έλληνας συγγραφέας
1999 – Γεχούντι Μενουχίν, Αμερικανός βιολιστής
2002 – Σπύρος Κυπριανού, Ελληνοκύπριος πολιτικός
2002 – Ζαν-Πολ Ριοπέλ, Καναδός ζωγράφος και γλύπτης
2003 – Ζόραν Τζίντζιτς, Σέρβος πολιτικός
2005 – Σταύρος Κουγιουμτζής, Έλληνας συνθέτης
2013 – Κλάιβ Μπαρ, Άγγλος ντράμερ
2015 – Μάικλ Γκρέιβς, Αμερικανός αρχιτέκτονας
2015 – Τέρι Πράτσετ, Άγγλος συγγραφέας
2016 – Βερίνα Χούμπερ-Ντάισον, Ελβετίδα μαθηματικός
2018 – Χρήστος Σιμαρδάνης, Έλληνας ηθοποιός
