Η σκέψη ήταν να δημιουργήσουν ένα πρωτότυπο προϊόν βγαλμένο από τη γη του τόπου τους και να δουλέψουν πάνω σε μια ιδέα που θα τον αναδείκνυε, θα αξιοποιούσε τον γαστρονομικό πλούτο αλλά κυρίως, θα έδινε λύση σε γυναίκες άνεργες, γυναίκες με όρεξη και δεξιότητες αλλά χωρίς αντικείμενο. Κάπως έτσι άρχισαν όλα, με πρωτοπόρους μια ομάδα νέων, που κατάφεραν τόσο να εμπνεύσουν όσο και να οργανώσουν τις γυναίκες της περιοχής, δημιουργώντας στη Λιβαδειά την πρώτη Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση. Σήμερα, δέκα και πλέον χρόνια μετά, στις πηγές της μυθικής Νύμφης Έρκυνας, η ομάδα αυτή συνεχίζει να αποδεικνύει ότι η κοινωνική επιχειρηματικότητα μπορεί να αποτελέσει μοχλό τοπικής ανάπτυξης, γαστρονομικής εξωστρέφειας και τουριστικής προβολής. Η ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. «ΕΡΚΥΝΑ», η πρώτη Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση της χώρας που καταχωρίστηκε στο Γ.Ε.ΜΗ., αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς τα προϊόντα της βοιωτικής γης μετατρέπονται σε σύγχρονη τουριστική εμπειρία.
Κι αυτό, γιατί ο επισκέπτης δεν περιορίζεται στην αγορά ενός τοπικού προϊόντος, αλλά γνωρίζει την ιστορία του, τις πρώτες ύλες και τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από την παραγωγή του.
Όπως εξηγεί ο Νίκος Πελέκας, μέλος και σύμβουλος ανάπτυξης της ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ., «η ιδέα γεννήθηκε το 2015, σε μια περίοδο κατά την οποία η περιοχή διέθετε σημαντική παραγωγή ντομάτας. Η πρώτη σκέψη ήταν να αξιοποιηθεί η τοπική πρώτη ύλη μέσα από την παρασκευή μαρμελάδας ντομάτας, δίνοντας παράλληλα επαγγελματική διέξοδο σε γυναίκες της περιοχής. Είχαμε πολλές γυναίκες με δεξιότητες και όρεξη να δουλέψουν. Ξεκινήσαμε με αυτές που γνώριζαν την πρώτη ύλη».
Ο ίδιος, μηχανικός περιβάλλοντος, ήταν μόλις 18 ετών όταν άρχισε να ασχολείται με την ανάπτυξη του εγχειρήματος. «Ο στόχος μας αρχικά ήταν η καταπολέμηση της ανεργίας και κυρίως των γυναικών», σημειώνει, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο κ. Πελέκας. «Το πρώτο κατάστημα άρχισε να λειτουργεί το 2016 στη Λιβαδειά, ενώ το 2021 δημιουργήθηκε το παρασκευαστήριο ζυμαρικών στον Ελικώνα, διευρύνοντας την παραγωγική δραστηριότητα της επιχείρησης», προσθέτει.
Σήμερα η «ΕΡΚΥΝΑ» διαθέτει περισσότερους από 80 κωδικούς προϊόντων, από παραδοσιακά ζυμαρικά και τραχανάδες μέχρι μαρμελάδες και γλυκά του κουταλιού, αξιοποιώντας τοπικές πρώτες ύλες και παραδοσιακές συνταγές με σύγχρονη προσέγγιση. Σημαντικό στοιχείο της κοινωνικής επιχειρηματικότητας είναι και η υποχρέωση επανεπένδυσης του 60% των κερδών, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο, για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, ενισχύοντας έτσι τον κοινωνικό χαρακτήρα της δραστηριότητας.
Από την τοπική παραγωγή στις βιωματικές εμπειρίες για τους επισκέπτες
Το επόμενο βήμα για την επιχείρηση είναι η ενίσχυση της σύνδεσης της γαστρονομίας με τον τουρισμό. «Το παρασκευαστήριο και το εκθετήριο που έχουμε δημιουργήσει στον Ελικώνα και τη Λιβαδειά δεν λειτουργούν μόνο ως χώροι παραγωγής και διάθεσης προϊόντων, αλλά και ως σημεία γνωριμίας με την τοπική γαστρονομική παράδοση», αναφέρει η πρόεδρος της ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. «ΕΡΚΥΝΑ», Ειρήνη Αθανασοπούλου.
Στους χώρους της επιχείρησης πραγματοποιούνται εκπαιδευτικές επισκέψεις σχολείων, ενώ πλέον η «ΕΡΚΥΝΑ» υποδέχεται και τουρίστες, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά τη διαδικασία παρασκευής των προϊόντων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα εργαστήρια ζυμαρικών, μέσα από τα οποία οι επισκέπτες έρχονται σε επαφή με την παραγωγή, χρησιμοποιούν τοπικές πρώτες ύλες και συμμετέχουν σε μια βιωματική δραστηριότητα που συνδέει τη γεύση με τον τόπο.
«Έρχονται σχολεία και μαθαίνουν πώς παρασκευάζονται τα ζυμαρικά, ένα από τα πλέον αγαπημένα τρόφιμα των παιδιών. Έρχονται όμως και τουρίστες, για τους οποίους όλη αυτή η διαδικασία συμπληρώνει και βιωματικά την ταξιδιωτική τους εμπειρία», αναφέρει η κ. Αθανασοπούλου.
Η ίδια υπογραμμίζει ότι, πέρα από την αρχική επιδίωξη να δημιουργηθεί μια επαγγελματική διέξοδος για τις γυναίκες της περιοχής, αξιοποιώντας τις γνώσεις και τις δυνατότητές τους, πλέον έχει αναδειχθεί και η σημασία της διασύνδεσης των τοπικών προϊόντων με τις γυναίκες επιχειρηματίες.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στο τουριστικό προϊόν της Βοιωτίας, καθώς η γαστρονομία λειτουργεί ως μέσο γνωριμίας με την τοπική ταυτότητα και δημιουργεί αφορμές για μεγαλύτερη παραμονή και εξερεύνηση της περιοχής.
«Ειδικά για τους ταξιδιώτες που κινούνται στον άξονα προς τους Δελφούς και τον Παρνασσό, το εκθετήριο στο κέντρο της Λιβαδειάς αποτελεί ένα πέρασμα από το οποίο μπορούν να ανακαλύψουν προϊόντα της επιχείρησης, αλλά και δημιουργίες άλλων τοπικών παραγωγών, αποκτώντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της γαστρονομικής φυσιογνωμίας της περιοχής», επισημαίνει η πρόεδρος της ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ.
Η εξωστρέφεια αποτελεί επίσης σημαντικό μέρος της στρατηγικής της επιχείρησης. Τα προϊόντα της έχουν αποσπάσει 10 διακρίσεις στα Taste Olympic Awards, τον θεσμό των Ολυμπιακών Βραβείων Ανώτερης Ποιότητας και Γεύσης, καθώς και μία διάκριση στα περίφημα Great Taste Awards του Λονδίνου, έναν από τους σημαντικούς διεθνείς διαγωνισμούς αξιολόγησης τροφίμων, που συχνά αποκαλούνται «Όσκαρ της Γεύσης».
«Η εξωστρέφεια είναι βασικός στόχος μας. Θέλουμε οι γεύσεις της Βοιωτίας να ταξιδεύουν και να γίνονται γνωστές σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους», υπογραμμίζει ο κ. Πελέκας.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, η «ΕΡΚΥΝΑ» συμμετείχε πρόσφατα, μαζί με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και άλλους φορείς και επαγγελματίες του τουρισμού, στη δράση Tourism Open Days στη Νέα Υόρκη, συμβάλλοντας στην προβολή της περιοχής και των τοπικών προϊόντων της στην αμερικανική αγορά. Μια παρουσία στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού που προσθέτει έναν ακόμη κρίκο στην προσπάθεια διεθνούς δικτύωσης και ανάδειξης της γαστρονομικής ταυτότητας της Βοιωτίας.
Σήμερα, η «ΕΡΚΥΝΑ» απαρτίζεται από οκτώ μέλη και 17 εργαζομένους, έχοντας προσφέρει απασχόληση σε περισσότερα από 60 άτομα στη Στερεά Ελλάδα, συνδέοντας την κοινωνική οικονομία με την παραγωγή και τον τουρισμό.
Η δραστηριότητά της αναδεικνύει μια διαφορετική δυνατότητα για τη Λιβαδειά: την ενίσχυση της τουριστικής της ταυτότητας μέσα από το φυσικό και πολιτιστικό της απόθεμα αλλά και μέσα από τη γαστρονομία, τις τοπικές γεύσεις και τις βιωματικές εμπειρίες που μπορεί να προσφέρει στους επισκέπτες της.