Σκύρος: Η πανέμορφη ανεμόεσσα

Ριγμένη κυριολεκτικά στο κέντρο του Αιγαίου, η Σκύρος δείχνει να ισορροπεί, από την άποψη του φυσικού περιβάλλοντος, μεταξύ του συμπλέγματος των Σποράδων στις οποίες υπάγεται και των Κυκλάδων

14 Μαΐου 2024

του/της Θεοφανία Μίγκου

Έχοντας δε διατηρήσει το δικό της ιδιαίτερο χρώμα, προσφέρει τη γραφικότητα που όλοι μας αναζητούμε στις περιηγήσεις μας συνδυασμένη με την αναμφισβήτητη ομορφιά της.

Κάτι λιγότερο από δύο ώρες χωρίζουν το λιμάνι της Σκύρου, τη μικρή ζωγραφιά που ακούει στο όνομα Λιναριά, από την εν γένει ηπειρωτική Ελλάδα, από το λιμάνι της Κύμης – και αυτό είναι ένα στοιχείο που καθιστά τη Σκύρο έναν από τους πλέον προσιτούς, και από τεχνική, και από οικονομική άποψη προορισμούς.

Ξεκινώντας, λοιπόν, αναπόφευκτα από τη γραφική Λιναριά την εξερεύνηση του νησιού βρίσκεσαι να ανηφορίζεις στις πρώτες στροφές με κατεύθυνση την πρωτεύουσα Σκύρο (ή Χώρα) και σύντομα έχεις ήδη πάρει μία ιδέα του πλήθους των εναλλαγών του τοπίου και των παραλιών που σε περιμένουν να τις προσεγγίσεις είτε δια ξηράς είτε δια θαλάσσης.

Μια ζωγραφιά η Λιναριά, το λιμάνι της Σκύρου.

Και είναι μεν η Σκύρος μικρή – η μεγαλύτερη χιλιομετρική απόσταση στην ταμπέλα που συναντάς βγαίνοντας από το λιμάνι δεν ξεπερνά τα 30 χιλιόμετρα – αλλά έχει να σου προσφέρει πολλές επιλογές σε παραλίες, ενώ παράλληλα σε προκαλεί να ψάξεις για να συναντήσεις τον πολιτισμό της. Έναν πολιτισμό που εκφράζεται ποικιλοτρόπως: και με την αρχιτεκτονική, και με παραδοσιακές τέχνες, και με έθιμα όπως αυτά της αποκριάς (που δεν είναι της εποχής, αλλά είναι γνωστά σε όλη την Ελλάδα). Είναι επίσης η μικρή Σκύρος δισυπόστατη, καθώς το βόρειο τμήμα της είναι καταπράσινο, παραπέμποντας στην εικόνα που έχουμε από τις Σποράδες, ενώ το νότιο, που είναι πρακτικά ακατοίκητο είναι σχετικά «ξερό» θυμίζοντας Κυκλάδες.

Η Σκύρος και η γοητεία της παράδοσης

«Κάτσε, κάτσε στο καρεκλάκι, έχει σημασία» θα πει ο Λευτέρης Αυγοκλούρης πριν αρχίσει να μιλάει για το νησί του. «Έχει σημασία για να καταλάβεις αυτά που θα σου πω». Γέννημα-θρέμμα της Σκύρου ο Λευτέρης γύρισε τρεις φορές τον κόσμο πριν εγκατασταθεί και πάλι εδώ για να δημιουργήσει το δικό του χώρο, εργαστήριο και εκθεσιακό χώρο ταυτοχρόνως (Thesis Wood), όπου ο ίδιος κατασκευάζει χειροποίητα έπιπλα ασκώντας και την παραδοσιακή τέχνη της ξυλογλυπτικής & της επιπλοποιΐας, ενώ η σύζυγός του Εμμανουέλα Τόλιου ασχολείται με τη ζωγραφική σε ξύλο.

Ο Λευτέρης Αυγοκλούρης κρατά ζωντανή την παραδοσιακή τέχνη της ξυλογλυπτικής

Εδώ λοιπόν δίπλα στο παραδοσιακό τζάκι και κοιτώντας τη σοφίτα του σκυριανού σπιτιού αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε – με τη βοήθεια του Λευτέρη – κάποια πράγματα για την παράδοση της Σκύρου: τίποτα δεν είναι τυχαίο και το γεγονός ότι το περίφημο σκυριανό σπίτι αποτελεί ένα υπόδειγμα χωροταξικής διαμόρφωσης είναι προϊόν της ανάγκης αξιοποίησης κάθε διαθέσιμου τετραγωνικού μέτρου. Έχουμε, λοιπόν, τη δημιουργία ενός παταριού/σοφίτας που χρησίμευε ως κρεβατοκάμαρα (των παιδιών) ενώ από κάτω υπήρχε μία δεύτερη κρεβατοκάμαρα (των γονέων).

Τα ξυλόγλυπτα έπιπλα ήταν μικρά, αλλά αναπαυτικά, ενώ τα περίφημα κεραμικά της Σκύρου και τα άλλα κρεμασμένα στο τζάκι και στους τοίχους σκεύη, τοποθετούνταν εκεί για λόγους όχι διακοσμητικούς, αλλά πρακτικούς – γιατί δεν υπήρχε χώρος! Βλέπετε η χώρα ήταν και είναι χτισμένη σε ένα βράχο, κρυμμένη από τη θάλασσα, με τα σπίτια να καταλαμβάνουν την ελάχιστη δυνατή έκταση και να αφήνουν τα στενά – στρωμένα με πέτρες που έχουν λειάνει βηματισμοί αιώνων – καλντερίμια ανάμεσά τους, κληρονομιά στις επόμενες γενιές – αξιοθέατο για τους μετέπειτα επισκέπτες του νησιού.

Η παραλία Μαγαζιά, το κάστρο και μέρος της Χώρας, που μοιάζει να ξεχύνεται από τον μεγάλο βράχο προς τη θάλασσα.

Σκύρος: Ανάμεσα σε δύο θάλασσες

Τα άσπρα σπιτάκια που μοιάζουν να ξεχύνονται από τον βράχο με το Κάστρο (τον οποίο μπορεί κανείς να βρει φωτογραφημένο σε πολλά ταξιδιωτικά αφιερώματα) προς τη θάλασσα δεν είναι η Χώρα αλλά μόνο ένα μικρό και σχετικά πρόσφατο τμήμα της. Η Χώρα όπως είπαμε ήταν και είναι καλά κρυμμένη πίσω από το βράχο και σου αποκαλύπτεται όταν πάρεις το δρόμο για το αεροδρόμιο σε όλο της το μεγαλείο.

Η ανάβαση, τώρα στο κάστρο και στο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου που κρέμονται πάνω από τον οικισμό αξίζει και μία, και δυο, και τρεις φορές, τόσο για την εμπειρία της ίδιας της ανάβασης, η οποία σου προσφέρει για μία ακόμα φορά τη γραφικότητα των καλντεριμιών που χαρακτηρίζουν συνολικά τη Χώρα, όσο και για το απίστευτο θέαμα που σου επιφυλάσσει η κορυφή. Ένα θέαμα μοναδικό με τη μία, τη μπλε θάλασσα, το Αιγαίο από τη μία πλευρά και τη λευκή θάλασσα των σπιτιών της Χώρας από την άλλη. Εννοείται ότι η ανάβαση αποτελεί και μία μικρή δοκιμασία της φυσικής σας κατάστασης – όχι όμως ιδιαίτερου βαθμού δυσκολίας. Οπότε, προσαρμόστε το ρυθμό σας σε αυτήν…

Η μονή Αγίου Γεωργίου ψηλά στον βράχο, αποτελεί και «προθάλαμο» του κάστρου.

Άλλο σημείο – αξιοθέατο της Χώρας που δεν γίνεται να μην επισκεφτείς είναι η πλατεία Μπρουκ με το άγαλμα της αιώνιας ποίησης, που ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του Άγγλου ποιητή Robert Brook, και προσφέρει απολαυστική θέα προς τα Μαγαζιά (την όμορφη μεγάλη παραλία που απλώνεται κάτω από τον βράχο του Κάστρου) και τον Μώλο. Η εν λόγω πλατεία μπορεί να αποτελέσει και την αφετηρία της ανάβασής σας προς το Κάστρο.

Τα Μαγαζιά, σε πρώτο πλάνο, και ο Μώλος, σε δεύτερο, όπως φαίνονται από το μνημείο του Brook

Τα Μαγαζιά τώρα, ο οικισμός που κάποτε αποτελούσε τις αποθήκες του νησιού, είναι από μόνα τους μία ευχάριστη έκπληξη καθώς πέρα από την παραλία τους σου προσφέρουν τη δυνατότητα να περπατήσεις στα γραφικά στενά τους. Εδώ θα βρείτε και το εργαστήριο κεραμικής του Γιάννη Φτούλη, που παραλαμβάνοντας τη σκυτάλη από τον πατέρα του Σταμάτη κρατά ζωντανή την σκυριανή παράδοση ζωγραφίζοντας στο χέρι τα χαρακτηριστικά κεραμικά αντικείμενα (πιάτα κλπ.)

Ο Γιάννης Φτούλης συνεχίζει την τέχνη που του κληροδότησε ο πατέρας του

Προς τη Δύση

Ο κάμπος που απλώνεται μπροστά σου μαζί με το αεροδρόμιο στη διαδρομή από τη Χώρα είναι αυτός που τροφοδοτούσε με σιτηρά το νησί – και όχι μόνον – τον παλιό καλό καιρό, όταν που το νησί ήταν γεμάτο κόσμο που ασχολούταν κατά κύριο λόγο με την κτηνοτροφία ενώ καλλιεργούσε και τη γη.

Ενώ ο δεύτερος κάμπος του νησιού, αυτός του Μώλου, σταμάτησε να καλλιεργείται αφού η αγροτική δραστηριότητα παραχώρησε τη θέση της στον τουρισμό. Οφείλουμε πάντως να σημειώσουμε ότι η τουριστική ανάπτυξη που παρατηρείται στη Σκύρο έχει πραγματοποιηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό με σεβασμό στην αισθητική και την παράδοση του τόπου. Και αυτό είναι κάτι που το εισπράττεις καθώς διασχίζεις τον Μώλο, πηγαίνοντας προς τα Πουριά.

Καθ’ οδόν προς το αεροδρόμιο είναι που θα συναντήσεις και τη διασταύρωση με τον καλοστρωμένο χωματόδρομο που οδηγεί στον αρχαιολογικό χώρο του Παλαμαριού. Ενώ αμέσως μετά μπορείς να στρίψεις για να επισκεφτείς το κτήμα στο οποίο δύο ανιδιοτελείς άνθρωποι – ιδεολόγοι θα έλεγε κανείς – αγωνίζονται για να κρατήσουν ζωντανό το περίφημο σκυριανό αλογάκι. Το μικρόσωμο αυτό είδος αλόγου που μας έρχεται κατ’ ευθείαν από την αρχαιότητα και διατηρήθηκε αποκλειστικά και μόνο στη Σκύρο χάρη στη γεωγραφική απομόνωση του νησιού. Μια Αγγλίδα λοιπόν, η Αμάντα, και ένας Έλληνας, ο Στάθης έχουν αφιερώσει τη ζωή τους σε καμιά 35αριά όμορφα αλογάκια (ο μεγαλύτερος πληθυσμός του συγκεκριμένου είδους) που τα φροντίζουν όσο καλύτερα μπορούν βασισμένοι σε μια επιδότηση που δεν αρκεί, σε κάποιες δωρεές, αλλά και στην δική τους ανιδιοτελή προσπάθεια. Αξίζει και να τη δείτε αυτή την προσπάθεια και να τη στηρίξετε.

Σκύρος: Πράσινο και γαλάζιο…

Λίγο μετά το αεροδρόμιο έχεις τη δυνατότητα να προσεγγίσεις τις δυτικές παραλίες του νησιού, που είναι όχι μόνο σχετικά προστατευμένες από το βοριά, αλλά και «πράσινες», ενώ παράλληλα σου προσφέρουν και την ευκαιρία να απολαύσεις όμορφα ηλιοβασιλέματα, εφόσον φυσικά έχεις τη διάθεση να περιμένεις τη… στιγμή!

Το τοπίο εδώ αλλάζει, από τον σχετικά γυμνό κάμπο μπαίνεις σε ένα όμορφο πευκοδάσος, ο λογικά πλατύς επαρχιακός δρόμος αρχίζει ανηφορίζει και σχεδόν μόνιμος σύντροφος του οδηγού είναι οι στροφές. Αυτός ο δρόμος σου δίνει τη δυνατότητα να προσεγγίσεις μια σειρά παραλίες είτε άμεσα, βγαίνοντας ελάχιστα από αυτόν (Κυρά Παναγιά, Ατσίτσα) είτε αφήνοντάς τον για κάποια χιλιόμετρα (Άγιος Πέτρος και Αγαλίπα). Η όμορφη διαδρομή έχει σίγουρα το δικό της ενδιαφέρον, καθώς είσαι σε ένα περιβάλλον που θυμίζει πλέον ξεκάθαρα Σποράδες με τα πεύκα να φτάνουν μέχρι τη θάλασσα, προσφέροντάς σου και τη δέουσα δροσιά στη διαδρομή.

Στην Ατσίτσα το οδικό περιβάλλον αλλάζει άρδην και ο σχετικά καλός επαρχιακός δρόμος με τη διπλή διαχωριστική γραμμή παραχωρεί τη θέση του σε έναν αισθητά στενότερο, με πιο παλιά άσφαλτο και με περισσότερες στροφές δρόμο – στοιχείο που σε οδηγεί στο να μειώσεις ταχύτητα και να αυξήσεις την προσοχή σου. Εδώ, τα απομεινάρια των πέτρινων στύλων στη θάλασσα, που τώρα λειτουργούν ως ιδιότυπο αξιοθέατο, μαρτυρούν και μία άλλη πλευρά της Σκύρου αυτήν του παραγωγού αδρανών/δομικών υλικών. Και αν μέχρι τώρα δεν είχατε σκεφτεί ότι η λέξη σκυρόδεμα (μπετόν) σχετίζεται με τη Σκύρο έχει έρθει η στιγμή να το κάνετε: από τους Αρχαίους χρόνους το νησί προσέφερε στην υπόλοιπη Ελλάδα δομικά υλικά. Εξάλλου ακόμα και σήμερα στο νησί λειτουργούν λατομεία. Σημειώστε ότι Σκίρον ή Σκύρον σημαίνει σύντριμμα πέτρας (κατάλληλο για σκυρόδεμα) ή χαλίκι (λεξικό Δ. Κυριακόπουλου, έκδοση ένατη, σελ. 430 και 431).

Ατσίτσα: διακρίνονται οι βάσεις των εγκαταστάσεων φόρτωσης δομικών υλικών

Κάπως έτσι μπορείτε να ολοκληρώσετε σχετικά εύκολα ένα γύρο του βόρειου τμήματος του νησιού και να κινηθείτε προς τη Λιναριά για να συναντήσετε τον Άγιο Φωκά και να θαυμάσετε από ψηλά τον Πεύκο. Ενώ αν σας το επιτρέπει ο χρόνος μπορείτε να σκεφτείτε τόσο το νότιο, «κυκλαδίτικο» τμήμα της Σκύρου, όσο και τις δυνατότητες για διάφορες δραστηριότητες που σας προσφέρονται. Σε κάθε περίπτωση θα αποχαιρετήσετε το νησί έχοντας εισπράξει αρκετά εύκολα και χωρίς να χρειαστεί να πραγματοποιήσετε μεγάλες, κουραστικές διαδρομές ένα πολύ ιδιαίτερο μείγμα πολιτισμού και φυσικής ομορφιάς.

INFO

  • Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Σκύρου ιδρύθηκε το 1963 και στεγάζει ευρήματα που μαρτυρούν τη μακραίωνη ιστορία του νησιού, που ξεκινά από τη νεολιθική εποχή (5500-2800 π.Χ.). Η Σκύρος ήκμασε κατά την πρώιμη εποχή του χαλκού (2800-1900 π.Χ.) και τη Μυκηναϊκή περίοδο (1650-1100 π.Χ.).
  • Το Μουσείο Φαλτάϊτς ιδρύθηκε το 1964 από τον Σκυριανό συγγραφέα και καλλιτέχνη Μάνο Φαλτάϊτς (1938-2012), γιό του γνωστού δημοσιογράφου, συγγραφέα και ερευνητή Κώστα Φαλτάϊτς, και είναι ένα από τα πρώτα τοπικά ιστορικο-λαογραφικά μουσεία της Ελλάδας. Και τα δύο μουσεία βρίσκονται στην πλατεία Μπρουκ.
  • Η Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου που δεσπόζει πάνω από την Χώρα, αποτελεί μετόχι της Ιεράς Μονής Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους. Ιδρύθηκε το 963 μ.Χ. από τον Όσιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη, ανακαινίσθηκε τον 16ο αιώνα και παρέμεινε ανοιχτό μέχρι τον σεισμό του 2001. Άνοιξε και πάλι τις πύλες του το 2015, μετά την αποκατάσταση των ζημιών.
  • Μεταξύ των αξιοθεάτων της Σκύρου περιλαμβάνεται και η υπόσκαφη εκκλησία του Αγίου Νικολάου στη θέση «Πουριά», μετά τον Μώλο, δίπλα στον παλιό ανεμόμυλο.
  • Στον αρχαιολογικό χώρο του Παλαμαρίου, στα βόρεια παράλια της Σκύρου & σε απόσταση 13 χιλιομέτρων από την Χώρα, μπορείτε να δείτε έναν Προϊστορικό οικισμό που χρονολογείται από την πρώιμη και μέση περίοδο του χαλκού (2500-1800 π.Χ) και ανακαλύφθηκε από τους αρχαιολόγους Λιάνα Παρλαμά και Μαρία Θεοχάρη.
  • Η Σκύρος είναι γεμάτη ξωκλήσια, μεταξύ των οποίων η Αγία Τριάδα (Χώρα), η Ζωοδόχος Πηγή (Πουριά), ο Άγιος Φωκάς, ο Άγιος Αθανάσιος (Ρένες) κλπ.
Ο Πεύκος

 

  • Απαραίτητο στοιχείο των θερινών διακοπών οι παραλίες – και η Σκύρος δεν έχει λίγες: Στην ανατολική πλευρά του βόρειου τμήματος της Σκύρου σας περιμένουν οι παραλίες Μαγαζιά, Μώλος, Γυρίσματα, και Παλαμάρι, ενώ στη δυτική ακολουθούν ο Άγιος Πέτρος και η Αγαλίπα (με τον πρώτο να απαιτεί κίνηση σε χωματόδρομο και τη δεύτερη χωματόδρομο και περπάτημα μισής ώρας), η Κυρά Παναγιά, η Ατσίτσα, ο Άγιος Φωκάς, ο Πεύκος, οι Αχερούνες κ.ά. Στο νότο θα βρείτε τις παραλίες Καλαμίτσα, Κολυμπάδα, Νύφι, Ρένες κ.ά.
  • Η Σκύρος φημίζεται για την καλή κουζίνα της, στην οποία περίοπτη θέση κατέχουν τα θαλασσινά και τα κατσίκια ελεύθερης βοσκής.
  • Στις δραστηριότητες που μπορούν να συνοδεύσουν μια επίσκεψή σας στη Σκύρο περιλαμβάνεται ο γύρος του νησιού ή/και η προσέγγιση συγκεκριμένων παραλιών και σπηλαίων με πλοίο. Μπορείτε επίσης να κάνετε και ιππασία (με κανονικού μεγέθους άλογα).
  • Επικοινωνία με Λευτέρη Αυγοκλούρη: 697 2472239 & 222220 91106 – https://www.thesiswood.com/, με Γιάννη Φτούλη: 698 3203087.
  • “Skyros Island Horse Trust -Friends of the Skyrian Horse”. Με αυτό το όνομα θα βρείτε το κτήμα της Αμάντας και του Στάθη στο Google Maps. Ωστόσο καλού-κακού ζητείστε οδηγίες από την Αμάντα (τηλ. 698 605 1678)

 

ΑΝΤΙΓΟΝΗ Studios

Αρμονικά ενταγμένη στο περιβάλλον, η «Αντιγόνη» βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από την όμορφη παραλία «Μαγαζιά», κάτω ακριβώς από τον βράχο του κάστρου και προσφέρει υψηλών προδιαγραφών παραμονή σε δωμάτια, σουίτες και διαμερίσματα – με θέα στη θάλασσα. Φροντισμένοι χώροι, με σημασία στη λεπτομέρεια, μέσα-έξω, αλλά και «κρητική» (κυριολεκτικά και μεταφορικά) φιλοξενία από την πάντα χαμογελαστή και πρόθυμη να σας εξυπηρετήσει οικοδέσποινα Κατερίνα Κωνσταντουλάκη. Τηλ. 22220 91319 & 6945 100230, https://antigonistudios.com/el/

 

RENAULT CLIO HYBRID

Μας ταξίδεψε «χαλαρά» στον αυτοκινητόδρομο μέχρι τη Χαλκίδα και στη συνέχεια κινήθηκε άψογα στην επαρχιακή οδό μέχρι την Κύμη, χωρίς να ζοριστεί όταν το «πατήσαμε» λίγο παραπάνω, αλλά και χωρίς να κάψει ποτέ πάνω από 5,7 λίτρα/100 χλμ. Ένα μόνο γεμάτο ρεζερβουάρ έφτασε για να μεταβούμε στη Σκύρο, να την εξερευνήσουμε και να επιστρέψουμε, έχοντας ακόμα 200 περίπου χιλιόμετρα αυτονομία! Θα μπορούσε κανείς να πει ότι όλα αρχίζουν και τελειώνουν εδώ για το όμορφο γαλλικό αυτοκίνητο, άξιο διάδοχο ενός best seller, το οποίο στην πρόκληση του εξηλεκτρισμού απαντά με ένα πλήρως υβριδικό σύστημα που δεν χρειάζεται καμία απολύτως φροντίδα/ενέργεια από τον οδηγό.

Όμως υπάρχει και η κορυφαία για την κατηγορία ποιότητα κατασκευής με την οποία έρχεσαι καθημερινά σε επαφή, υπάρχει και ο πλούσιος εξοπλισμός, που περιλαμβάνει και ένα πλήθος συστημάτων υποβοήθησης του οδηγού, υπάρχει και η υψηλού επιπέδου άνεση, προϊόν του ευρύχωρου σαλονιού από τη μια και της πολύ καλής ηχομόνωσης από την άλλη.

Το Clio δίπλα σε ένα από τα «άπειρα» ξωκλήσια της Σκύρου (Κυρά Παναγιά) με φόντο τα πεύκα που – στο βόρειο τμήμα του νησιού – συχνά πυκνά φτάνουν μέχρι τη θάλασσα

Υπάρχει επίσης – γιατί να το κρύψομε άλλωστε – και η ευχαρίστηση της οδήγησης που σου προσφέρει το υβριδικό Clio, προϊόν μιας οδικής συμπεριφοράς που εμπνέει ένα αίσθημα ασφάλειας και ενός συστήματος διεύθυνσης που προσφέρει σωστή πληροφόρηση. Αυτό είναι το Clio Hybrid E-TECH, που όχι μόνο συνδυάζει την ισχύ ενός 1,6 λίτρων/91 hp (67 kW) βενζινοκινητήρα και ενός ηλεκτροκινητήρα 49 hp/36 kW, αλλά επιπλέον προσφέρει στον οδηγό το μέγα πλεονέκτημα του «αυτόματου», απαλλάσσοντάς τον από ένα καθήκον που κάποιες φορές γίνεται πολύ βαρύ…

Στο δρόμο προς το αεροδρόμιο και τη δυτική πλευρά του νησιού
Στο δρόμο προς το αεροδρόμιο και τη δυτική πλευρά του νησιού

Το αφιέρωμα στη Σκύρο πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του περιοδικού Car and Driver

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

18 Ιουνίου 2024