Την ανάγκη να αποκτήσει η ελληνική βιομηχανία κεντρική θέση στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της χώρας, με περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις, ενίσχυση της εξωστρέφειας και ουσιαστική βελτίωση της παραγωγικότητας, ανέδειξε η εκδήλωση με θέμα “Ελληνική Βιομηχανία: Χθες, Σήμερα, Αύριο”, που διοργάνωσαν το ΙΟΒΕ, το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ) και η Ελληνική Παραγωγή, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα.
«Η πιο ουσιαστική μορφή πατριωτισμού, είναι να παραδώσουμε στα παιδιά μας, μια χώρα καλύτερη από εκείνη που παραλάβαμε» τόνισε ο ΠτΔ Κωνσταντίνος Τασούλας
Τη στρατηγική σημασία της εγχώριας παραγωγής για την εθνική ισχύ, την οικονομική ανεξαρτησία και την ασφάλεια της χώρας υπογράμμισε στον χαιρετισμό του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Όπως επισήμανε, η μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα προϊόντα και η ενίσχυση της δυνατότητας παραγωγής διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών αποτελούν πλέον κρίσιμες παραμέτρους της εθνικής ισχύος. Στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, σημείωσε, η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, αλλά και η άμυνα της χώρας, συνδέονται άμεσα με την πρόσβαση στην ενέργεια, στις κρίσιμες πρώτες ύλες και στις νέες τεχνολογίες.
Ο κ. Τασούλας τόνισε «Η πιο ουσιαστική μορφή πατριωτισμού, είναι να παραδώσουμε στα παιδιά μας, μια χώρα καλύτερη από εκείνη που παραλάβαμε» τόνισε ο ΠτΔ Κωνσταντίνος Τασούλας
«Η πιο ουσιαστική μορφή πατριωτισμού, είναι να παραδώσουμε στα παιδιά μας, μια χώρα καλύτερη από εκείνη που παραλάβαμε» τόνισε ο ΠτΔ Κωνσταντίνος Τασούλας κατά την ομιλία του στην εκδήλωση «Ελληνική Βιομηχανία/χθες, σήμερα, αύριο».
«Η εθνική αυτοπεποίθηση, καθώς βαδίζουμε προς το 2050, θα κριθεί στην ικανότητά μας να κρατήσουμε τους ανθρώπους μας δημιουργικούς, την οικονομία μας παραγωγική και ανοιχτή στον κόσμο και την κοινωνία μας ενωμένη» τόνισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας κατά την εναρκτήρια ομιλία του στην εκδήλωση: «Ελληνική Βιομηχανία/χθες, σήμερα, αύριο» που συνδιοργανώνουν η Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Ελληνική Παραγωγή-Συμβούλιο Βιομηχανιών για την Ανάπτυξη», το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών και το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, στην Εθνική Πινακοθήκη.
Μεταξύ άλλων, ο κ. Τασούλας σημείωσε ότι «σήμερα συγκεντρώνονται οι οικονομικές, τεχνολογικές και γεωπολιτικές προϋποθέσεις για να πραγματοποιήσει η χώρα μας στο πεδίο της βιομηχανίας ένα αναπτυξιακό βήμα αντίστοιχο των μεταπολεμικών δεκαετιών. Εκεί βρίσκεται το κλειδί της σύγκλισης. Η αλλαγή του παραγωγικού μας προτύπου είναι, έτσι, μια απόφαση για μια οικονομία πιο ανθεκτική στις κρίσεις και για μια κοινωνία πιο συνεκτική».
Τόνισε, ακόμη, πως «Η εγχώρια παραγωγή πρέπει να γίνει ξανά συστατικό του πατριωτισμού. Οραματιζόμαστε μια Ελλάδα που καινοτομεί, δημιουργεί και εξάγει. Πρόκειται για εθνικό στόχο, που υπερβαίνει κυβερνήσεις και παρατάξεις και πρέπει να μας αφορά όλους: την Πολιτεία, τις επιχειρήσεις, τους εργαζόμενους, τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα. Αξίζει, γι’ αυτό, η βιομηχανία να αποκτήσει στον δημόσιο διάλογο τη θέση μιας εθνικής προτεραιότητας. Χρειάζεται να εντείνουμε τις προσπάθειές μας, γιατί εξακολουθούμε και σήμερα να εισάγουμε περισσότερα απ’ όσα εξάγουμε, με αποτέλεσμα ένα επίμονο έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο».
Όπως εξήγησε «Ο πιο ισχυρός μοχλός σε αυτή την προσπάθεια είναι η παιδεία. Το μέλλον της ελληνικής βιομηχανίας θα κριθεί στη γέφυρα που οφείλουμε να χτίσουμε ανάμεσα στην παραγωγή και στην εκπαίδευση: στα πανεπιστήμια, στα εργαστήρια, στους ερευνητές. Ο αριθμός των ερευνητών που εργάζονται στη βιομηχανία αυξήθηκε εντυπωσιακά τα τελευταία χρόνια. Αυτή τη δυναμική πρέπει να την πολλαπλασιάσουμε, ώστε η γνώση να μετατρέπεται σε έργο» και υπογράμμισε πως «Όταν η γνώση γίνεται έργο, η κοινωνία αποκτά ισχυρά θεμέλια και φτερά. Θεμέλια, γιατί αντέχει στις κρίσεις. Φτερά, γιατί μπορεί να ανοιχτεί με αυτοπεποίθηση στον κόσμο, να ανταγωνιστεί και να διακριθεί. Μια τέτοια κοινωνία προοδεύει, συνέχεται και πιστεύει στον εαυτό της. Και μια χώρα που στηρίζεται στις δικές της δυνάμεις είναι, τελικά, μια πιο ασφαλής χώρα».
Συμπλήρωσε δε ότι «Η ασφάλεια αυτή αποκτά πλέον και ευρωπαϊκή διάσταση, καθώς η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, αλλά και η άμυνα της πατρίδας μας, περνούν μέσα από την πρόσβαση σε ενέργεια, σε κρίσιμες πρώτες ύλες και σε τεχνολογίες. Η ενεργειακή κρίση μάς έδειξε πόσο ευάλωτη γίνεται μια χώρα όταν εξαρτάται από εισαγόμενα καύσιμα. Θα πρέπει με σύνεση και σεβασμό προς το περιβάλλον να αξιοποιήσουμε τον εθνικό μας πλούτο στην παραγωγή ενέργειας, ωφελώντας και τις τοπικές κοινωνίες».
Στο πλαίσιο αυτό, παρατήρησε επίσης ότι «Η βιομηχανία είναι και ζήτημα κοινωνικής συνοχής» και διευκρίνισε ότι «Στη Στερεά Ελλάδα, για παράδειγμα, η βιομηχανία παράγει ένα πολύ μεγάλο μέρος της τοπικής οικονομίας. Τα περιφερειακά βιομηχανικά οικοσυστήματα κρατούν ζωντανή την ύπαιθρο και δίνουν στους νέους τη δυνατότητα να μείνουν στον τόπο τους. Έτσι, η παραγωγή γίνεται και απάντηση στο δημογραφικό».
Όπως εξήγησε «Όποιος παράγει, αναγνωρίζεται από το έργο του, γιατί το έργο του γίνεται προσφορά: δουλειά για τους ανθρώπους, ζωή για τις πόλεις και τα χωριά, ευημερία για ολόκληρη την κοινωνία» και συμπλήρωσε ότι «αυτό που χρειάζεται περισσότερο η χώρα μας είναι λιγότερο θόρυβο και περισσότερο έργο».
Επικαλούμενος τον τίτλο της εκδήλωσης υποστήριξε ότι «συμπυκνώνει μια ολόκληρη εθνική διαδρομή: “Ελληνική Βιομηχανία: Χθες, Σήμερα, Αύριο”. Τρεις λέξεις που αφηγούνται ποιοι υπήρξαμε, τι καταφέραμε και πού οφείλουμε να φτάσουμε». Ειδικότερα, ανέφερε ότι «Ζούμε σε έναν κόσμο, που η αλλαγή επιταχύνεται εκθετικά» και ότι «Η επιτάχυνση της τεχνολογικής προόδου αλλάζει τα μέσα παραγωγής και διαμορφώνει παγκοσμίως μια βιομηχανία ριζοσπαστικά διαφορετική από τα εργοστάσια και τις γραμμές παραγωγής του παρελθόντος. Ταυτόχρονα, οι γεωπολιτικές μεταβολές αναδεικνύουν σε κορυφαία προτεραιότητα τις εθνικές επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς για τη χώρα».
Παρατήρησε, επίσης, ότι «Σε ολόκληρο τον δημοκρατικό κόσμο, κυβερνήσεις και κοινωνίες επανασχεδιάζουν τη βιομηχανική πολιτική προκειμένου να εξασφαλίσουν ευημερία και στρατηγική αυτονομία. Η κυριαρχία και η ασφάλεια ενός κράτους μετριούνται πλέον και με την ικανότητά του να παράγει τα απαραίτητα για την ευημερία και προστασία των πολιτών του».
Μάλιστα, υπογράμμισε, πως «Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα βρίσκεται σε μια θέση που σπάνια γνώρισε στη σύγχρονη ιστορία της. Η σταθεροποίηση της χώρας στην ευρωζώνη, που διαδέχθηκε την εποχή της οικονομικής κρίσης, προσφέρει την ιστορική ευκαιρία για την πραγματοποίηση γενναίων επενδύσεων που θα συμβάλουν στην έλευση μιας νέας εποχής για την ελληνική βιομηχανία».
Όπως είπε «σήμερα η μεταποίηση απασχολεί περίπου 420.000 ανθρώπους. Οι θέσεις εργασίας στη βιομηχανία αμείβονται περίπου κατά ένα τρίτο υψηλότερα από τον μέσο όρο, προσφέροντας σταθερότητα και προοπτική εξέλιξης. Κάθε ευρώ που παράγει η βιομηχανία γεννά συνολικά 2,8 ευρώ για την εθνική οικονομία, και κάθε νέα θέση εργασίας στον κλάδο φέρνει τρεισήμισι θέσεις σε ολόκληρη τη χώρα».
Τόνισε, ακόμη, ότι «Μέσα στην τελευταία δεκαετία οι εξαγωγές διπλασιάστηκαν και συνεχίζουν να ενισχύονται. Το 87% των ελληνικών εξαγωγών είναι βιομηχανικά προϊόντα. Ελληνικά προϊόντα ταξιδεύουν σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης. Προϊόντα διύλισης πετρελαίου φτάνουν στην Ιταλία, κινητήρες στη Σιγκαπούρη, είδη ένδυσης στη Γερμανία, μπαταρίες στην Ολλανδία, ενώ ελληνικά τρόφιμα βρίσκονται σε τραπέζια από την Αμερική και το Ηνωμένο Βασίλειο έως την Κίνα και την Ιαπωνία».
Ειδικότερα, υποστήριξε ότι «Οι Έλληνες εργάζονται περισσότερες ώρες από τους περισσότερους Ευρωπαίους, όμως μπορούμε να κάνουμε πολλά για να αυξήσουμε την παραγωγικότητα» και πρόσθεσε ότι «Όπως εύστοχα έχει επισημάνει ο Πρόεδρος της “Ελληνικής Παραγωγής”, ο κ. Στασινόπουλος, η παραγωγικότητα εξαρτάται λιγότερο από τον ίδιο τον εργαζόμενο και περισσότερο από τα εργαλεία που έχει στα χέρια του. Μια σύγχρονη γραμμή παραγωγής πολλαπλασιάζει την αξία κάθε ώρας εργασίας. Η απάντηση βρίσκεται επομένως σε περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις και σε ένα περιβάλλον που τις προσελκύει και τις διευκολύνει».
Αναφερόμενος στους χιλιάδες νέους επιστήμονες, που έφυγαν στα χρόνια της κρίσης, υπενθύμισε ότι «Αρκετοί επιστρέφουν σήμερα. Θέλουμε να επιστρέψουν όλοι όσοι το επιθυμούν και να βρουν εδώ θέσεις αντάξιες των γνώσεων και των ονείρων τους. Γι’ αυτό και η εργασία στην παραγωγή αξίζει να ανακτήσει το κύρος που της αρμόζει».
Κλείνοντας, επισήμανε ότι «Η παραγωγή μάς διδάσκει και την αξία του μακρόπνοου σχεδίου και της στέρεης θεσμικής της υποστήριξης. Ένα εργοστάσιο χρειάζεται χρόνια για να σχεδιαστεί και να χτιστεί. Όταν όμως λειτουργήσει, προσφέρει δουλειά, γνώση και ευημερία για δεκαετίες. Γι’ αυτό οφείλουμε να σκεφτόμαστε πέρα από τον επόμενο εκλογικό κύκλο, με το βλέμμα στις γενιές που έρχονται. Αυτή είναι ίσως η πιο ουσιαστική μορφή πατριωτισμού: να παραδώσουμε στα παιδιά μας μια χώρα καλύτερη από εκείνη που παραλάβαμε».
Στασινόπουλος: Προτεραιότητα οι παραγωγικές επενδύσεις
Στην ανάγκη ενός γενναίου επαναπροσδιορισμού των εθνικών προτεραιοτήτων, με επίκεντρο την παραγωγική οικονομία, εστίασε ο πρόεδρος της Ελληνικής Παραγωγής και πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Viohalco, Μιχάλης Στασινόπουλος.
Όπως επισήμανε, σε ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα, τεχνολογικές ανατροπές και έντονο ανταγωνισμό, η παραγωγική ικανότητα μιας χώρας αποτελεί καθοριστικό παράγοντα όχι μόνο για την οικονομική ανάπτυξη, αλλά και για τη γεωπολιτική της ισχύ.
Σύμφωνα με τον κ. Στασινόπουλο, η επιστροφή της βιομηχανικής πολιτικής στο επίκεντρο των προτεραιοτήτων των δυτικών οικονομιών συνιστά σε σημαντικό βαθμό αναγνώριση των σφαλμάτων του παρελθόντος, τα οποία οδήγησαν στην αποβιομηχάνιση της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών και στην ενίσχυση της εξάρτησής τους από τις ασιατικές οικονομίες, κυρίως την Κίνα.
Η τάση αυτή, όπως σημείωσε, επηρέασε και την Ελλάδα, η οποία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικό έλλειμμα παραγωγικότητας και βιομηχανικής ανάπτυξης σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Παραγωγής υπογράμμισε ότι οι χώρες με ισχυρή βιομηχανική βάση διαθέτουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις διεθνείς κρίσεις, υψηλότερα εισοδήματα και ισχυρότερη θέση στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Η εμπειρία της ελληνικής οικονομικής κρίσης, πρόσθεσε, ανέδειξε τη σημασία των εξωστρεφών παραγωγικών επιχειρήσεων, οι οποίες κατάφεραν να αντέξουν στις δυσκολίες και να στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην παραγωγικότητα, την οποία χαρακτήρισε βασικό ζητούμενο για την ελληνική οικονομία. Όπως ανέφερε, η ύπαρξη σύγχρονων βιομηχανικών μονάδων, με υψηλή ένταση κεφαλαίου και προηγμένο τεχνολογικό εξοπλισμό, μπορεί να αυξήσει θεαματικά την παραγόμενη αξία ανά εργαζόμενο.
Σε αυτό το πλαίσιο, υποστήριξε ότι η βελτίωση των όρων και των συνθηκών για νέες, εξωστρεφείς βιομηχανικές επενδύσεις αποτελεί τον ασφαλέστερο δρόμο για την αύξηση των εισοδημάτων και τη δημιουργία καλύτερων επαγγελματικών προοπτικών για τους νέους.
Αναφέρθηκε μάλιστα στα παραδείγματα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Πορτογαλία και η Βουλγαρία, που έχουν καταφέρει να ενισχύσουν τη βιομηχανική τους βάση και να βελτιώσουν τη θέση τους στον διεθνή ανταγωνισμό.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η ελληνική οικονομία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια, με αποτελέσματα που αποτυπώνονται στη δημοσιονομική σταθερότητα, στη μείωση του δημόσιου χρέους και στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι οι επιδόσεις αυτές δεν αρκούν για την επίτευξη ουσιαστικής σύγκλισης με τις πιο ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες.
“Για να πετύχουμε ουσιαστική σύγκλιση, πρέπει να προχωρήσουμε σε έναν γενναίο επαναπροσδιορισμό των εθνικών προτεραιοτήτων”, ήταν το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του, με την παραγωγική ανασυγκρότηση και την ενίσχυση της βιομηχανίας να αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Ο κ. Στασινόπουλος εμφανίστηκε πάντως αισιόδοξος για τις δυνατότητες της χώρας, τονίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει την εμπειρία, την τεχνογνωσία, το ανθρώπινο δυναμικό, αλλά και επιχειρήσεις που έχουν καταφέρει να αναδειχθούν σε εθνικούς και ευρωπαϊκούς πρωταθλητές.
Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι η στενή συνεργασία της Πολιτείας με τον παραγωγικό κόσμο είναι απαραίτητη προκειμένου η χώρα να αξιοποιήσει τις δυνατότητές της και να αποκτήσει ισχυρότερη παραγωγική βάση.
Η ιστορική διαδρομή και οι προκλήσεις
Στην ιστορική εξέλιξη της ελληνικής βιομηχανίας αναφέρθηκε ο διευθυντής του ΜΙΕΤ και ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ, Κώστας Κωστής, επισημαίνοντας ότι η μεγάλη ανάπτυξη της βιομηχανίας στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε κυρίως κατά τη μεταπολεμική περίοδο.
Όπως εξήγησε, μετά το 1946-1947 υπήρξε ευρεία πολιτική συναίνεση ως προς την ανάγκη βιομηχανικής ανάπτυξης, η οποία θεωρήθηκε βασική προϋπόθεση για την έξοδο της χώρας από τη φτώχεια. Η χρηματοδότηση της βιομηχανίας αποτέλεσε τότε προτεραιότητα, ενώ διαμορφώθηκε ένα πλαίσιο πολιτικών που ευνόησε την ανάπτυξή της.
Ωστόσο, από τη δεκαετία του 1970 και μετά, οι αλλαγές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον, σε συνδυασμό με τις εγχώριες πολιτικές επιλογές και τα προβλήματα χρηματοδότησης, επηρέασαν αρνητικά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής.
Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, παρουσίασε την οικονομική σημασία της βιομηχανίας και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα. Όπως ανέφερε, η παραγωγικότητα στη βιομηχανία είναι κατά 67% υψηλότερη από τον μέσο όρο της ελληνικής οικονομίας, ενώ ο κλάδος διαθέτει ιδιαίτερα ισχυρούς πολλαπλασιαστές για την παραγωγή και την απασχόληση.
Παρά την ενίσχυση των βιομηχανικών εξαγωγών και την αναστροφή της αρνητικής τάσης των προηγούμενων δεκαετιών, το παραγωγικό κενό σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει σημαντικό.
Ο κ. Βέττας υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία χρειάζεται να στραφεί σε δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, με περισσότερες επενδύσεις, ενίσχυση της έρευνας και της τεχνολογίας, προσέλκυση ανθρώπινου κεφαλαίου και μεγαλύτερη συμμετοχή στις διεθνείς αλυσίδες αξίας.
Τα success stories της ελληνικής βιομηχανίας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε το πάνελ της εκδήλωσης, στο οποίο αναδείχθηκαν παραδείγματα ελληνικών βιομηχανικών επιχειρήσεων που έχουν καταφέρει να αναπτυχθούν, να επενδύσουν στην τεχνολογία και στην καινοτομία και να αποκτήσουν παρουσία στις διεθνείς αγορές.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Ευάγγελος Γκιζελής, CEO του Gizelis Group, ο Αλέξανδρος Κατραούζος, διευθύνων σύμβουλος της Neotex και πρόεδρος του Συνδέσμου Χημικών Βιομηχανιών, η Ευγενία Κοίλιαρη, CEO της Sabo, η Τάνια Τζίκα, πρόεδρος της Elvial, και ο Αριστείδης Γεωργαντάς, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Sclavos.
Μέσα από την παρουσίαση των επιχειρηματικών τους διαδρομών, το πάνελ ανέδειξε τις δυνατότητες της ελληνικής μεταποίησης, πέρα από τους μεγάλους και ευρύτερα γνωστούς βιομηχανικούς ομίλους, επιβεβαιώνοντας ότι η εξωστρέφεια, η τεχνολογική αναβάθμιση και η συστηματική επένδυση στην παραγωγή μπορούν να δημιουργήσουν ανταγωνιστικές επιχειρήσεις με διεθνή προσανατολισμό.
