Ιδιαίτερες συγκινητικές και ουσιαστικές συνάντησεις με την ιστορική Μνήμη και “χρώμα” Ηπειρου πραγματοποιήθηκε το Σάββατο και την Κυριακή (21-22/11), στο Μαρτυρικό & Ιστορικό Δίστομο. Πρώτα περίπου 70 μαθητές από τα ιδιωτικά σχολεία «Δωδωναία Εκπαιδευτήρια» Ιωαννίνων επισκέφθηκαν το Μουσείο Θυμάτων Ναζισμού της κωμόπολης της Βοιωτίας, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι η νέα γενιά αναζητά την αλήθεια και δεν ξεχνά.Και ακολούθησαν την άλλη ημέρα ο Χορευτικός Σύλλογος Ηπειρωτών Αρτέμιδας Αττικής, δείχνοντας οτι λαιμό πολιτισμός και η παράδοση υπολογίζουν την διατήρηση της Μνήμης.
Οι μαθητές και οι συνοδοί καθηγητές τους ξεναγήθηκαν στους χώρους του Μουσείου, παρακολούθησαν το συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ για τη θηριωδία της 10ης Ιουνίου 1944 και ενημερώθηκαν εκτενώς για το χρονικό της Σφαγής, αλλά και για τον διαρκή αγώνα των Διστομιτών και της Ελλάδας για δικαίωση και την καταβολή των γερμανικών αποζημιώσεων. Το ενδιαφέρον των παιδιών υπήρξε αμείωτο· με ωριμότητα και ευαισθησία υπέβαλαν καίριες ερωτήσεις, μετατρέποντας την επίσκεψη σε ένα ζωντανό μάθημα ιστορίας και ανθρωπισμού. Το ίδιο και οι απόδημοι Ηπειρώτες της Αρτέμιδας – οι οποίοι ένα τμήμα της ενημέρωσης -ξενάγησης εγινε στο προαύλιο του Μουσείου, λόγω πλήθους επισκεπτών!

Ένας διαρκής φάρος μνήμης για όλη την Ελλάδα, το Μουσείο στο Δίστομο
Η επίσκεψη των μαθητών από τα Ιωάννινα και την Ηπειρωτών από την Αττικη δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός. Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, και ιδιαίτερα αυτή την περίοδο, το Δίστομο υποδέχεται αδιάκοπα δεκάδες σχολεία, φοιτητές και περιηγητές από κάθε γωνιά της Ελλάδας, αλλά και από το εξωτερικό. Το Μουσείο Θυμάτων Ναζισμού λειτουργεί ως ένας ζωντανός φάρος ιστορικής συνείδησης, υπενθυμίζοντας σε όλους ότι τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δεν παραγράφονται και πως η διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών παραμένει ηθικό και ιστορικό χρέος.
Κοινός τόπος του πόνου: Από το Δίστομο στην Ήπειρο & όλη την Ελλάδα
Η παρουσία των Ηπειρωτών στο Δίστομο – που κάθε χρόνο το επισκέπτονται φορείς τους- αποκτά ακόμη βαθύτερο συμβολισμό, καθώς η “Άπειρος Χώρα” πλήρωσε κι εκείνη βαρύτατο φόρο αίματος στη ναζιστική θηριωδία, με κοινό παρονομαστή τις αδίστακτες μονάδες κατοχής:
- Οι Λιγκιάδες Ιωαννίνων (3 Οκτωβρίου 1943): Λίγα μόλις χιλιόμετρα έξω από τα Ιωάννινα, στο όρος Μιτσικέλι, οι καταδρομείς της 1ης Ορεινής Μεραρχίας («Εντελβάις») της Βέρμαχτ εισέβαλαν στο χωριό και εκτέλεσαν εν ψυχρώ 82 αμάχους – ανάμεσά τους 34 παιδιά και βρέφη, 37 γυναίκες και 11 ηλικιωμένους – μετατρέποντας τον τόπο σε στάχτη.
- Το Ολοκαύτωμα των Εβραίων των Ιωαννίνων (25 Μαρτίου 1944): Η ίδια η πόλη των Ιωαννίνων βίωσε τον σχεδόν ολοκληρωτικό αφανισμό της ιστορικής Ρωμανιώτικης κοινότητάς της, όταν 1.850 περίπου συμπολίτες μας συνελήφθησαν από τους Γερμανούς και οδηγήθηκαν στα στρατόπεδα εξόντωσης του Άουσβιτς, απ’ όπου ελάχιστοι επέστρεψαν ζωντανοί.
- Το Κομμένο Άρτας (16 Αυγούστου 1943): Ένα από τα πλέον αποτρόπαια εγκλήματα επί ελληνικού εδάφους, όπου οι Γερμανοί έσφαξαν 317 κατοίκους – εκ των οποίων 97 παιδιά κάτω των 15 ετών – ξεκληρίζοντας ολόκληρες οικογένειες.
- Και άλλα μέρη μαρτυρικά Ήπειρου: Η ματωμένη αλυσίδα της Κατοχής απλώνεται σε ολόκληρη την Ήπειρο, με τα ολοκαυτώματα της Μουσιωτίτσας (153 νεκροί), των Καλαρρυτών, της Παραμυθιάς (εκτέλεση των 49 προκρίτων), του Καταφυγίου Μετσόβου και δεκάδων ακόμη μαρτυρικών χωριών.
Όταν οι μαθητές και οι άλλοι προσκυνητές στέκονται σιωπηλοί μπροστά στη θυσία των 228 σφαγιασθέντων του Διστόμου, μπροστά στην φωτογραφία-σύμβολο της οδύνης της Μαρίας Παντίσκα , όταν κοιτούν τον πίνακα “Οι Μάνες του Διστόμου” του Κώστα Μουστάκα, ενώνουν νοερά τη μοίρα του τόπου τους με εκείνη της Βοιωτίας. Κι όσο τα σχολεία και φορείς συνεχίζουν να γεμίζουν το Δίστομο με νιάτα, ερωτήματα και συγκίνηση, η θυσία των αθώων θα παραμένει ζωντανή, φωτίζοντας τον δρόμο της ειρήνης, της δικαιοσύνης και της ιστορικής ευθύνης.-
